Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 22
Sāṅkhya of Creation and Annihilation
Sarga–Nirodha-viveka
अन्ने प्रलीयते मर्त्यमन्नं धानासु लीयते । धाना भूमौ प्रलीयन्ते भूमिर्गन्धे प्रलीयते ॥ २२ ॥ अप्सु प्रलीयते गन्ध आपश्च स्वगुणे रसे । लीयते ज्योतिषि रसो ज्योती रूपे प्रलीयते ॥ २३ ॥ रूपं वायौ स च स्पर्शे लीयते सोऽपि चाम्बरे । अम्बरं शब्दतन्मात्र इन्द्रियाणि स्वयोनिषु ॥ २४ ॥ योनिर्वैकारिके सौम्य लीयते मनसीश्वरे । शब्दो भूतादिमप्येति भूतादिर्महति प्रभुः ॥ २५ ॥ स लीयते महान् स्वेषु गुणेषु गुणवत्तमः । तेऽव्यक्ते सम्प्रलीयन्ते तत् काले लीयतेऽव्यये ॥ २६ ॥ कालो मायामये जीवे जीव आत्मनि मय्यजे । आत्मा केवल आत्मस्थो विकल्पापायलक्षणः ॥ २७ ॥
anne pralīyate martyam annaṁ dhānāsu līyate dhānā bhūmau pralīyante bhūmir gandhe pralīyate
ప్రళయ సమయంలో జీవి యొక్క నశ్వర దేహం అన్నంలో లీనమవుతుంది; అన్నం ధాన్యాలలో, ధాన్యాలు భూమిలో, భూమి గంధ-తన్మాత్రలో. గంధం నీటిలో, నీరు రసంలో, రసం అగ్నిలో, అగ్ని రూపంలో; రూపం స్పర్శలో, స్పర్శ వాయువులో, వాయువు ఆకాశంలో, ఆకాశం శబ్ద-తన్మాత్రలో. ఇంద్రియాలు తమ తమ అధిష్ఠాత్ర దేవతలలో, వారు మనస్సులో, మనస్సు సాత్త్విక అహంకారంలో; శబ్దం తామస అహంకారంలో, అది మహత్తత్త్వంలో; మహత్తత్త్వం గుణాలలో, గుణాలు అవ్యక్తంలో, అవ్యక్తం కాలంలో; కాలం మహాపురుషునిలో, ఆ జీవబీజం అజన్మ పరమాత్మ అయిన నాలో లీనమవుతుంది. నేనే ఏకైక ఆత్మ, స్వయంస్థితుడను; సృష్టి-ప్రళయాలు నాలో నుంచే వ్యక్తమవుతాయి।
The annihilation of the material world is the reversal of the process of creation, and ultimately everything is merged to rest within the Supreme Lord, who remains full in His absolute position.