Sutra 5

Devanagari script

तथाप्यतुष्यन्तमन्यस्मिन्पुत्रे दारेषु वा स्निह्यन्तमरण्यायापृच्छेत ॥ कZ_०१.१८.०५ ॥

Transliteration

tathāpy atuṣyantam anyasmin putre dāreṣu vā snihyantam araṇyāya āpṛccheta

Translation

అయినా తండ్రి అసంతృప్తిగానే ఉండి—ఇతర కుమారునిపై లేదా తన భార్యలపై స్నేహం చూపితే—అతడు అరణ్యానికి వెళ్లేందుకు అనుమతి తీసుకుని (రాజసభ నుంచి) తప్పుకోవాలి.

Word by Word

• तथापि: nevertheless, even so
• Type: Particle
• Root: तथा + अपि
• Form: अव्यय; समुच्चय/विरोधसूचक (concessive)

• अतुष्यन्तम्: one who is not satisfied / remaining dissatisfied
• Type: Participle
• Root: तुष्
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग? प्रायः पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; परस्मैपदी धातु तुष् (तुष्यति)

• अन्यस्मिन्: in/with another (person/thing)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य
• Form: सर्वनाम-विशेषण; पुं/नपुं; एकवचन; सप्तमी

• पुत्रे: in a son
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी

• दारेषु: in (his) wife/wives
• Type: Noun
• Root: दार
• Form: पुंलिङ्ग (प्रायः बहुवचनान्त); बहुवचन; सप्तमी

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक

• स्निह्यन्तम्: one who is affectionate/attached (to)
• Type: Participle
• Root: स्निह्
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; धातु स्निह् (स्निह्यति)

• अरण्याय: to the forest; for the forest (i.e., to go to the forest)
• Type: Noun
• Root: अरण्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; चतुर्थी (प्रयोजन/गमनार्थ)

• अपृच्छेत: he should ask / he should inquire
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; उपसर्ग आ-; धातु प्रच्छ् ‘to ask’

Entities Mentioned

• king/father
• other son
• queens/consorts

More Details

FAQs

Why is 'going to the forest' framed as a prudent step?

It lowers immediate threat, reduces the chance of being framed in palace conspiracies, and avoids forcing a succession showdown prematurely.