Sutra 34
Devanagari script
दैवप्रमाणो मानुषहीनो निरारम्भो विपन्नकर्मारम्भो वावसीदति ॥ कZ_०७.११.३४ ॥
Transliteration
daivapramāṇo mānuṣahīno nirārambho vipannakarmārambho vāvasīdati
Translation
భాగ్యాన్నే ఏకైక ప్రమాణంగా భావించి, మానవ ప్రయత్నం లేని వాడు, ఏ పనీ ప్రారంభించడు—లేదా ముందే విఫలమయ్యే పనులను ప్రారంభిస్తాడు—అతడు నిజంగా కుంగిపోతాడు.
Word by Word
दैवप्रमाणःone who takes fate/divine signs as the sole authority
दैवप्रमाणः:
TypeNoun (Adjective)
Rootप्र√मा (माने)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (दैवप्रमाणः = दैवस्य प्रमाणं यस्य सः)
मानुषहीनःdevoid of human agency/men (i.e., lacking human effort/resources)
मानुषहीनः:
TypeNoun (Adjective)
Rootही (to be devoid) / हीन (ppp)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (मानुषैः/मानुषेण हीनः = lacking human agency/men)
निरारम्भःwithout undertaking/initiative
निरारम्भः:
TypeNoun (Adjective)
Root√रभ् (आरम्भे) / आरम्भ
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (आरम्भ-रहितः)
विपन्नकर्मारम्भःone whose undertakings/actions have come to ruin
विपन्नकर्मारम्भः:
TypeNoun (Adjective)
Root√पद् (गत्यां) → विपन्न (ppp) ; √रभ् (आरम्भे)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (विपन्नः कर्मारम्भः यस्य सः = whose undertakings/actions have failed)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः (or/alternatively)
अवसीदतिdeclines, sinks, comes to ruin
अवसीदति:
TypeVerb
Rootअव√सद् (सीदने)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; वर्तमानकालः
Entities Mentioned
D
daiva (fate)M
mānuṣa (human effort/agency)FAQs
Fatalism is treated as an administrative vice: it suppresses initiative and leads either to inaction or to poorly vetted ventures.