Shloka 15

Nārada’s Arrival, the Nine Yogendras, and the Foundations of Bhāgavata-dharma

Devanagari script

प्रियव्रतो नाम सुतो मनो: स्वायम्भुवस्य य: । तस्याग्नीध्रस्ततो नाभिऋर्षभस्तत्सुत: स्मृत: ॥ १५ ॥

Transliteration

priyavrato nāma suto manoḥ svāyambhuvasya yaḥ tasyāgnīdhras tato nābhir ṛṣabhas tat-sutaḥ smṛtaḥ

Translation

స్వాయంభువ మనువుకు ప్రియవ్రతుడు అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. ప్రియవ్రతుని కుమారుల్లో అగ్నీధ్రుడు; అగ్నీధ్రుని నుండి నాభి జన్మించాడు, నాభి కుమారుడు ఋషభదేవుడని ప్రసిద్ధి చెందాడు.

Synonyms

• प्रियव्रतः: Priyavrata
• प्रियव्रतः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रियव्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नाम: by name
• नाम: निपात (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामार्थक-निपात (particle indicating name: ‘by name’)

• सुतः: son
• सुतः: कर्ता (Subject complement/विधेय)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मनोः: of Manu
• मनोः: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• स्वायम्भुवस्य: Svāyambhuva (the self-born)
• स्वायम्भुवस्य: विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वायम्भुव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; adjective qualifying मनोः

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun referring to प्रियव्रतः

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अग्नीध्रः: Agnīdhra
• अग्नीध्रः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्नीध्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ततः: thereafter
• ततः: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अपादानार्थक क्रियाविशेषण (then/thereafter; from that)

• नाभिः: Nābhi
• नाभिः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ऋषभः: Ṛṣabha
• ऋषभः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्-सुतः: his son
• तत्-सुतः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘his son’)

• स्मृतः: is said/remembered
• स्मृतः: विधेय (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: √स्मृ (कृदन्त; धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) used predicatively (‘is said/remembered as’)

Purport

The genealogical background of the sons of Ṛṣabhadeva is given in this verse.

Characters & Entities

• Svāyambhuva Manu
• Priyavrata
• Āgnīdhra
• Nābhi
• Ṛṣabha

FAQs

Who is Priyavrata in the Srimad Bhagavatam?

This verse identifies Priyavrata as the son of Svāyambhuva Manu and places him in the sacred royal lineage that leads to Āgnīdhra, Nābhi, and finally Ṛṣabha.

Why does Śukadeva Gosvāmī mention dynastic genealogy in the Bhagavatam?

By listing the lineage, Śukadeva anchors the teachings in remembered sacred history (smṛti), showing how dharma and bhakti are preserved through exemplary rulers and saintly descendants like Ṛṣabha.

How can this shloka be applied in modern spiritual life?

It encourages honoring spiritual and cultural lineage—learning from authentic tradition, respecting forebears, and living so that one’s own life contributes to dharma and devotion.