Sutra 2
Devanagari script
मित्रहिरण्ये हि भूमिलाभाद्भवतः मित्रं हिरण्यलाभात् ॥ कZ_०७.९.०२ ॥
Transliteration
mitra-hiraṇye hi bhūmi-lābhād bhavataḥ mitraṃ hiraṇya-lābhāt.
Translation
భూమి లాభం వల్ల మిత్రుడూ ధనమూ—రెండూ కలుగుతాయి; ధనలాభం వల్ల మిత్రుడు కలుగుతాడు.
Word by Word
मित्रहिरण्येally and money (treasure)
मित्रहिरण्ये:
TypeNoun
Rootमित्र; हिरण्य
Formनपुंसकलिङ्ग, द्विवचन, प्रथमा/द्वितीया (समासपद)
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (अव्यय), हेत्वर्थ/बलार्थ
भूमिलाभात्from the acquisition of land/territory
भूमिलाभात्:
TypeNoun
Rootभूमि; √लभ्
Formपुं/स्त्रीलिङ्ग (भूमि), एकवचन, पञ्चमी; ‘लाभ’ (पुं), ‘भूमेः लाभः’ → भूमिलाभः, तस्मात्
भवतःof you; your
भवतः:
TypePronoun (honorific)
Rootभवत्
Formषष्ठी एकवचन (आदरार्थ), ‘of you/your’
मित्रम्an ally; friendship
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
हिरण्यलाभात्from the gain of money/treasure
हिरण्यलाभात्:
TypeNoun
Rootहिरण्य; √लभ्
Formनपुंसकलिङ्ग (हिरण्य), एकवचन, पञ्चमी; ‘लाभ’ (पुं), ‘हिरण्यस्य लाभः’ → हिरण्यलाभः, तस्मात्
Entities Mentioned
L
land (bhūmi)T
treasure (hiraṇya)A
ally (mitra)FAQs
Land is a durable base that yields revenue and leverage, enabling both fiscal strength (money) and diplomatic strength (alliances).
Treasury enables subsidies, gifts, maintenance of forces, and credible commitments—mechanisms that attract or secure allies.