Adhyaya 24

Verse 1

मैत्रेय उवाच विजिताश्वोऽधिराजासीत्पृथुपुत्र: पृथुश्रवा: । यवीयोभ्योऽददात्काष्ठा भ्रातृभ्यो भ्रातृवत्सल: ॥ १ ॥

మైత్రేయుడు అన్నాడు—పృథు కుమారుడు పృథుశ్రవా (విజితాశ్వ) చక్రవర్తి అయ్యాడు. సోదరప్రేమతో చిన్న సోదరులకు పాలనకై వివిధ దిశలను అప్పగించాడు.

Verse 2

हर्यक्षायादिशत्प्राचीं धूम्रकेशाय दक्षिणाम् । प्रतीचीं वृकसंज्ञाय तुर्यां द्रविणसे विभु: ॥ २ ॥

ఆ సమర్థుడు హర్యక్షునికి తూర్పు, ధూమ్రకేశునికి దక్షిణం, వృకసంజ్ఞునికి పడమర, ద్రవిణునికి ఉత్తర దిశను పాలనకు అప్పగించాడు.

Verse 3

अन्तर्धानगतिं शक्राल्लब्ध्वान्तर्धानसंज्ञित: । अपत्यत्रयमाधत्त शिखण्डिन्यां सुसम्मतम् ॥ ३ ॥

పూర్వం మహారాజు విజితాశ్వుడు స్వర్గరాజు ఇంద్రుని ప్రసన్నం చేసి, అతనివలన ‘అంతర్ధాన’ అనే బిరుదు పొందెను. శిఖండినీ అనే భార్య ద్వారా అతడు మూడు సద్గుణసంపన్న కుమారులను కనెను.

Verse 4

पावक: पवमानश्च शुचिरित्यग्नय: पुरा । वसिष्ठशापादुत्पन्ना: पुनर्योगगतिं गता: ॥ ४ ॥

మహారాజు అంతర్ధానుని ముగ్గురు కుమారులు పావక, పవమాన, శుచి అని పేర్లు. వీరు పూర్వం అగ్నిదేవతలే; మహర్షి వసిష్ఠుని శాపం వల్ల ఇక్కడ జన్మించి, యోగసిద్ధి గమ్యాన్ని పొంది మళ్లీ అగ్నిదేవత్వంలో స్థితులయ్యారు.

Verse 5

अन्तर्धानो नभस्वत्यां हविर्धानमविन्दत । य इन्द्रमश्वहर्तारं विद्वानपि न जघ्निवान् ॥ ५ ॥

మహారాజు అంతర్ధానుడు నభస్వతీ అనే మరొక భార్య ద్వారా హవిర్ధానుడు అనే కుమారుని పొందెను. యజ్ఞంలో తండ్రి గుర్రాన్ని దొంగిలించిన ఇంద్రుడని తెలిసినా, తన ఉదార స్వభావం వల్ల అతనిని సంహరించలేదు.

Verse 6

राज्ञां वृत्तिं करादानदण्डशुल्कादिदारुणाम् । मन्यमानो दीर्घसत्‍त्रव्याजेन विससर्ज ह ॥ ६ ॥

పన్నులు వసూలు చేయడం, శిక్షలు విధించడం, సుంకాలు మొదలైన కఠిన రాజకర్తవ్యాలను అతడు దారుణమని భావించెను. అందుచేత దీర్ఘసత్రం అనే నెపంతో ఆ విధులను విరమించి, వివిధ యజ్ఞక్రియలలో నిమగ్నుడయ్యెను.

Verse 7

तत्रापि हंसं पुरुषं परमात्मानमात्मद‍ृक् । यजंस्तल्लोकतामाप कुशलेन समाधिना ॥ ७ ॥

యజ్ఞక్రియలలో నిమగ్నుడై ఉన్నప్పటికీ అతడు ఆత్మసాక్షాత్కారుడు. కుశల సమాధి ద్వారా భక్తుల భయాలను తొలగించే పరమాత్మ—పరమ పురుష హంసను—భక్తిసేవతో ఆరాధించి, ఆనందావేశంలో సులభంగా ఆయన లోకాన్ని పొందెను.

Verse 8

हविर्धानाद्धविर्धानी विदुरासूत षट्‌सुतान् । बर्हिषदं गयं शुक्लं कृष्णं सत्यं जितव्रतम् ॥ ८ ॥

మహారాజ అంతర్ధానుని కుమారుడు హవిర్ధానుని భార్య హవిర్ధానీ, విదురా, ఆరు కుమారులను ప్రసవించింది—బర్హిషత్, గయ, శుక్ల, కృష్ణ, సత్య, జితవ్రత।

Verse 9

बर्हिषत् सुमहाभागो हाविर्धानि: प्रजापति: । क्रियाकाण्डेषु निष्णातो योगेषु च कुरूद्वह ॥ ९ ॥

మైత్రేయ ముని పలికెను—ఓ విదురా, హవిర్ధానుని మహాశక్తిమంతుడైన కుమారుడు బర్హిషత్ కర్మకాండ యజ్ఞక్రియలలో నిపుణుడు, యోగాభ్యాసంలోనూ ప్రావీణ్యుడు; తన గుణములవలన ప్రజాపతి అని ప్రసిద్ధి పొందెను।

Verse 10

यस्येदं देवयजनमनुयज्ञं वितन्वत: । प्राचीनाग्रै: कुशैरासीदास्तृतं वसुधातलम् ॥ १० ॥

అతడు దేవయజ్ఞాలను విస్తరింపజేస్తూ అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు; తూర్పు వైపు మొనచూపిన కుశగడ్డలను చల్లి భూమితలాన్ని పరచెను।

Verse 11

सामुद्रीं देवदेवोक्तामुपयेमे शतद्रुतिम् । यां वीक्ष्य चारुसर्वाङ्गीं किशोरीं सुष्ठ्वलङ्कृताम् । परिक्रमन्तीमुद्वाहे चकमेऽग्नि: शुकीमिव ॥ ११ ॥

దేవదేవుడైన బ్రహ్మ ఆజ్ఞచే (బర్హిషత్) సముద్రకుమార్తె శతద్రుతిని వివాహం చేసెను। సర్వాంగసుందరి, యౌవనవతి, సుసంపన్న అలంకారాలతో మెరిసే ఆమెను చూచి, వివాహవేదికలో ప్రదక్షిణలు చేస్తుండగా, అగ్నిదేవుడు పూర్వం శుకీని కోరినట్లే ఆమె సాంగత్యాన్ని కోరెను।

