Sutra 18
Devanagari script
गुरुसमुत्थं महन्मित्रं लघुसमुत्थमल्पं वेति गुरुसमुत्थं महन्मित्रं प्रतापकरं भवति यदा चोत्तिष्ठते तदा कार्यं साधयति इत्याचार्याः ॥ कZ_०७.९.१८ ॥
Transliteration
gurusamutthaṃ mahan mitraṃ laghusamuttham alpam veti gurusamutthaṃ mahan mitraṃ pratāpakaraṃ bhavati yadā cottiṣṭhate tadā kāryaṃ sādhayati ity ācāryāḥ
Translation
‘బలమైన ఆధారంనుంచి ఎదిగిన గొప్ప మిత్రుడు’ లేదా ‘బలహీన ఆధారంనుంచి ఎదిగిన చిన్న మిత్రుడు’—ఆచార్యుల మాట: బలమైన ఆధారంనుంచి వచ్చిన గొప్ప మిత్రుడు ప్రతాపం, ప్రతిష్ఠను పెంచుతాడు; అతడు కార్యానికి లేచినప్పుడు పని సాధిస్తాడు.
Word by Word
गुरु-समुत्थम्arisen from (the support of) a superior/powerful source
गुरु-समुत्थम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootसम्-उत्था
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; क्त-प्रत्ययान्त (समुत्थ = ‘उत्थित/उत्पन्न’)
महत्-मित्रम्a great/powerful ally
महत्-मित्रम्:
TypeNoun (with adjective)
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
लघु-समुत्थम्arisen from a lesser/weaker source
लघु-समुत्थम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootसम्-उत्था
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; क्त-प्रत्ययान्त
अल्पम्small/insignificant
अल्पम्:
TypeAdjective
Rootअल्प
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्ययम्
गुरु-समुत्थम्arisen from a superior source
गुरु-समुत्थम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootसम्-उत्था
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
महत्-मित्रम्a great ally
महत्-मित्रम्:
TypeNoun (with adjective)
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
प्रताप-करम्power-enhancing; producing prestige/strength
प्रताप-करम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootकृ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ण्वुल्/खल्-प्रकृत्यर्थे ‘कर’ (agentive) प्रयोगः
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
यदाwhen
यदा:
TypeRelative adverb
Rootयदा
Formकालवाचक-अव्ययम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
उत्तिष्ठतेrises/sets out; becomes active
उत्तिष्ठते:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तदाthen
तदा:
TypeCorrelative adverb
Rootतदा
Formकालवाचक-अव्ययम्
कार्यम्the task/objective
कार्यम्:
TypeNoun (Kṛdanta)
Rootकृ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘कार्य’ (यत्-प्रत्ययान्त) = कर्तव्यम्
साधयतिaccomplishes; brings to success
साधयति:
TypeVerb (Causative)
Rootसाध्
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रत्यय (साधयति = ‘सिद्धिं नयति’)
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्ययम्
आचार्याःthe teachers/authorities (say)
आचार्याः:
TypeNoun
Rootआचार्य
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा
Entities Mentioned
G
great allyS
small allyT
teachers (ācāryāḥ)FAQs
Both, but the decisive factor is whether the ally’s strength is rooted in a strong base that can mobilize effectively and deliver outcomes.