Sutra 2
Devanagari script
तयोर्यो दैवकृतमविषह्यमल्पव्ययारम्भं दुर्गं कारयति सोऽतिसंधत्ते ॥ कZ_०७.१२.०२ ॥
Transliteration
tayoryo daivakṛtamaviṣahyamalpavyayārambhaṃ durgaṃ kārayati so'tisaṃdhatte
Translation
ఆ ఇద్దరిలో ఎవడు దైవకృత (సహజంగా బలమైన), అజేయమైన, తక్కువ ఖర్చుతో ప్రారంభించగల కోటను నిర్మింపజేస్తాడో, అతడు సంధిలో అతిశయ లాభం (అతిసంధి) పొందుతాడు.
Word by Word
तयोःof the two (among the two)
तयोः:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-द्विवचनम् (Genitive Dual), सर्वनाम
यःwho (he who)
यः:
TypePronoun (Relative)
Rootयद्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्ग (Nominative Singular Masculine), सम्बन्धबोधक (relative)
दैवकृतम्made by nature / providence-made
दैवकृतम्:
TypeAdjective/Participle (Karmadhāraya compound)
Rootदैवकृत (दैव + कृत)
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग (Nom./Acc. Singular Neuter); कृत-प्रत्ययान्त (PPP sense: 'made')
अविषह्यम्irresistible; unconquerable
अविषह्यम्:
TypeAdjective (from verbal root सह्)
Rootवि + सह् (with neg. अ-)
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग (Nom./Acc. Singular Neuter)
अल्पव्ययारम्भम्having a small expenditure at the start; low-cost to begin
अल्पव्ययारम्भम्:
TypeAdjective (compound)
Rootअल्प + व्यय + आरम्भ
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग (Nom./Acc. Singular Neuter)
दुर्गम्a fort
दुर्गम्:
TypeNoun
Rootदुर्ग
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग (Accusative Singular Neuter)
कारयतिcauses to be made; has built
कारयति:
TypeVerb
Rootकृ (णिच्)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच् (causative): 'causes to be made'
सःhe
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्ग (Nominative Singular Masculine)
अतिसंधत्तेoverreaches; makes an excessive/superior arrangement
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootअति + सं + धा
Formलट्-लकारः, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धा-धातु (to place/arrange), उपसर्गत्रययुक्त
Entities Mentioned
A
alliance partnersD
durga (fort)FAQs
Because it creates an asymmetry: one ally captures strategic security at minimal cost, shifting the alliance’s net benefit toward himself.