Verse 12

विबुधासुरगन्धर्वमुनिसिद्धनरोरगा: । विजिता: सूर्यया दिक्षु क्‍वणयन्त्यैव नूपुरै: ॥ १२ ॥

శతద్రుతి వివాహ సమయంలో ఆమె నూపురాల మ్రోగింపుతో దేవులు, అసురులు, గంధర్వులు, మునులు, సిద్ధులు, మనుష్యులు, నాగులు—అందరూ దిక్కులన్నిటిలో, ఎంత ఉన్నతులైనా, మోహితులై వశమయ్యారు।

Verse 13

प्राचीनबर्हिष: पुत्रा: शतद्रुत्यां दशाभवन् । तुल्यनामव्रता: सर्वे धर्मस्‍नाता: प्रचेतस: ॥ १३ ॥

రాజు ప్రాచీనబర్హి శతద్రుతి గర్భంలో పది మంది కుమారులను పొందెను. వారందరూ సమనామ-సమవ్రతులు, ధర్మనిష్ఠులు; ‘ప్రచేతసులు’ అని ప్రసిద్ధులు.

Verse 14

पित्रादिष्टा: प्रजासर्गे तपसेऽर्णवमाविशन् । दशवर्षसहस्राणि तपसार्चंस्तपस्पतिम् ॥ १४ ॥

తండ్రి ఆజ్ఞతో ప్రజాసృష్టి కోసం వారు సముద్రంలో ప్రవేశించారు. పది వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసి, తపస్సుల అధిపతి పరమపురుష భగవంతుని ఆరాధించారు.

Verse 15

यदुक्तं पथि द‍ृष्टेन गिरिशेन प्रसीदता । तद्ध्यायन्तो जपन्तश्च पूजयन्तश्च संयता: ॥ १५ ॥

మార్గంలో కరుణతో ప్రసన్నుడైన గిరీశుడు (శివుడు) చెప్పిన ఉపదేశాన్ని వారు నియమంతో ధ్యానిస్తూ, జపిస్తూ, అత్యంత శ్రద్ధతో పూజిస్తూ ఉండిరి.

Verse 16

विदुर उवाच प्रचेतसां गिरित्रेण यथासीत्पथि सङ्गम: । यदुताह हर: प्रीतस्तन्नो ब्रह्मन् वदार्थवत् ॥ १६ ॥

విదురుడు అన్నాడు—ఓ బ్రాహ్మణా! మార్గంలో ప్రచేతసులకు గిరిత్రుడు (శివుడు) ఎలా కలిసెను? హరుడు ఎలా ప్రసన్నుడయ్యెను, ఏమి ఉపదేశించెను? దయచేసి అర్థవంతంగా చెప్పుము.

Verse 17

सङ्गम: खलु विप्रर्षे शिवेनेह शरीरिणाम् । दुर्लभो मुनयो दध्युरसङ्गाद्यमभीप्सितम् ॥ १७ ॥

ఓ విప్రశ్రేష్ఠా! దేహబద్ధ జీవులకు ఇక్కడ శివునితో సాక్షాత్ సంగమం దుర్లభం. ఆసక్తిరహిత మునులు కూడా ఆయన సాన్నిధ్యాన్ని కోరుతూ ధ్యానంలో లీనమైనా సులభంగా పొందరు.

Verse 18

आत्मारामोऽपि यस्त्वस्य लोककल्पस्य राधसे । शक्त्या युक्तो विचरति घोरया भगवान् भव: ॥ १८ ॥

భగవాన్ భవుడు (శివుడు) ఆత్మారాముడు; అయినా లోకహితార్థం కాళీ, దుర్గ వంటి ఘోర శక్తులతో యుక్తుడై సర్వత్ర నిత్యం విచరిస్తాడు।

Verse 19

मैत्रेय उवाच प्रचेतस: पितुर्वाक्यं शिरसादाय साधव: । दिशं प्रतीचीं प्रययुस्तपस्याद‍ृतचेतस: ॥ १९ ॥

మైత్రేయుడు అన్నాడు—సాధుస్వభావులైన ప్రచేతసులు తండ్రి వాక్యాన్ని శిరసావహించి, దృఢచిత్తులై తపస్సు చేయుటకు పశ్చిమ దిశకు బయలుదేరారు।

Verse 20

ससमुद्रमुप विस्तीर्णमपश्यन् सुमहत्सर: । महन्मन इव स्वच्छं प्रसन्नसलिलाशयम् ॥ २० ॥

ప్రయాణంలో ప్రచేతసులు సముద్రంలా విస్తరించిన మహా సరస్సును చూశారు. దాని నీరు మహాత్ముని మనస్సులా స్వచ్ఛంగా, ప్రశాంతంగా ఉండెను।

Verse 21

नीलरक्तोत्पलाम्भोजकह्लारेन्दीवराकरम् । हंससारसचक्राह्वकारण्डवनिकूजितम् ॥ २१ ॥

ఆ సరస్సు నీల, ఎర్ర కమలాలు, ఉత్పల, కుముద, ఇందీవరాలతో నిండిపోయింది; తీరాల్లో హంసలు, సారసాలు, చక్రవాకాలు, కారణ్డవాలు మధురంగా కూయుచుండెను।

Verse 22

मत्तभ्रमरसौस्वर्यहृष्टरोमलताङ्‌घ्रिपम् । पद्मकोशरजो दिक्षु विक्षिपत्पवनोत्सवम् ॥ २२ ॥

సరస్సు చుట్టూ చెట్లు, తీగలు ఉన్నాయి; మత్తభ్రమరాల మధుర గుంజనతో అవి పులకించినట్లున్నాయి. కమల పరాగం గాలిలో ఎగిరి దిక్కులన్నీ వ్యాపించి, అక్కడ ఉత్సవంలా అనిపించింది।

Verse 23

तत्र गान्धर्वमाकर्ण्य दिव्यमार्गमनोहरम् । विसिस्म्यू राजपुत्रास्ते मृदङ्गपणवाद्यनु ॥ २३ ॥

అక్కడ దివ్యమైన గాంధర్వ సంగీతం, మార్గాన్ని మనోహరంగా చేసేలా వినిపించింది; మృదంగం, పణవం మొదలైన వాద్యాల సుస్వర ధ్వనులు చెవులకు మధురంగా తాకగానే ఆ రాజకుమారులు విస్మయానికి లోనయ్యారు।

