Sutra 3
Devanagari script
शक्तिसाम्ये यो विपुलारम्भस्य पार्ष्णिं गृह्णाति सोऽतिसंधत्ते ॥ कZ_०७.१३.०३ ॥
Transliteration
śaktisāmye yo vipulārambhasya pārṣṇiṃ gṛhṇāti so’tisaṃdhatte
Translation
శక్తి సమానంగా ఉన్నప్పుడు, విస్తృత సమీకరణ/సన్నాహం చేసినవాడి వెనుక భాగాన్ని (పార్ష్ణి) పట్టుకునేవాడు ‘అతిసంధి’ చేసినవాడిగా చెప్పబడతాడు।
Word by Word
शक्तिसाम्येwhen there is equality of power
शक्तिसाम्ये:
TypeNoun
Rootशक्ति, साम्य
Formसप्तमी एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; (शक्तेः) साम्यम् = शक्तिसाम्यम्, तस्मिन्
यःwho (he who)
यः:
TypePronoun
Rootयद्
Formप्रथमा एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
विपुलारम्भस्यof one who has undertaken a large enterprise
विपुलारम्भस्य:
TypeNoun
Rootविपुल, आरम्भ
Formषष्ठी एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्; विपुलः आरम्भः = विपुलारम्भः, तस्य
पार्ष्णिम्the heel; the rear/weak backside (of an opponent)
पार्ष्णिम्:
TypeNoun
Rootपार्ष्णि
Formद्वितीया एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गम्
गृह्णातिseizes; takes hold of
गृह्णाति:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formलट् लकारः; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्
सःhe
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formप्रथमा एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्
अतिसंधत्तेoverreaches; goes too far in his stratagem/arrangement
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootअति-सम्-धा
Formलट् लकारः; आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्
Entities Mentioned
V
vipulārambha (large mobilizer)FAQs
Risk rises sharply: striking the rear of a fully mobilized opponent can trigger escalation without guaranteeing decisive advantage.