Shloka 23

Kṛṣṇa Enters Mathurā: City Splendor, Devotees’ Reception, and the Washerman’s Fate

Devanagari script

ददर्श तां स्फाटिकतुङ्गगोपुर- द्वारां बृहद्धेमकपाटतोरणाम् । ताम्रारकोष्ठां परिखादुरासदा- मुद्यानरम्योपवनोपशोभिताम् ॥ २० ॥ सौवर्णश‍ृङ्गाटकहर्म्यनिष्कुटै: श्रेणीसभाभिर्भवनैरुपस्कृताम् । वैदूर्यवज्रामलनीलविद्रुमै- र्मुक्ताहरिद्भ‍िर्वलभीषु वेदिषु ॥ २१ ॥ जुष्टेषु जालामुखरन्ध्रकुट्टिमे- ष्वाविष्टपारावतबर्हिनादिताम् । संसिक्तरथ्यापणमार्गचत्वरां प्रकीर्णमाल्याङ्कुरलाजतण्डुलाम् ॥ २२ ॥ आपूर्णकुम्भैर्दधिचन्दनोक्षितै: प्रसूनदीपावलिभि: सपल्लवै: । सवृन्दरम्भाक्रमुकै: सकेतुभि: स्वलङ्कृतद्वारगृहां सपट्टिकै: ॥ २३ ॥

Transliteration

dadarśa tāṁ sphāṭika-tuṇga-gopura- dvārāṁ bṛhad-dhema-kapāṭa-toraṇām tāmrāra-koṣṭhāṁ parikhā-durāsadām udyāna-ramyopavanopaśobhitām

Translation

ఇళ్ల ద్వారాల వద్ద నీటితో నిండిన కలశాలు ఉంచబడ్డాయి; అవి పెరుగు, చందనంతో లేపనమై, మామిడి పల్లవాలతో అలంకరించబడ్డాయి. పక్కనే పుష్పగుచ్ఛాలు, దీపాల వరుసలు, ధ్వజాలు, అలాగే అరటి మరియు సుపారీ కాండాలు నిలిపి అలంకరించారు।

Synonyms

• आपूर्ण-कुम्भैः: with full pots
• आपूर्ण-कुम्भैः: करण (Instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: आपूर्ण (कृदन्त; आ + √पॄ (पॄ) + क्त) + कुम्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन; ‘आपूर्णाः कुम्भाः’ (full pots)

• दधि-चन्दन-उक्षितैः: sprinkled with curd and sandal paste
• दधि-चन्दन-उक्षितैः: करण-विशेषण (Adjectival to instrument/करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दधि (प्रातिपदिक) + चन्दन (प्रातिपदिक) + उक्षित (कृदन्त; √उक्ष् (उक्ष्) + क्त)
• Form: तृतीया विभक्ति, बहुवचन (agreeing with कुम्भैः); क्त-प्रत्ययान्त: ‘दध्ना चन्दनेन च उक्षित’ (sprinkled with curd and sandal)

• प्रसून-दीप-आवलिभिः: with rows of flowers and lamps
• प्रसून-दीप-आवलिभिः: करण (Instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रसून (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक) + आवलि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन; ‘प्रसूनावलिभिः दीपावलिभिः च’ (rows of flowers and lamps)

• स-पल्लवैः: together with fresh leaves
• स-पल्लवैः: करण (Instrumental/करण)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपपद) + पल्लव (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया विभक्ति, बहुवचन; ‘पल्लवैः सहितैः’ (together with fresh shoots/leaves)

• स-वृन्द-रम्भा-क्रमुकैः: with clusters of banana and areca plants
• स-वृन्द-रम्भा-क्रमुकैः: करण (Instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: स (अव्यय-उपपद) + वृन्द (प्रातिपदिक) + रम्भा (प्रातिपदिक) + क्रमुक (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया विभक्ति, बहुवचन; ‘वृन्दैः (clusters) रम्भाभिः (banana plants) क्रमुकैः (areca-nut palms) सहितैः’

• स-केतुभिः: with flags
• स-केतुभिः: करण (Instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: स (अव्यय-उपपद) + केतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन; ‘केतुभिः सहितैः’ (with banners/flags)

• स्व-लङ्कृत-द्वार-गृहाम्: whose doors and houses were well-decorated
• स्व-लङ्कृत-द्वार-गृहाम्: कर्म-विशेषण (Adjectival to object/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + लङ्कृत (कृदन्त; √लङ्कृ/अलङ्कृ (अलङ्कृ) + क्त) + द्वार (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘स्वयम्/सु-लङ्कृतानि द्वाराणि गृहाणि च यस्याः’—पुरी-विशेषणम्

• स-पट्टिकैः: with streamers/bands
• स-पट्टिकैः: करण (Instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: स (अव्यय-उपपद) + पट्टिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन; ‘पट्टिकाभिः (cloth-bands/streamers/garlands) सहितैः’

Purport

Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura gives this description of the elaborately decorated pots: “On either side of each doorway, above the scattered rice, is a pot. Encircling each pot are flower petals, on its neck are ribbons and in its mouth are leaves of mango and other trees. Above each pot, on a gold plate, are rows of lamps. A trunk of a banana tree stands on either side of each pot, and a betel-nut tree trunk stands in front and also behind. Flags lean against the pots.”

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Śrī Balarāma

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about the beauty and auspiciousness of Mathura?

In this passage, Śukadeva describes Mathura as splendid and spiritually festive—ornamented gateways, jeweled terraces, watered streets, and doorways marked with full auspicious pots, lamps, flowers, leaves, flags, and banners—showing the city’s prosperity and sacred celebratory mood as Kṛṣṇa arrives.

Why is Mathura decorated with purna-kumbhas, lamps, flowers, and flags in Bhagavatam 10.41?

These are traditional auspicious signs used to welcome great occasions and exalted persons. The narrative context is Kṛṣṇa and Balarāma’s entrance into Mathura, and the city appears prepared in a festive, dharmic manner—externally beautiful and ritually auspicious.

Practical application: what can devotees learn from these descriptions of sacred celebration?

Devotees can cultivate sacredness in daily life by keeping their home and environment clean, orderly, and devotional—using simple auspicious practices (lamps, flowers, cleanliness, welcoming mood) to make one’s space supportive of remembrance of God.