Verse 24

तर्ह्येव सरसस्तस्मान्निष्क्रामन्तं सहानुगम् । उपगीयमानममरप्रवरं विबुधानुगै: ॥ २४ ॥ तप्तहेमनिकायाभं शितिकण्ठं त्रिलोचनम् । प्रसादसुमुखं वीक्ष्य प्रणेमुर्जातकौतुका: ॥ २५ ॥

అప్పుడే ఆ సరస్సు నుండి తన అనుచరులతో కూడి దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన భగవాన్ శివుడు బయటికొచ్చాడు; దేవగణాలు గానంతో ఆయనను స్తుతించుచున్నారు. ఆయన దేహకాంతి కరిగిన బంగారంలా మెరిసింది, కంఠం నీలవర్ణం, మూడు కన్నులు, ముఖం ప్రసన్నంగా కరుణతో నిండింది. ఆయనను చూచిన వెంటనే ప్రచేతులు ఆశ్చర్యంతో సాష్టాంగ నమస్కారం చేశారు।

Verse 25

तर्ह्येव सरसस्तस्मान्निष्क्रामन्तं सहानुगम् । उपगीयमानममरप्रवरं विबुधानुगै: ॥ २४ ॥ तप्तहेमनिकायाभं शितिकण्ठं त्रिलोचनम् । प्रसादसुमुखं वीक्ष्य प्रणेमुर्जातकौतुका: ॥ २५ ॥

కరిగిన బంగారంలా మెరిసే కాంతితో, నీలకంఠుడై, త్రినేత్రుడై, ప్రసన్న-కరుణామయ ముఖంతో ఉన్న భగవాన్ శివుని చూచి ప్రచేతులు ఆశ్చర్యంతో ప్రభువు పాదపద్మాల వద్ద సాష్టాంగ నమస్కారం చేశారు।

Verse 26

स तान् प्रपन्नार्तिहरो भगवान्धर्मवत्सल: । धर्मज्ञान् शीलसम्पन्नान् प्रीत: प्रीतानुवाच ह ॥ २६ ॥

శరణాగతుల దుఃఖాన్ని హరించే, ధర్మాన్ని ప్రేమించే భగవాన్ శివుడు ధర్మజ్ఞులు, శీలసంపన్నులు అయిన ఆ రాజకుమారులపై ఎంతో సంతోషించి, ఆనందంతో ఇలా పలికాడు।

Verse 27

श्रीरुद्र उवाच यूयं वेदिषद: पुत्रा विदितं वश्चिकीर्षितम् । अनुग्रहाय भद्रं व एवं मे दर्शनं कृतम् ॥ २७ ॥

శ్రీరుద్రుడు పలికెను—మీరు అందరూ వేదిషదుడు (ప్రాచీనబర్హి) యొక్క కుమారులు; మీరు చేయదలచినది నాకు తెలిసినదే. మీ మంగళార్థం, మీపై అనుగ్రహించుటకే నేను మీకు దర్శనమిచ్చాను।

Verse 28

य: परं रंहस: साक्षात्‍त्रिरगुणाज्जीवसंज्ञितात् । भगवन्तं वासुदेवं प्रपन्न: स प्रियो हि मे ॥ २८ ॥

త్రిగుణాతీతుడై జీవుడికీ ప్రకృతికీ నియంత అయిన భగవాన్ వాసుదేవ శ్రీకృష్ణుని శరణు పొందినవాడే నాకు అత్యంత ప్రియుడు.

Verse 29

स्वधर्मनिष्ठ: शतजन्मभि: पुमान् विरिञ्चतामेति तत: परं हि माम् । अव्याकृतं भागवतोऽथ वैष्णवं पदं यथाहं विबुधा: कलात्यये ॥ २९ ॥

స్వధర్మంలో స్థిరంగా వంద జన్మలు కర్తవ్యాన్ని సక్రమంగా ఆచరించినవాడు బ్రహ్మపదాన్ని పొందుతాడు; ఇంకా అధిక అర్హత కలిగితే నన్ను చేరగలడు. కానీ భాగవతభావంతో అనన్య భక్తిసేవలో నేరుగా శ్రీకృష్ణుడు/విష్ణువును శరణు పొందినవాడు తక్షణమే అవ్యక్తమైన వైష్ణవ పదం—ఆధ్యాత్మిక లోకాలను—ప్రాప్తి చేస్తాడు; నేను మరియు ఇతర దేవతలు ఈ లోకం ప్రళయానంతరం ఆ పదాన్ని పొందుతాము.

Verse 30

अथ भागवता यूयं प्रिया: स्थ भगवान् यथा । न मद्भागवतानां च प्रेयानन्योऽस्ति कर्हिचित् ॥ ३० ॥

మీరు అందరూ భగవంతుని భాగవత భక్తులు; అందువల్ల మీరు నాకు స్వయంగా భగవంతునితో సమానంగా ప్రియులు, పూజ్యులు. నా భక్తులకు కూడా నన్ను మించిన ప్రియుడు మరెవ్వరూ ఎప్పుడూ లేరు.

Verse 31

इदं विविक्तं जप्तव्यं पवित्रं मङ्गलं परम् । नि:श्रेयसकरं चापि श्रूयतां तद्वदामि व: ॥ ३१ ॥

ఇప్పుడు నేను ఒక మంత్రాన్ని జపిస్తాను; అది దివ్యమైనది, పవిత్రమైనది, పరమ మంగళకరమైనది, అలాగే పరమ శ్రేయస్సును కలిగించేది. నేను చెప్పేదాన్ని శ్రద్ధగా వినండి.

Verse 32

मैत्रेय उवाच इत्यनुक्रोशहृदयो भगवानाह ताञ्छिव: । बद्धाञ्जलीन् राजपुत्रान्नारायणपरो वच: ॥ ३२ ॥

మైత్రేయుడు అన్నాడు: కారణరహిత కరుణతో, నారాయణుని పరమ భక్తుడైన భగవాన్ శివుడు, చేతులు జోడించి నిలిచిన రాజపుత్రులతో మరల మాటలాడాడు.

Verse 33

श्रीरुद्र उवाच जितं त आत्मविद्वर्यस्वस्तये स्वस्तिरस्तु मे । भवताराधसा राद्धं सर्वस्मा आत्मने नम: ॥ ३३ ॥

శ్రీరుద్రుడు పలికెను—హే పరమ పురుషోత్తమా, నీకు జయం. నీవు ఆత్మజ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు; ఆత్మసిద్ధులకు నీవు నిత్య మంగళకరుడు, కనుక నాకు కూడా మంగళం కలుగుగాక. నీ సంపూర్ణ ఉపదేశాలవల్ల ఆరాధన సిద్ధిస్తుంది; నీవే పరమాత్మ, నీకు నమస్కారం.

