Sutra 5
Devanagari script
सत्यं शपथो वा परत्रेह च स्थावरः संधिः इहार्थ एव प्रतिभूः प्रतिग्रहो वा बलापेक्षः ॥ कZ_०७.१७.०५ ॥
Transliteration
satyaṃ śapatho vā paratreha ca sthāvaraḥ saṃdhiḥ ihārtha eva pratibhūḥ pratigraho vā balāpekṣaḥ
Translation
సత్యం లేదా ప్రమాణం—ఇవి ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ స్థిరమైన సంధిని కలిగిస్తాయి; కానీ హామీదారు లేదా బంధకం/పణం స్వీకరణ మాత్రం ఈ లోక ప్రయోజనాలకే ప్రభావవంతం, అది బలంపై ఆధారపడుతుంది.
Word by Word
सत्यम्truth; a truthful statement/assurance
सत्यम्:
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया (अव्ययीभाववत् ‘सत्यम्’ = ‘सत्यतः/सत्येन’ अर्थे)
शपथःan oath
शपथः:
TypeNoun
Rootशपथ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
परत्रthere; in the other place/world
परत्र:
TypeAdverb
Rootपरत्र
Formदेश/कालवाचक अव्यय
इहhere; in this world/this place
इह:
TypeAdverb
Rootइह
Formदेशवाचक अव्यय
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
स्थावरःfirm; stable; fixed
स्थावरः:
TypeAdjective
Rootस्थावर
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘संधिः’ इति विशेषणम्
संधिःalliance/treaty; pact
संधिः:
TypeNoun
Rootसंधि
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
इहhere; in this case
इह:
TypeAdverb
Rootइह
Formदेशवाचक अव्यय
अर्थःbenefit; interest; purpose
अर्थः:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
एवonly; indeed; precisely
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक अव्यय
प्रतिभूःa surety; guarantor
प्रतिभूः:
TypeNoun
Rootप्रतिभू
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
प्रतिग्रहःacceptance; receiving (a pledge/undertaking)
प्रतिग्रहः:
TypeNoun
Rootप्रतिग्रह
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
बलापेक्षःdependent on force/strength; contingent on power
बलापेक्षः:
TypeAdjective
Rootबलापेक्ष
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘संधिः’ इति विशेषणम्; समासः: बल-अपेक्ष (षष्ठी/उपपद-तत्पुरुष)
Entities Mentioned
Ś
śapatha (oath)P
pratibhū (guarantor)B
bala (power/strength)FAQs
Material guarantees (surety/pledge) work only when backed by power; without strength, enforcement collapses.
To distinguish moral-religious constraints (oath/truth) from purely strategic constraints; the former claims durability beyond immediate material incentives.