Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 7
Genealogies from Yayāti’s Sons to the Yadu Dynasty; Romapāda–Ṛṣyaśṛṅga; Kārtavīryārjuna; and the Rise of Yādava Branches
सुतो धर्मरथो यस्य जज्ञे चित्ररथोऽप्रजा: । रोमपाद इति ख्यातस्तस्मै दशरथ: सखा ॥ ७ ॥ शान्तां स्वकन्यां प्रायच्छदृष्यशृङ्ग उवाह याम् । देवेऽवर्षति यं रामा आनिन्युर्हरिणीसुतम् ॥ ८ ॥ नाट्यसङ्गीतवादित्रैर्विभ्रमालिङ्गनार्हणै: । स तु राज्ञोऽनपत्यस्य निरूप्येष्टिं मरुत्वते ॥ ९ ॥ प्रजामदाद् दशरथो येन लेभेऽप्रजा: प्रजा: । चतुरङ्गो रोमपादात् पृथुलाक्षस्तु तत्सुत: ॥ १० ॥
suto dharmaratho yasya jajñe citraratho ’prajāḥ romapāda iti khyātas tasmai daśarathaḥ sakhā
దివిరథునికి ధర్మరథుడు కుమారుడు; ధర్మరథుని కుమారుడు చిత్రరథుడు, అతడు రోమపాదుడని ప్రసిద్ధి. రోమపాదుడు సంతానహీనుడు కావడంతో అతని మిత్రుడు మహారాజ దశరథుడు తన కుమార్తె శాంతాను అతనికి ఇచ్చెను; శాంతా ఋష్యశృంగుని వివాహమాడింది. దేవతలు వర్షం కురిపించకపోయినప్పుడు, నర్తకుల నాట్య-గీత-వాద్యాలు, ఆలింగన-ఆరాధనల ఆకర్షణతో ఋష్యశృంగుని అడవిలోనుండి తీసికొని వచ్చి మరుత్వానునకు యజ్ఞం చేయించిరి; అతడు వచ్చిన వెంటనే వర్షం పడెను. తరువాత ఋష్యశృంగుడే సంతానహీనుడైన దశరథుని కోసం పుత్రేష్టి యజ్ఞం నిర్వహించగా దశరథునికి కుమారులు కలిగిరి. రోమపాదునికి కూడా ఋష్యశృంగ కృపవల్ల చతురంగుడు పుట్టెను; చతురంగుని నుండి పృథులాక్షుడు జన్మించాడు.
FAQs
In this verse, Romapāda is identified as the well-known name of Citraratha, who is described as aprajāḥ—without sons.
This verse states that King Daśaratha was a friend (sakhā) of Romapāda, linking the Ramāyaṇa-era king to the Bhagavatam’s dynastic narration.
The verse reminds readers that worldly status and lineage can be uncertain; therefore one should cultivate lasting spiritual merit (dharma and devotion) rather than relying on material continuity.