Mantra 4
Sukta 6
Sanskrit (Devanagari)
गन्धर्वाप्सरसो ब्रूमो अश्विना ब्रह्मणस्पतिम्। अर्यमा नाम यो देवस्ते नो मुञ्चन्त्वंहसः
IAST Transliteration
gandharvā́psaraso brūmo aśvínā bráhmaṇas pátim | aryamā́ nā́ma yó devás té no muñcántv áṃhasaḥ ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Gandharvas and Apsarases we proclaim; the Aśvins, and Bṛhaspati: Aryaman by name, that god—may they release us from distress and sin.
Translation
మేము గంధర్వులు, అప్సరసులను ప్రకటిస్తున్నాము; అశ్వినౌ, బ్రహ్మణస్పతినీ ప్రకటిస్తున్నాము. ‘అర్యమా’ అనే నామముగల ఆ దేవుడు—వారు మమ్మల్ని అంహస్ (కష్టం) మరియు పాపం నుండి విముక్తి చేయుగాక.
Word by Word
गन्धर्वाप्सरसःthe Gandharvas and the Apsarases
गन्धर्वाप्सरसः:
Karma (ब्रूमः इति वाक्ये—‘हम (इन्हें) कहते/उच्चारते हैं’)
TypeNoun (समाहार/द्वन्द्व-समास)
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + अप्सरस् (प्रातिपदिक)
ब्रूमःwe say / we utter
ब्रूमः:
(क्रिया) — कर्ता ‘वयम्’ (अध्याहृत)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
Karma (ब्रूमः—‘हम अश्विनौ (को) कहते हैं’)
TypeNoun (Dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
ब्रह्मणस्पतिम्Brahmaṇaspati (Lord of prayer)
ब्रह्मणस्पतिम्:
Karma (ब्रूमः—‘हम ब्रह्मणस्पति (को) कहते हैं’)
TypeNoun (deity name)
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक; समास)
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
Kartā (मुञ्चन्तु—कर्ता)
TypeNoun (deity name)
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक)
नामby name / indeed
नाम:
(सम्बन्ध/विशेषण) — ‘अर्यमा’ का नाम-निर्देश
TypeNoun (indeclinable-like usage)
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (देवः—सापेक्ष-सम्बन्ध; मुञ्चन्तु के कर्ता-सम्बन्ध में)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
Kartā (मुञ्चन्तु—कर्ता; ‘यः देवः’)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
Kartā (मुञ्चन्तु—‘they’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःus / for us
नः:
Sampradāna (हितार्थ—‘हमारे लिए/हमको’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मुञ्चन्तुlet them release / free
मुञ्चन्तु:
(क्रिया) — कर्ता ‘ते’
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
अंहसःfrom sin / distress
अंहसः:
Apādāna (मुञ्चन्तु—‘from sin/distress’)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Gandharva-Apsaras group; Aśvins; Bṛhaspati; Aryaman
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
Primary: shanta
Secondary: adbhuta