Sutra 4

Devanagari script

श्रूयते हि शुकसारिकाभिर्मन्त्रो भिन्नः श्वभिरप्यन्यैश्च तिर्यग्योनिभिरिति ॥ कZ_०१.१५.०४ ॥

Transliteration

śrūyate hi śukasārikābhir mantro bhinnaḥ śvabhir apy anyaiś ca tiryagyonibhir iti

Translation

మంత్రణ చిలుకలు, మైనా పక్షుల వల్ల మాత్రమే కాదు; కుక్కలు మరియు ఇతర జంతువుల వల్ల కూడా బయటపడిందని చెబుతారు.

Word by Word

• श्रूयते: is heard / is reported
• Type: Verb
• Root: श्रु
• Form: लट् (वर्तमान), आत्मनेपद; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive): ‘is heard’

• हि: indeed / for
• Type: Particle
• Root: हि
• Form: निपातः; हेत्वर्थे/समर्थने (indeed/for)

• शुकसारिकाभिः: by parrots and mynas
• Type: Noun
• Root: शुक; सारिका
• Form: स्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समाहारः; तृतीया विभक्तिः बहुवचनम्; करणत्वे (instrumental): ‘by parrots and mynas’

• मन्त्रः: a secret counsel / a plan (state secret)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र
• Form: पुंलिङ्गः; प्रथमा विभक्तिः एकवचनम्; कर्तृ/विषयः (subject): ‘a counsel/secret’

• भिन्नः: broken / divulged
• Type: Participle
• Root: भिद्
• Form: कृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गः; प्रथमा विभक्तिः एकवचनम्; विशेषणम्: ‘broken/split/divulged’

• श्वभिः: by dogs
• Type: Noun
• Root: श्वन्
• Form: पुंलिङ्गः; तृतीया विभक्तिः बहुवचनम्; करणत्वे: ‘by dogs’

• अपि: also / even
• Type: Particle
• Root: अपि
• Form: निपातः; समुच्चय/अप्यर्थे (also/even)

• अन्यैः: by other (ones)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य
• Form: पुंलिङ्गः; तृतीया विभक्तिः बहुवचनम्; विशेषणम् (of ‘tiryagyoni-bhiḥ’ understood): ‘by other’

• च: and
• Type: Conjunction
• Root: च
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः (and)

• तिर्यग्योनिभिः: by other creatures of animal birth (animals/birds, etc.)
• Type: Noun
• Root: तिर्यक्; योनि
• Form: पुंलिङ्गः; तृतीया विभक्तिः बहुवचनम्; करणत्वे: ‘by beings of animal birth’ (non-human creatures)

• इति: thus / as follows
• Type: Quotative particle
• Root: इति
• Form: अव्ययम्; वाक्य-समाप्तौ उद्धरण/इत्यर्थे

Entities Mentioned

• parrots
• mynas
• dogs
• animals (general)

More Details

FAQs

What is the administrative lesson behind mentioning animals as sources of leakage?

Secrecy fails through overlooked channels; secure environments must account for all inadvertent listeners and repeaters.

How should this shape protocol design?

Control surroundings, access, and audibility; assume any uncontrolled presence can become an information vector.