Sutra 16
Devanagari script
मन्त्रशक्तिहीनः प्राज्ञपुरुषोपचयं विद्यावृद्धसम्योगं वा कुर्वीत ॥ कZ_०७.१४.१६ ॥
Transliteration
mantraśakti-hīnaḥ prājña-puruṣa-upacayaṃ vidyā-vṛddha-samyogaṃ vā kurvīta
Translation
మంత్రశక్తి (సలహా శక్తి) లోపిస్తే, జ్ఞానులైన అధికారుల బృందాన్ని పెంచుకోవాలి, లేదా విద్యావంతులైన పెద్దలతో అనుబంధం కలుపుకోవాలి.
Word by Word
मन्त्रशक्तिहीनःone who lacks the power/strength of counsel (strategic advisory capacity)
मन्त्रशक्तिहीनः:
TypeAdjective
Rootहीन (√हा/हि- त्यागे; adjectival base 'हीन')
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (प्राज्ञपुरुषोपचयम्/सम्योगम् कर्ता/विधेय-विशेषणम्)
प्राज्ञपुरुषोपचयम्the accumulation/increase of wise and capable men (recruiting/adding competent personnel)
प्राज्ञपुरुषोपचयम्:
TypeNoun
Rootउपचय (उप + √चि ‘चयने’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म (कुर्वीत इति)
विद्यावृद्धसम्योगम्association/connection with those advanced in learning (learned elders/experts)
विद्यावृद्धसम्योगम्:
TypeNoun
Rootसम्योग (सम् + √युज् ‘योजने’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म (कुर्वीत इति)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय (either/or)
कुर्वीतshould do / should undertake
कुर्वीत:
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
Entities Mentioned
W
wise officials (prājña-puruṣāḥ)L
learned elders (vidyā-vṛddhāḥ)FAQs
Decision-support capacity: competent advisory processes, expert staff, and strategic analysis.