Sutra 34
Devanagari script
प्रतिपन्नं कर्मणि रसेन लोहमुसलैर्वा घातयेत्कर्मव्यापदा हतः इति ॥ कZ_०५.१.३४ ॥
Transliteration
pratipannaṃ karmaṇi rasena lohamusalair vā ghātayet karmavyāpadā hataḥ iti
Translation
పని ప్రారంభించిన తర్వాత అతన్ని విషంతో గానీ, ఇనుప ముసళ్లతో గానీ చంపాలి; అప్పుడు ‘పనిలో జరిగిన ప్రమాదం/అపద వల్ల చనిపోయాడు’ అని చెప్పబడుతుంది.
Word by Word
प्रतिपन्नम्one who has been caught/implicated (as guilty)
प्रतिपन्नम्:
TypeAdjective/Participle
Root√पद् (पद् गतौ) + प्रति- (उपसर्ग); प्रतिपन्न (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — ‘प्रतिपन्न’
कर्मणिin the act/offence (in the crime)
कर्मणि:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी
रसेनwith a corrosive/liquid (lit. ‘juice’; here a chemical/liquid agent)
रसेन:
TypeNoun
Rootरस
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया
लोहमुसलैःwith iron pestles/clubs
लोहमुसलैः:
TypeNoun (compound)
Rootलोह + मुसल
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
घातयेत्should have (him) struck/killed; should cause to be beaten to death
घातयेत्:
TypeVerb
Root√हन् (हिंसागत्योः) / causative √घातय् (णिच्)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः (causative) — ‘to cause to be struck/killed’
कर्मव्यापदाdue to an accident/mishap in the course of the act (work-related mishap)
कर्मव्यापदा:
TypeNoun (compound)
Rootकर्म + व्यपद्/व्यापद् (व्यापत्ति)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (हेतौ/निमित्ते)
हतःkilled; slain
हतः:
TypeParticiple
Root√हन् (हिंसागत्योः) + क्त
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त)
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formइत्यादि-निर्देशक अव्यय (वाक्यसमाप्त्यर्थ)
Entities Mentioned
T
target engaged in taskE
execution instrument (poison/iron club)FAQs
Timing the act within an ongoing activity enables a credible ‘mishap’ narrative and reduces attribution to deliberate state action.