Sutra 15
Devanagari script
सामन्तादीनामन्यतमं वास्य दुर्गे स्थापयित्वापगच्छेत् ॥ कZ_०५.६.२० ॥
Transliteration
sāmantādīnām anyatamaṃ vā asya durge sthāpayitvā āpagacchet
Translation
లేదా సామంతులు మొదలైనవారిలో ఎవరో ఒకరిని తన తరఫున కోటలో నియమించి, తరువాత వెనుదిరగాలి.
Word by Word
सामन्त-आदीनाम्of the feudatories and others (i.e., of the group beginning with the sāmanṭa)
सामन्त-आदीनाम्:
TypeNoun
Rootसामन्त; आदि
Formषष्ठी-बहुवचन; पुंलिङ्ग (सामन्त) + ‘आदि’ (सूच्यर्थक) ; ‘सामन्तादीनाम्’ = ‘सामन्त-प्रभृतीनाम्’
अन्यतमम्one (any one) among them
अन्यतमम्:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यतम
Formद्वितीया-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग; विशेषणम् (कर्म)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
अस्यof him / his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी-एकवचन; पुं/नपुंसक; सम्बन्धे
दुर्गेin a fort
दुर्गे:
TypeNoun
Rootदुर्ग
Formसप्तमी-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग; अधिकरणम्
स्थापयित्वाhaving stationed/placed (him)
स्थापयित्वा:
TypeVerb
Rootस्था (स्थापयति)
Formक्त्वान्त (absolutive); णिच्-प्रयोग (causative) ‘स्थापय-’ ; पूर्वक्रिया
अपगच्छेत्he should depart/withdraw
अपगच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम् (अपगच्छति)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष-एकवचन; उपसर्ग: अप-; विध्यर्थ (should)
Entities Mentioned
S
sāmanta (feudatory)D
durga (fortress)FAQs
A fortress-held strongpoint preserves bargaining power, protects lines of retreat, and prevents total collapse during a crisis.