Verse 34

नम: पङ्कजनाभाय भूतसूक्ष्मेन्द्रियात्मने । वासुदेवाय शान्ताय कूटस्थाय स्वरोचिषे ॥ ३४ ॥

కమలనాభ ప్రభువుకు నమస్కారం; ఆయన భూతాల సూక్ష్మ తత్త్వాలకు, ఇంద్రియాలకు కూడా అంతర్యామి. సర్వవ్యాపి వాసుదేవా, పరమ శాంతుడా, కూటస్థుడా, స్వప్రకాశ స్వరూపా—నీకు ప్రణామం.

Verse 35

सङ्कर्षणाय सूक्ष्माय दुरन्तायान्तकाय च । नमो विश्वप्रबोधाय प्रद्युम्नायान्तरात्मने ॥ ३५ ॥

సూక్ష్మ తత్త్వాల మూలమైన, సమీకరణ-విఘటనలకు అధిపతి, దుర్జేయుడైన అంతకరూప శంకర్షణకు నమస్కారం. విశ్వాన్ని జాగృతం చేసే, బుద్ధికి అధిష్ఠాత, అంతర్యామి ప్రద్యుమ్నకు ప్రణామం.

Verse 36

नमो नमोऽनिरुद्धाय हृषीकेशेन्द्रियात्मने । नम: परमहंसाय पूर्णाय निभृतात्मने ॥ ३६ ॥

అనిరుద్ధా, హృషీకేశా—ఇంద్రియాలకు అధిపతి, మనస్సుకు నియంత—నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. పరమహంసా, సంపూర్ణుడా, అంతర్ముఖ శాంతాత్మ స్వరూపా—నీకు ప్రణామం.

Verse 37

स्वर्गापवर्गद्वाराय नित्यं शुचिषदे नम: । नमो हिरण्यवीर्याय चातुर्होत्राय तन्तवे ॥ ३७ ॥

స్వర్గమూ అపవర్గం (మోక్షం) ద్వారాలను తెరచే ప్రభువుకు, జీవుని శుద్ధ హృదయంలో నిత్యం నివసించేవాడికి నమస్కారం. స్వర్ణసమ తేజస్సు గల హిరణ్యవీర్యుడికి, చాతుర్హోత్రాది యజ్ఞతంతువును అగ్నిరూపంగా పోషించేవాడికి ప్రణామం.

Verse 38

नम ऊर्ज इषे त्रय्या: पतये यज्ञरेतसे । तृप्तिदाय च जीवानां नम: सर्वरसात्मने ॥ ३८ ॥

ప్రభూ! మీరు పితృలోకములకూ సమస్త దేవతలకూ పోషకుడు, చంద్రుని అధిదేవత, త్రయీ వేదముల స్వామి. సమస్త జీవులకు తృప్తి ప్రసాదించే ఆదిస్రోతస్వరూపుడా, మీకు నమస్కారం।

Verse 39

सर्वसत्त्वात्मदेहाय विशेषाय स्थवीयसे । नमस्त्रैलोक्यपालाय सह ओजोबलाय च ॥ ३९ ॥

ప్రభూ! సమస్త జీవుల వ్యక్తిగత దేహాలను తనలో ధరించిన విరాట్విశ్వరూపుడవు నీవే; నీవు విశిష్టుడవు, మహత్తరుడవు. త్రిలోకపాలకుడా, ఓజస్సు బలములతో కూడిన నీకు నమస్కారం।

Verse 40

अर्थलिङ्गाय नभसे नमोऽन्तर्बहिरात्मने । नम: पुण्याय लोकाय अमुष्मै भूरिवर्चसे ॥ ४० ॥

ప్రభూ! మీ దివ్య నాదవైభవాన్ని విస్తరింపజేసి సమస్త విషయాల నిజార్థాన్ని వెల్లడిస్తారు. మీరు అంతర్భాహ్యంగా వ్యాపించిన ఆకాశస్వరూపుడు; ఈ లోకములోనూ పరలోకములోనూ చేసిన పుణ్యకర్మల పరమ లక్ష్యము మీరు. మహాతేజస్సుగల మీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం।

Verse 41

प्रवृत्ताय निवृत्ताय पितृदेवाय कर्मणे । नमोऽधर्मविपाकाय मृत्यवे दु:खदाय च ॥ ४१ ॥

ప్రభూ! పుణ్యకర్మఫలాలను దర్శించే సాక్షి నీవే; ప్రవృత్తి, నివృత్తి మరియు వాటి ఫలితమైన కర్మలు కూడా నీవే. అధర్మవిపాకం వల్ల కలిగే దుఃఖస్థితికి కారణమై నీవే మృత్యువుగా నిలుస్తావు. నీకు నమస్కారం।

Verse 42

नमस्त आशिषामीश मनवे कारणात्मने । नमो धर्माय बृहते कृष्णायाकुण्ठमेधसे । पुरुषाय पुराणाय साङ्ख्ययोगेश्वराय च ॥ ४२ ॥

ఓ ఈశ్వరా! మీరు ఆశీర్వాదముల పరమ దాత, ఆదిపురుషుడైన మనువు, కారణములకూ కారణమైన కారణాత్మ. మహాధర్మస్వరూపుడా, శ్రీకృష్ణా—ఎప్పుడూ ఆవరించబడని మేధస్సుగలవాడా—మీకు నమస్కారం. పురుషోత్తమా, పురాతన పురుషా, సాంఖ్యయోగేశ్వరా—మీకు మళ్లీ మళ్లీ ప్రణామం।

Verse 43

शक्तित्रयसमेताय मीढुषेऽहङ्कृतात्मने । चेतआकूतिरूपाय नमो वाचो विभूतये ॥ ४३ ॥

ఓ ప్రభూ! మీరు త్రిశక్తులతో కూడి కర్మ, ఇంద్రియక్రియలు మరియు ఫలాల పరమ నియంత. దేహం–మనస్సు–ఇంద్రియాల అధీశ్వరులు. అహంకారరూప రుద్రునికీ అధిపతి; వేదవాణి, విధినియమాల క్రియాశక్తి మీ విభూతి—మీకు నమస్కారం.

Verse 44

दर्शनं नो दिद‍ृक्षूणां देहि भागवतार्चितम् । रूपं प्रियतमं स्वानां सर्वेन्द्रियगुणाञ्जनम् ॥ ४४ ॥

ఓ ప్రభూ! మేము దర్శనాభిలాషులు; భాగవత భక్తులు ఆరాధించే అదే రూపాన్ని దయచేసి చూపించండి. మీ స్వజనులకు అత్యంత ప్రియమైన, సమస్త ఇంద్రియగుణాలను సంపూర్ణంగా తృప్తిపరచే ఆ రూపాన్ని మాకు అనుగ్రహించండి.

