Sutra 1
Devanagari script
तुल्यसामन्तव्यसने यातव्यममित्रं वेत्यमित्रमभियायात्तत्सिद्धौ यातव्यम् ॥ कZ_०७.५.०१ ॥
Transliteration
tulyasāmantavyasane yātavyam amitraṃ vetyamitraṃ abhiyāyāt tatsiddhau yātavyam
Translation
‘యాతవ్య’ మరియు శత్రువు సమాన కష్టంలో ఉండి, వారి సామంత శక్తులు కూడా సమానంగా ఉన్నప్పుడు, ముందుగా శత్రువుపై దాడి చేయాలి; అది సాధ్యమైన తరువాత యాతవ్యపై సాగాలి.
Word by Word
तुल्यequal, comparable
तुल्य:
TypeAdjective
Rootतुल्य
Formविशेषण; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (नपुंसकलिङ्ग) — ‘समानम्’ इत्यर्थे; (अत्र ‘सामन्त-व्यसने’ इत्यस्य विशेषणरूपेण)
सामन्तव्यसनेin the calamity/distress of a neighbouring (border) king
सामन्तव्यसने:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; समासः: सामन्तस्य व्यसनम् → सामन्त-व्यसनम्; तत्र सप्तमी: सामन्त-व्यसने
यातव्यम्one should go / it is to be marched (should proceed)
यातव्यम्:
TypeVerb
Rootया
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्ययान्त); भावे/कर्मणि प्रयोगः; नपुंसकलिङ्ग प्रथमा/द्वितीया एकवचन; अर्थः ‘गन्तव्यम्/प्रयातव्यम्’ = ‘one should go/it is to be marched’
अमित्रम्the enemy
अमित्रम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपदम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक (either/or)
इतिthus / thinking so
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय; इत्यर्थे/उद्धरण-समाप्त्यर्थक; ‘वेत्’ इत्यस्य पूरकः (‘…or so [he may think]’)
अमित्रम्the enemy
अमित्रम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपदम् (अभियायात् इत्यस्य)
अभियायात्should march against / should attack
अभियायात्:
TypeVerb
Rootअभि-या
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगसदृशः आदेशार्थः; परस्मैपदम्; 3पुरुष एकवचन; अर्थः ‘आक्रमेत्/प्रयायात्’ = ‘should march against/attack’
तत्that (i.e., that action/expedition)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी/प्रथमा एकवचन-सम्भाव्य; अत्र ‘तत्सिद्धौ’ इत्यत्र समासपूर्वपदम्
सिद्धौupon success / when accomplished
सिद्धौ:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; ‘सिद्धि’ = सफलता/सम्पत्तिः
यातव्यम्one should go / should proceed
यातव्यम्:
TypeVerb
Rootया
Formकृदन्त (तव्यत्); नपुंसकलिङ्ग प्रथमा/द्वितीया एकवचन; पुनरुक्त्या नियमार्थः
Entities Mentioned
A
amitra (enemy)Y
yātavya (intended target)S
sāmanta (neighboring powers)FAQs
Strike the declared enemy first; after success, turn to the other intended target.
Because comparable neighborhood support/pressure affects whether an opponent can be quickly isolated or reinforced, shaping sequencing.