Sutra 3
Devanagari script
तच्चेदुभयं मध्यमोऽनुगृह्णीयात् विजिगीषुर्मध्यमानुलोमः स्यात् ॥ कZ_०७.१८.०३ ॥
Transliteration
tac ced ubhayaṃ madhyamo'nugṛhṇīyāt vijigīṣur madhyamānulomaḥ syāt
Translation
మధ్యమ రాజు రెండు పక్షాలకూ అనుగ్రహం చూపితే, విజిగీషువు మధ్యమ రాజుకు అనుగుణంగా నిలవాలి.
Word by Word
तत्that; then/that (situation)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सन्दर्भानुसार)
चेत्if
चेत्:
TypeParticle
Rootचेत्
Formअव्यय; शर्तार्थक (if)
उभयम्both (parties/sides)
उभयम्:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootउभय
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
मध्यमःthe middle king (intermediate ruler)
मध्यमः:
TypeNoun
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अनुगृह्णीयात्should favor; should support; should assist
अनुगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootअनु√ग्रह्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; लोट्-अर्थे विधि/सम्भावना: ‘should favor/assist’
विजिगीषुःthe would-be conqueror
विजिगीषुः:
TypeNoun
Rootविजिगीषु
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
मध्यम-अनुलोमःaligned with (i.e., favorable to) the middle king
मध्यम-अनुलोमः:
TypeAdjective (compound)
Rootमध्यम + अनुलोम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समास: मध्यमस्य अनुलोमः = ‘favorable/aligned to the middle king’
स्यात्would be; should be
स्यात्:
TypeVerb
Root√अस्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
M
madhyama (middle king)V
vijigīṣu (aspiring conqueror)FAQs
When a pivot power patronizes both camps, opposing it isolates you; aligning preserves access, reduces pressure, and can convert the pivot into a force-multiplier.