Verse 45

स्‍निग्धप्रावृड्‌घनश्यामं सर्वसौन्दर्यसङ्ग्रहम् । चार्वायतचतुर्बाहु सुजातरुचिराननम् ॥ ४५ ॥ पद्मकोशपलाशाक्षं सुन्दरभ्रु सुनासिकम् । सुद्विजं सुकपोलास्यं समकर्णविभूषणम् ॥ ४६ ॥

ప్రభువின் సౌందర్యం వర్షాకాలంలోని స్నిగ్ధ ఘనశ్యామ మేఘంలా ఉంది; ఆయనే సమస్త సౌందర్యసారము. ఆయనకు నాలుగు భుజాలు, అతి మనోహర ముఖము; కమలదళాల వంటి నేత్రాలు, అందమైన భ్రూవులు, ఉన్నత నాసిక. ప్రకాశించే దంతపంక్తి, రమ్య కపోలాలు, సమంగా అలంకరించిన చెవులు ఉన్నాయి.

Verse 46

स्‍निग्धप्रावृड्‌घनश्यामं सर्वसौन्दर्यसङ्ग्रहम् । चार्वायतचतुर्बाहु सुजातरुचिराननम् ॥ ४५ ॥ पद्मकोशपलाशाक्षं सुन्दरभ्रु सुनासिकम् । सुद्विजं सुकपोलास्यं समकर्णविभूषणम् ॥ ४६ ॥

ప్రభువின் సౌందర్యం వర్షాకాలంలోని స్నిగ్ధ ఘనశ్యామ మేఘంలా ఉంది; ఆయనే సమస్త సౌందర్యసారము. ఆయనకు నాలుగు భుజాలు, అతి మనోహర ముఖము; కమలదళాల వంటి నేత్రాలు, అందమైన భ్రూవులు, ఉన్నత నాసిక. ప్రకాశించే దంతపంక్తి, రమ్య కపోలాలు, సమంగా అలంకరించిన చెవులు ఉన్నాయి.

Verse 47

प्रीतिप्रहसितापाङ्गमलकै रूपशोभितम् । लसत्पङ्कजकिञ्जल्कदुकूलं मृष्टकुण्डलम् ॥ ४७ ॥ स्फुरत्किरीटवलयहारनूपुरमेखलम् । शङ्खचक्रगदापद्ममालामण्युत्तमर्द्धिमत् ॥ ४८ ॥

ప్రభువు కరుణామయంగా విరబూసిన చిరునవ్వు, భక్తులపై వేసే పక్కచూపు ఆయన సౌందర్యాన్ని మరింత పెంచుతుంది. వంకరగా వాలిన నల్లని కేశాలు ఆయనను అలంకరిస్తాయి; గాలిలో ఎగిరే పీతాంబరం కమలకేశర ధూళిలా మెరుస్తుంది. మెరిసే కుండలాలు, కిరీటం, వలయాలు, హారం, నూపురాలు, మేఖల; అలాగే శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం, మణిమాలలు—ఇవి అన్నీ కలిసి వక్షస్థలంలోని కౌస్తుభమణి సహజశోభను అధికం చేస్తాయి.

Verse 48

प्रीतिप्रहसितापाङ्गमलकै रूपशोभितम् । लसत्पङ्कजकिञ्जल्कदुकूलं मृष्टकुण्डलम् ॥ ४७ ॥ स्फुरत्किरीटवलयहारनूपुरमेखलम् । शङ्खचक्रगदापद्ममालामण्युत्तमर्द्धिमत् ॥ ४८ ॥

ప్రభువు ప్రేమభరితమైన, కరుణామయమైన చిరునవ్వు మరియు భక్తులపై పక్క చూపు వల్ల అత్యంత మనోహరుడై ప్రకాశిస్తాడు. ఆయన నల్లని వంకర జుట్టు, గాలిలో అలమటించే పీతాంబరం పద్మపుష్పపు పరాగంలా మెరుస్తుంది. మెరిసే కుండలాలు, కిరీటం, కంకణాలు, హారం, నూపురాలు, మేఖలతో పాటు శంఖం-చక్రం-గదా-పద్మం, మాలా-రత్నాలు కలిసి వక్షస్థలంలోని కౌస్తుభమణి సహజ సౌందర్యాన్ని మరింత పెంచుతాయి.

Verse 49

सिंहस्कन्धत्विषो बिभ्रत्सौभगग्रीवकौस्तुभम् । श्रियानपायिन्या क्षिप्तनिकषाश्मोरसोल्लसत् ॥ ४९ ॥

ప్రభువు భుజాలు సింహభుజాల వలె దృఢంగా, కాంతిమంతంగా ఉంటాయి. వాటిపై మాలలు, హారాలు, భుజాభరణాలు ఎల్లప్పుడూ మెరుస్తుంటాయి. ఆయన సౌభాగ్యమయమైన కంఠంపై కౌస్తుభమణి ప్రకాశిస్తుంది; ఆయన శ్యామ వక్షస్థలంపై శ్రీవత్స చిహ్నం లక్ష్మీదేవి సంకేతం. ఆ చిహ్నపు కాంతి బంగారం పరీక్షించే రాయిపై కనిపించే స్వర్ణరేఖ అందాన్నికూడా మించిపోతుంది.

Verse 50

पूररेचकसंविग्नवलिवल्गुदलोदरम् । प्रतिसङ्‌क्रामयद्विश्वं नाभ्यावर्तगभीरया ॥ ५० ॥

ప్రభువు ఉదరం మూడు అందమైన మడతలతో శోభిస్తుంది. అది గుండ్రంగా వటపత్రంలా కనిపిస్తుంది; శ్వాస-ప్రశ్వాసలతో ఆ మడతలు కదలడం అత్యంత మనోహరం. ప్రభువు నాభిలోని ఆవర్తం అంత గంభీరంగా లోతుగా ఉండటంతో, సమస్త విశ్వం అక్కడినుంచే మొలిచినట్టూ, మళ్లీ అక్కడికే చేరాలని కోరుతున్నట్టూ అనిపిస్తుంది.

