Home›Arthashastra›Vinayaadhikaarika›Adhyaya 1›Sutra 27
←Previous Sutra
Next Sutra→

Sutra 27

Devanagari script

स्कन्धावारनिवेशः स्कन्धावारप्रयाणम् बलव्यसनावस्कन्दकालरक्षणं कूटयुद्धविकल्पाः स्वसैन्योत्साहनं स्वबलान्यबलव्यायोगः युद्धभूमयः पत्त्यश्वरथहस्तिकर्माणि पक्षकक्षोरस्यानां बलाग्रतो व्यूहविभागः सारफल्गुबलविभागः पत्त्यश्वरथहस्तियुद्धानि दण्डभोगमण्डलासंहतव्यूहव्यूहनम् तस्य प्रतिव्यूहस्थापनं इति सांग्रामिकं दशममधिकरणम् ॥ कZ_०१.१.१२ ॥

Transliteration

skandhāvāra-niveśaḥ skandhāvāra-prayāṇam balavyasana-avaskanda-kāla-rakṣaṇaṃ kūṭa-yuddha-vikalpāḥ svasainyotsāhanaṃ svabala-anyabala-vyāyogaḥ yuddhabhūmayaḥ patty-aśva-ratha-hasti-karmāṇi pakṣa-kakṣa-urasyānāṃ balāgrato vyūha-vibhāgaḥ sāra-phalgubala-vibhāgaḥ patty-aśva-ratha-hasti-yuddhāni daṇḍa-bhoga-maṇḍalā-saṃhata-vyūha-vyūhanam tasya prativyūha-sthāpanaṃ iti sāṃgrāmikaṃ daśamam adhikaraṇam

Translation

పదవ అధికరణం ‘సాంగ్రామికం’ (యుద్ధశాస్త్రం)—స్కంధావారము (సైనిక శిబిరం) స్థాపన, శిబిరం నుండి కదలిక; సేన బలహీనత/విపత్తు కాలంలో రక్షణ మరియు ఆకస్మిక దాడుల నుండి కాపాడటం; కూట/అనియమిత యుద్ధానికి ప్రత్యామ్నాయాలు; స్వసైన్యాన్ని ఉత్సాహపరచడం; స్వబలం–శత్రుబలం తులనాత్మక అంచనా; యుద్ధభూముల రకాలు; పాదాతి, అశ్వ, రథ, హస్తి దళాల విధులు; ముందుభాగంలో వ్యూహాన్ని పక్షాలు, పార్శ్వాలు, మధ్యంగా విభజించడం; సార (మూల) మరియు ఫల్గు (సహాయక) బల విభజన; ఆయా దళాల ద్వారా యుద్ధ నిర్వహణ; దండ, భోగ, మండల, సంహత వంటి సంయుక్త వ్యూహాల అమరిక; మరియు వాటికి ప్రతివ్యూహ స్థాపన.

