Sutra 15
Devanagari script
यदमित्रासारप्रतिवेशाटविकान् सर्वतः प्रतिकरोति तत्सर्वतोभोगि ॥ कZ_०७.१६.१५ ॥
Transliteration
yad amitrāsāra-prativeśā-ṭavikān sarvataḥ pratikaroti tat sarvatobhogi
Translation
ఏ పక్షం అన్ని వైపుల నుంచీ శత్రువు, శత్రువు యొక్క ఆసార (సహాయక ఆధారం), పొరుగున ఉన్న శక్తులు (ప్రతివేశ) మరియు ఆటవిక (అరణ్య/గిరిజన) బలాలను ప్రతిఘటిస్తుందో, అది ‘సర్వతోభోగి’—అంటే సమగ్ర వ్యూహాత్మక ఆస్తి.
Word by Word
यत्that which / whatever
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (सापेक्ष-सम्बन्धे)
अमित्रenemies
अमित्र:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; द्वितीया (कर्मपद-सम्बन्धे)
असारthe weak / feeble ones
असार:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअसार
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; द्वितीया
प्रतिवेशneighbors
प्रतिवेश:
TypeNoun
Rootप्रतिवेश
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; द्वितीया
आटविकforest tribes / forest-dwellers
आटविक:
TypeNoun
Rootआटविक
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; द्वितीया
सर्वतःon all sides / in every way
सर्वतः:
TypeIndeclinable (Adverb)
Rootसर्वतः
Formअव्यय; दिशार्थे/परितः-अर्थे
प्रतिकरोतिcounteracts / retaliates against
प्रतिकरोति:
TypeVerb
Rootप्रति√कृ
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; वर्तमानकाल; (कर्म-ग्रहणं: द्वितीया)
तत्that (person/king)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (निर्देशे)
सर्वतोभोगीone who enjoys benefits from all sides; an all-round beneficiary
सर्वतोभोगी:
TypeNoun (agent noun)
Rootसर्वतोभोगिन्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; -इन्-प्रत्ययान्त (भोगिन्)
Entities Mentioned
A
amitra (enemy)Ā
āsāra (support/base)P
prativeśa (neighboring power)Ā
āṭavika (forest/tribal forces)FAQs
War is rarely bilateral; neighbors and irregular/tribal actors can amplify or destabilize a campaign. A top-tier ally is one that can neutralize the whole hostile ecosystem.