Verse 51

श्यामश्रोण्यधिरोचिष्णुदुकूलस्वर्णमेखलम् । समचार्वङ्‌घ्रिजङ्घोरुनिम्नजानुसुदर्शनम् ॥ ५१ ॥

ప్రభువు నడుము కింద భాగం శ్యామవర్ణంగా ఉండి, దానిపై పీతాంబరం మరియు స్వర్ణకార్యంతో అలంకరించిన మేఖల శోభిస్తుంది. ఆయన సమమితమైన పద్మపాదాలు, కాళ్ల పిండలు, తొడలు, మోకాళ్ల సంధులు అత్యంత సుందరంగా ఉంటాయి. నిజంగా ప్రభువు సంపూర్ణ దేహం సుగঠితంగా, అద్భుతంగా కనిపిస్తుంది.

Verse 52

पदा शरत्पद्मपलाशरोचिषा नखद्युभिर्नोऽन्तरघं विधुन्वता । प्रदर्शय स्वीयमपास्तसाध्वसं पदं गुरो मार्गगुरुस्तमोजुषाम् ॥ ५२ ॥

హే గురుదేవా! మీ పదయుగళం శరదృతువులో వికసించిన పద్మపత్రాల వలె ప్రకాశిస్తుంది. మీ పాదనఖాల కాంతి మా హృదయంలోని అంధకారాన్ని వెంటనే తొలగిస్తుంది. భక్తుని హృదయంలోని సమస్త భయాన్ని, తమస్సును తొలగించే మీ స్వరూపాన్ని దయచేసి నాకు దర్శింపజేయండి. ప్రభూ! మీరు అందరికీ పరమ ఆధ్యాత్మిక గురువు; అజ్ఞానాంధకారంలో ఉన్న జీవులు మీ గురుత్వం ద్వారా ప్రకాశిస్తారు.

Verse 53

एतद्रूपमनुध्येयमात्मशुद्धिमभीप्सताम् । यद्भक्तियोगोऽभयद: स्वधर्ममनुतिष्ठताम् ॥ ५३ ॥

ఆత్మశుద్ధిని కోరువారు మీ కమలపాదముల ధ్యానంలో నిత్యం నిమగ్నులై ఉండవలెను। స్వధర్మాన్ని నిష్ఠగా ఆచరించి అభయాన్ని కోరువారు భక్తియోగమునే ఆశ్రయించాలి।

Verse 54

भवान् भक्तिमता लभ्यो दुर्लभ: सर्वदेहिनाम् । स्वाराज्यस्याप्यभिमत एकान्तेनात्मविद्गति: ॥ ५४ ॥

ప్రభూ, మీరు భక్తులకు సులభంగా లభ్యులు; కాని సమస్త దేహధారులకు దుర్లభులు. స్వర్గసామ్రాజ్యానికన్నా మిన్నగా కోరబడే, ఏకాంత ఆత్మవిదుల పరమగతియు మీరు మాత్రమే।

Verse 55

तं दुराराध्यमाराध्य सतामपि दुरापया । एकान्तभक्त्या को वाञ्छेत्पादमूलं विना बहि: ॥ ५५ ॥

ప్రభూ, మీరు దురారాధ్యులు; సద్జనులకు కూడా ఇతర సాధనలతో మిమ్మల్ని పొందడం కష్టం. కాని ఏకాంతభక్తితోనే మీరు తృప్తి చెందుతారు; మరి మీ పాదమూలాన్ని విడిచి ఇంకెవరు ఇతర మార్గాన్ని కోరగలరు?

Verse 56

यत्र निर्विष्टमरणं कृतान्तो नाभिमन्यते । विश्वं विध्वंसयन् वीर्यशौर्यविस्फूर्जितभ्रुवा ॥ ५६ ॥

మీ కమలపాదములలో సంపూర్ణ శరణు పొందిన భక్తుని వద్దకు కృతాంతరూప కాలుడు సమీపించడు; అతడు మరణాన్నే తృణప్రాయంగా చేసినవాడు. అయితే అదే కాలుడు మీ భ్రూవిస్ఫూర్తి మాత్రంతో క్షణార్ధంలో విశ్వాన్ని విధ్వంసం చేయగలడు।

Verse 57

क्षणार्धेनापि तुलये न स्वर्गं नापुनर्भवम् । भगवत्सङ्गिसङ्गस्य मर्त्यानां किमुताशिष: ॥ ५७ ॥

భగవద్భక్తుని సాంగత్యం క్షణార్ధమైనా లభిస్తే, మనిషి స్వర్గాన్నీ కాదు, అపునర్భవమైన మోక్షాన్నీ కాదు—ఏదీ సమానంగా భావించడు. మరి జననమరణ ధర్మానికి లోబడిన దేవతల ఆశీర్వాదాలపై అతనికి ఆసక్తి ఏముంటుంది?

Verse 58

अथानघाङ्‌घ्रेस्तव कीर्तितीर्थयो- रन्तर्बहि:स्‍नानविधूतपाप्मनाम् । भूतेष्वनुक्रोशसुसत्त्वशीलिनां स्यात्सङ्गमोऽनुग्रह एष नस्तव ॥ ५८ ॥

ప్రభూ! మీ నిర్దోష పదపద్మాలు సర్వమంగళకరములు, పాపమలాన్ని నశింపజేయువి. మీ పదసేవతో అంతఃబాహ్యంగా శుద్ధులై, బద్ధజీవులపై కరుణగల మీ భక్తుల సత్సంగమే నాకు వరముగా దయచేయండి—అదే మీ నిజమైన అనుగ్రహం.

Verse 59

न यस्य चित्तं बहिरर्थविभ्रमं तमोगुहायां च विशुद्धमाविशत् । यद्भक्तियोगानुगृहीतमञ्जसा मुनिर्विचष्टे ननु तत्र ते गतिम् ॥ ५९ ॥

భక్తియోగానుగ్రహంతో హృదయం పూర్తిగా శుద్ధమైన భక్తుడు, అంధకూపంలాంటి బాహ్య విషయమాయలో మోహపడడు. ఈ విధంగా మలరహితుడై, అతడు ఆనందంగా మీ నామం, యశస్సు, రూపం, లీలలు మొదలైనవాటిని స్పష్టంగా గ్రహిస్తాడు.

Verse 60

यत्रेदं व्यज्यते विश्वं विश्वस्मिन्नवभाति यत् । तत् त्वं ब्रह्म परं ज्योतिराकाशमिव विस्तृतम् ॥ ६० ॥

ప్రభూ! ఆకాశంలా లేదా సూర్యకాంతిలా సర్వత్ర వ్యాపించిన నిరాకార బ్రహ్మ, దానిలోనే ఈ విశ్వం వ్యక్తమై ప్రకాశిస్తుంది. ఆ పరబ్రహ్మ, పరమజ్యోతి మీరు స్వయమే.

