Vinayaadhikaarika Adhyaya 20 Sutra 4 - Arthashastra | Telugu | Vedapath

Kautilya

Sutra 4

Devanagari script

मानुषेणाग्निना त्रिरपसव्यं परिगतमन्तःपुरमग्निरन्यो न दहति न चात्रान्योऽग्निर्ज्वलति वैद्युतेन भस्मना मृत्सम्युक्तेन करकवारिणावलिप्तं च ॥ कZ_०१.२०.०४ ॥

Transliteration

mānuṣeṇāgninā trir apasavyaṃ parigatam antaḥpuram agnir anyo na dahati na cātrānyo'gnir jvalati vaidyutena bhasmanā mṛt-samyuktena karaka-vāriṇāvaliptaṃ ca

Translation

మానవనిర్మిత అగ్నితో అంతఃపురాన్ని మూడు సార్లు అపసవ్యంగా (ఎడమవైపు తిరుగుతూ) పరిభ్రమింపజేస్తే, ఇతర అగ్ని దానిని దహించదు; అక్కడ ఇతర అగ్ని కూడా జ్వలించదు. అలాగే, మెరుపు వల్ల ఏర్పడిన భస్మాన్ని మట్టితో కలిపి, వడగళ్ల నీటితో లేపనం చేసి పూయాలి.

Word by Word

मानुषेणby a human (man-made)

अग्निनाby fire

त्रिःthrice

अपसव्यम्counter-clockwise

परिगतम्having circumambulated / having gone around

अन्तःपुरम्the inner palace (women’s quarters)

अग्निःfire

अन्यःanother

नnot

दहतिburns

नnor / not

चand

अत्रhere / in this place

अन्यःanother

अग्निःfire

ज्वलतिblazes / burns

वैद्युतेनby lightning / by an electrical (lightning) [means]

भस्मनाwith ash

मृत्with clay/earth

सम्युक्तेनmixed/combined (with)

करकवारिणाwith hail-water (water with hail)

अवलिप्तम्smeared/coated

चand

Entities Mentioned

agni

antaḥpura

bhasman

mṛt

FAQs

How should this verse be read for administrative intent, beyond ritual language?

As a directive for fire-risk mitigation: combine culturally accepted protective procedures with material treatments (plastering/coatings) intended to reduce ignition and spread.

Why include both ritual circumambulation and physical plastering?

To ensure compliance: ritual legitimizes the practice socially, while material measures operationalize safety in construction and maintenance.