संश्रुत्यार्थान्विप्रलब्धः तुल्यकारिणोः शिल्पे वोपकारे वा विमानितः वल्लभावरुद्धः समाहूय पराजितः प्रवासोपतप्तः कृत्वा व्ययमलब्धकार्यः स्वधर्माद्दायाद्याद्वोपरुद्धः मानाधिकाराभ्यां भ्रष्टः कुल्यैरन्तर्हितः प्रसभाभिमृष्टस्त्रीकः काराभिन्यस्तः परोक्तदण्डितः मिथ्याचारवारितः सर्वस्वमाहारितः बन्धनपरिक्लिष्टः प्रवासितबन्धुः इति क्रुद्धवर्गः ॥ कZ_०१.१४.०२ ॥
saṃśruty arthān vipralabdhaḥ tulyakāriṇoḥ śilpe vopakāre vā vimānitaḥ vallabhāvaruddhaḥ samāhūya parājitaḥ pravāsopataptaḥ kṛtvā vyayam alabdhakāryaḥ svadharmād dāyādyād vā uparuddhaḥ mānādhikārābhyāṃ bhraṣṭaḥ kulyair antarhitaḥ prasabhābhimṛṣṭa-strīkaḥ kārābhinyastaḥ parokta-daṇḍitaḥ mithyācāra-vāritaḥ sarvasvam āhāritaḥ bandhana-parikliṣṭaḥ pravāsita-bandhuḥ iti kruddhavargaḥ
‘క్రోధిత వర్గం’లో వీరు ఉంటారు: జీతం ఇస్తామని చెప్పి మోసపోయినవారు; సమానుల చేత వృత్తి లేదా సేవలో అవమానింపబడినవారు; రాజుకు ప్రీతిపాత్రుడైనవాడిచే అడ్డుపడినవారు; పిలిపించి ఓడించబడినవారు; నిర్వాసనంతో బాధపడినవారు; ఖర్చు చేసి కూడా పని/నియామకం పొందనివారు; స్వధర్మం/సాంప్రదాయ కర్తవ్యం లేదా వారసత్వం నుంచి అడ్డుకోబడినవారు; గౌరవం, పదవి కోల్పోయినవారు; బంధువుల చేత అదృశ్యమయ్యేలా చేయబడినవారు; భార్యపై బలవంతపు అవమానం/అత్యాచారం జరిగినవారు; కారాగారంలో వేయబడినవారు; ఇతరుల ప్రేరణతో శిక్షించబడినవారు; తప్పుడు ఆరోపణలతో నిరోధించబడినవారు; సర్వస్వం లాక్కొనబడినవారు; బంధనంతో క్షోభపడినవారు; లేదా బంధువులు నిర్వాసితులైనవారు.
To identify high-probability recruits for covert influence—people with concrete grievances that override loyalty and increase willingness to collaborate.
Avoid manufacturing needless grievances (unpaid promises, arbitrary punishment, favoritism), because they create a recruitment reservoir for enemies.