Verse 61

यो माययेदं पुरुरूपयासृजद् बिभर्ति भूय: क्षपयत्यविक्रिय: । यद्भेदबुद्धि: सदिवात्मदु:स्थया त्वमात्मतन्त्रं भगवन् प्रतीमहि ॥ ६१ ॥

భగవాన్! మీరు మీ మాయాశక్తితో అనేక రూపాలలో ఈ జగత్తును సృష్టించి, స్థిరమై ఉన్నట్లుగా పోషించి, చివరికి లయముచేస్తారు; అయినా మీరు అవికారిగా ఉంటారు. జీవుడు తన ఆత్మదుఃస్థితి వల్ల భేదబుద్ధితో మిమ్మల్ని జగత్తుకు వేరుగా భావిస్తాడు; కాని నేను మిమ్మల్ని సర్వస్వతంత్ర పరమాత్మగా గ్రహిస్తున్నాను.

Verse 62

क्रियाकलापैरिदमेव योगिन: श्रद्धान्विता: साधु यजन्ति सिद्धये । भूतेन्द्रियान्त:करणोपलक्षितं वेदे च तन्त्रे च त एव कोविदा: ॥ ६२ ॥

ప్రభూ! పంచభూతాలు, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి, భౌతిక అహంకారం మరియు సమస్తాన్ని నడిపించే మీ అంసమైన పరమాత్మ—ఇవన్నీ కలసి మీ విశ్వరూపముగా నిలుస్తాయి. భక్తులకు భిన్నమైన కర్మయోగి, జ్ఞానయోగి తమ తమ క్రియల ద్వారా, శ్రద్ధతో, సిద్ధి కోసం మీకే యజ్ఞారాధన చేస్తారు. వేదములలోను వేదానుబంధ శాస్త్రములలోను—పూజ్యుడు మీరు మాత్రమే అని స్పష్టంగా చెప్పబడింది; ఇదే వేదసారము.

Verse 63

त्वमेक आद्य: पुरुष: सुप्तशक्ति- स्तया रज:सत्त्वतमो विभिद्यते । महानहं खं मरुदग्निवार्धरा: सुरर्षयो भूतगणा इदं यत: ॥ ६३ ॥

ప్రభూ! నీవే ఏకైక ఆద్య పురుషుడు, సమస్త కారణాల కారణము. సృష్టికి ముందుగా నీ మాయాశక్తి సుప్తంగా ఉంటుంది; అది కదిలినప్పుడు రజః-సత్త్వ-తమో గుణాలు క్రియాశీలమై, మహత్తత్త్వం, అహంకారం, ఆకాశం, వాయువు, అగ్ని, జలం, భూమి మరియు దేవ-ఋషులు మొదలైనవారు ప్రकटించి ఈ జగత్తు ఉద్భవిస్తుంది.

Verse 64

सृष्टं स्वशक्त्येदमनुप्रविष्ट- श्चचतुर्विधं पुरमात्मांशकेन । अथो विदुस्तं पुरुषं सन्तमन्त- र्भुङ्क्ते हृषीकैर्मधु सारघं य: ॥ ६४ ॥

ప్రభూ! నీ స్వశక్తులతో ఈ సృష్టిని నిర్మించి, నీ ఆత్మాంశంతో ఇందులో ప్రవేశించి నాలుగు విధాల రూపాలలో నివసిస్తావు. జీవుల హృదయాలలో ఉండి వారు ఇంద్రియాలతో ఎలా భోగిస్తున్నారో నీవు తెలుసుకుంటావు. ఈ జగత్తు యొక్క అనబడే సుఖం తేనెగూడు లో సేకరించిన తేనెను తేనెటీగలు ఆస్వాదించటంలాంటిదే.

Verse 65

स एष लोकानतिचण्डवेगो विकर्षसि त्वं खलु कालयान: । भूतानि भूतैरनुमेयतत्त्वो घनावलीर्वायुरिवाविषह्य: ॥ ६५ ॥

ప్రభూ! నీవు కాలరూపుడై అత్యంత ఉగ్ర వేగంతో లోకాలను లాగివేస్తున్నావు. నీ పరమాధికారం ప్రత్యక్షంగా అనుభవించలేము; కానీ జగత్తు క్రియల ద్వారా కాలక్రమంలో అన్నీ నశిస్తున్నాయని ఊహించగలం—ఒక జీవి మరొక జీవిచేత గ్రసింపబడినట్లుగా. నీవు ఆకాశంలోని మేఘాలను గాలిలా చెదరగొడతావు.

Verse 66

प्रमत्तमुच्चैरिति कृत्यचिन्तया प्रवृद्धलोभं विषयेषु लालसम् । त्वमप्रमत्त: सहसाभिपद्यसे क्षुल्लेलिहानोऽहिरिवाखुमन्तक: ॥ ६६ ॥

ప్రభూ! జీవుడు కార్యచింతనలో మత్తుగా ఉండి, విషయాలలో లాలసతో, పెరిగిన లోభంతో తహతహలాడుతుంటాడు. కానీ నీవు ఎల్లప్పుడూ అప్రమత్తుడవు; కాలం వచ్చినప్పుడు అకస్మాత్తుగా అతనిపై పడతావు—ఎలుకను పట్టి సులభంగా మింగే పాము వలె.

Verse 67

कस्त्वत्पदाब्जं विजहाति पण्डितो यस्तेऽवमानव्ययमानकेतन: । विशङ्कयास्मद्गुरुरर्चति स्म यद् विनोपपत्तिं मनवश्चतुर्दश ॥ ६७ ॥

ప్రభూ! నీ ఆరాధన లేకుండా జీవితం వ్యర్థమని తెలిసిన పండితుడు నీ పద్మపాదాలను ఎలా విడిచిపెడతాడు? మా తండ్రి మరియు గురువు బ్రహ్మదేవుడు కూడా సందేహం లేకుండా నిన్ను పూజించాడు; అతని అడుగుజాడల్లో పద్నాలుగు మనువులు నడిచారు.

Verse 68

अथ त्वमसि नो ब्रह्मन् परमात्मन् विपश्चिताम् । विश्वं रुद्रभयध्वस्तमकुतश्चिद्भया गति: ॥ ६८ ॥

హే బ్రహ్మన్, హే పరమాత్మన్! విజ్ఞులు నిన్నే పరబ్రహ్మముగా, అంతర్యామిగా తెలుసుకొనుచున్నారు. రుద్రభయంతో కంపించే జగత్తులోనూ నీవే జ్ఞానభక్తులకు నిర్భయ శరణాగతి.