Word by Word
स्कन्धावारनिवेशःestablishment/setting up of the military camp
स्कन्धावारनिवेशः:
TypeNoun
Rootनिवेश
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्कन्धावारस्य निवेशः)
स्कन्धावारप्रयाणम्departure/march of the camp
स्कन्धावारप्रयाणम्:
TypeNoun
Rootप्रयाण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्कन्धावारस्य प्रयाणम्)
बलव्यसनावस्कन्दकालरक्षणम्protection at the time of army-distress and sudden raids
बलव्यसनावस्कन्दकालरक्षणम्:
TypeNoun
Rootरक्षण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-समासः (बल-व्यसन-आवस्कन्द-काल-रक्षणम्)
कूटयुद्धविकल्पाःalternatives/modes of deceptive (stratagem-based) warfare
कूटयुद्धविकल्पाः:
TypeNoun
Rootविकल्प
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कूटयुद्धस्य विकल्पाः)
स्वसैन्योत्साहनम्encouragement of one’s own army
स्वसैन्योत्साहनम्:
TypeNoun
Rootउत्साहन
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वसैन्यस्य उत्साहनम्)
स्वबलान्यबलव्यायोगःengagement of one’s own forces with the enemy’s forces
स्वबलान्यबलव्यायोगः:
TypeNoun
Rootव्यायोग
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः (स्वबल + अन्यबल) ततः षष्ठी-तत्पुरुषः (तयोः व्यायोगः)
युद्धभूमयःbattlefields (types of terrain for battle)
युद्धभूमयः:
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पत्त्यश्वरथहस्तिकर्माणिoperations/duties of infantry, cavalry, chariots, and elephants
पत्त्यश्वरथहस्तिकर्माणि:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः चतुर्थ-द्वन्द्वः (पत्ति + अश्व + रथ + हस्ति) + कर्माणि
पक्षकक्षोरस्यानाम्of the wings, flanks, and the centre/front (parts of an array)
पक्षकक्षोरस्यानाम्:
TypeNoun
Rootपक्ष
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः त्रि-द्वन्द्वः (पक्ष + कक्ष + उरस्य)
बलाग्रतःin front of the army / at the vanguard
बलाग्रतः:
TypeNoun
Rootअग्र
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (अग्रतः = अव्ययीभाव-प्रयोगे ‘in front’); समासार्थः (बलस्य अग्रतः)
व्यूहविभागःdivision/arrangement of the battle formation
व्यूहविभागः:
TypeNoun
Rootविभाग
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (व्यूहस्य विभागः)
सारफल्गुबलविभागःclassification/division of forces into strong (core) and weak (light) components
सारफल्गुबलविभागः:
TypeNoun
Rootविभाग
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (सार + फल्गु) इति द्वन्द्वः, ततः षष्ठी-तत्पुरुषः (सारफल्गुबलस्य विभागः)
पत्त्यश्वरथहस्तियुद्धानिinfantry-, cavalry-, chariot-, and elephant-fights
पत्त्यश्वरथहस्तियुद्धानि:
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः चतुर्थ-द्वन्द्वः (पत्ति + अश्व + रथ + हस्ति) + युद्धानि
दण्डभोगमण्डलासंहतव्यूहव्यूहनम्deployment/formation of arrays such as daṇḍa, bhoga, maṇḍala, and asaṃhata (etc.)
दण्डभोगमण्डलासंहतव्यूहव्यूहनम्:
TypeNoun
Rootव्यूहन
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (दण्ड + भोग + मण्डल + असंहत) इति बहुपद-समाहारः, ततः षष्ठी-तत्पुरुषः (…व्यूहस्य व्यूहनम्)
तस्यof that (i.e., of the aforesaid formation)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन; नपुंसक/पुं (प्रसङ्गानुसार)
प्रतिव्यूहस्थापनम्setting up a counter-formation
प्रतिव्यूहस्थापनम्:
TypeNoun
Rootस्थापन
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रतिव्यूहस्य स्थापनम्)
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपात
सांग्रामिकम्pertaining to warfare / military
सांग्रामिकम्:
TypeAdjective
Rootसांग्रामिक
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (अधिकरणम् इत्यस्य)
दशमम्tenth
दशमम्:
TypeAdjective (ordinal)
Rootदशम
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (अधिकरणम् इत्यस्य)
अधिकरणम्section/chapter (topic)
अधिकरणम्:
TypeNoun
Rootअधिकरण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Entities Mentioned
S
skandhāvāra (military camp)
B
bala (army/force)
P
patti (infantry)
A
aśva (cavalry)
R
ratha (chariots)
H
hasti (elephants)
V
vyūha (battle formation)
K
kūṭa-yuddha (covert/irregular warfare)

FAQs

To define the operational scope of state warcraft: how a ruler should organize, move, protect, motivate, and deploy an army, including the use of deception and counter-formations, to secure victory and thereby protect the state’s security and prosperity.

It functions like a defense doctrine table-of-contents: campaign basing and movement, risk windows (vulnerability management), counter-raid security, morale and cohesion, comparative force assessment, terrain analysis, combined-arms roles, and adaptive counter-deployment—concepts mirrored in modern military planning, civil-military logistics, and national security strategy.

No single official is named; the implied duty of the ruler and commanders is to ensure disciplined camp establishment and marching, protect the force during vulnerable periods, authorize and control covert/irregular options, sustain troop morale, evaluate relative strengths, select terrain appropriately, employ combined arms effectively, and design formations and counter-formations suited to the enemy.

←Previous Sutra
Next Sutra→