Verse 69

इदं जपत भद्रं वो विशुद्धा नृपनन्दना: । स्वधर्ममनुतिष्ठन्तो भगवत्यर्पिताशया: ॥ ६९ ॥

హే రాజపుత్రులారా! శుద్ధహృదయంతో మీ రాజధర్మాన్ని ఆచరించండి. ప్రభువు పదపద్మాలపై మనస్సు నిలిపి ఈ స్తోత్రాన్ని జపించండి; అప్పుడు మీకు సర్వమంగళం కలుగును, భగవంతుడు ప్రసన్నుడగును.

Verse 70

तमेवात्मानमात्मस्थं सर्वभूतेष्ववस्थितम् । पूजयध्वं गृणन्तश्च ध्यायन्तश्चासकृद्धरिम् ॥ ७० ॥

ఆ హరియే పరమాత్మ, సమస్త భూతాల హృదయాలలో నివసించుచున్నాడు; మీ హృదయాలలోనూ ఆయనే ఉన్నాడు. కాబట్టి ప్రభువును పూజించండి, ఆయన మహిమను కీర్తించండి, నిరంతరం హరిని ధ్యానించండి.

Verse 71

योगादेशमुपासाद्य धारयन्तो मुनिव्रता: । समाहितधिय: सर्व एतदभ्यसताद‍ृता: ॥ ७१ ॥

హే రాజకుమారులారా! ప్రార్థనరూపంలో నేను నామజప యోగపద్ధతిని వివరించాను. మీరు అందరూ దీనిని మనస్సులో నిలుపుకొని, మునివ్రతంతో, మౌనంగా, శ్రద్ధా-గౌరవాలతో, ఏకాగ్రచిత్తంతో సాధన చేయండి.

Verse 72

इदमाह पुरास्माकं भगवान् विश्वसृक्पति: । भृग्वादीनामात्मजानां सिसृक्षु: संसिसृक्षताम् ॥ ७२ ॥

ఈ ప్రార్థనను మొదట మాకు భగవాన్ బ్రహ్మా—సర్వ సృష్టికర్తల అధిపతి—ఉపదేశించాడు. సృష్టి చేయదలచిన భృగు మొదలైన ఆయన కుమారులకు కూడా సృష్టికార్యార్థం ఇదే స్తోత్రం బోధించబడింది.

Verse 73

ते वयं नोदिता: सर्वे प्रजासर्गे प्रजेश्वरा: । अनेन ध्वस्ततमस: सिसृक्ष्मो विविधा: प्रजा: ॥ ७३ ॥

బ్రహ్మదేవుడు మమ్మల్ని సమస్త ప్రజాపతులను ప్రజాసృష్టికి ఆజ్ఞాపించినప్పుడు, మేము పరమ పురుషుడైన భగవంతుని స్తుతించాము; అజ్ఞానాంధకారం నశించి, వివిధ జీవరాశులను సృష్టించగలిగాము।

Verse 74

अथेदं नित्यदा युक्तो जपन्नवहित: पुमान् । अचिराच्छ्रेय आप्नोति वासुदेवपरायण: ॥ ७४ ॥

వాసుదేవునిలో మనస్సు నిత్యం లీనమై, శ్రద్ధతో జాగ్రత్తగా ఈ స్తోత్రాన్ని జపించే భక్తుడు ఆలస్యం లేకుండా పరమ శ్రేయస్సు—జీవిత పరమసిద్ధిని—ప్రాప్తి చేస్తాడు।

Verse 75

श्रेयसामिह सर्वेषां ज्ञानं नि:श्रेयसं परम् । सुखं तरति दुष्पारं ज्ञाननौर्व्यसनार्णवम् ॥ ७५ ॥

ఈ లోకంలో అనేక శ్రేయస్సులు ఉన్నా, వాటిలో జ్ఞానమే పరమ శ్రేయస్సు; ఎందుకంటే జ్ఞాననౌక ద్వారానే మనిషి అజ్ఞానరూప దుర్గమమైన వ్యసనసముద్రాన్ని దాటగలడు।

Verse 76

य इमं श्रद्धया युक्तो मद्गीतं भगवत्स्तवम् । अधीयानो दुराराध्यं हरिमाराधयत्यसौ ॥ ७६ ॥

శ్రద్ధతో నా చేత రచించబడి పాడబడిన ఈ భగవత్‌స్తవాన్ని చదివినా లేదా ఉచ్చరించినా, దురారాధ్యుడైన హరిని కూడా అతడు సులభంగా ఆరాధించి ఆయన కృపను పొందగలడు।

Verse 77

विन्दते पुरुषोऽमुष्माद्यद्यदिच्छत्यसत्वरम् । मद्गीतगीतात्सुप्रीताच्छ्रेयसामेकवल्लभात् ॥ ७७ ॥

సర్వ శ్రేయస్సులకు అత్యంత ప్రియమైన లక్ష్యం పరమ పురుషుడైన భగవంతుడే. నా చేత పాడబడిన ఈ గీతాన్ని పాడేవాడు భగవంతుని ప్రసన్నం చేస్తాడు; భక్తిలో స్థిరుడై, ప్రభువుని నుండి కోరినదాన్ని పొందగలడు।

Verse 78

इदं य: कल्य उत्थाय प्राञ्जलि: श्रद्धयान्वित: । श‍ृणुयाच्छ्रावयेन्मर्त्यो मुच्यते कर्मबन्धनै: ॥ ७८ ॥

యెవడు ఉదయాన్నే లేచి శ్రద్ధతో అంజలి పెట్టి ఈ రుద్రస్తోత్రాన్ని శ్రవణం చేసి ఇతరులకు కూడా వినిపిస్తాడో, అతడు కర్మబంధనాల నుండి నిశ్చయంగా విముక్తుడవుతాడు।

Verse 79

गीतं मयेदं नरदेवनन्दना: परस्य पुंस: परमात्मन: स्तवम् । जपन्त एकाग्रधियस्तपो महत् चरध्वमन्ते तत आप्स्यथेप्सितम् ॥ ७९ ॥

ఓ రాజపుత్రులారా! నేను పాడిన ఈ స్తవం పరమపురుషుడు, పరమాత్మను ప్రసన్నం చేయుటకే. ఏకాగ్రచిత్తంతో దీనిని జపించండి; ఇది మహత్తపస్సుతో సమాన ఫలదాయకం. చివరికి మీరు కోరినదాన్ని తప్పక పొందుతారు।