Sutra 52
Devanagari script
समा विषमा व्यामिश्रा वा भूमिरिति पुरस्तात्पार्श्वाभ्यां पश्चाच्च ज्ञेया ॥ कZ_१०.३.५२ ॥
Transliteration
samā viṣamā vyāmiśrā vā bhūmir iti purastāt pārśvābhyāṃ paścāc ca jñeyā
Translation
భూమి సమం, విషమం లేదా మిశ్రమం అని భావించి, ముందునుంచి, రెండు ప్రక్కల నుంచీ, వెనుక నుంచీ పరిశీలించి తెలుసుకోవాలి.
Word by Word
समाlevel/even (ground)
समा:
TypeAdjective
Rootसम
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; भूमिः-विशेषणम्
विषमाuneven/irregular (ground)
विषमा:
TypeAdjective
Rootविषम
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; भूमिः-विशेषणम्
व्यामिश्राmixed (partly even, partly uneven)
व्यामिश्रा:
TypeAdjective
Rootव्यमिश्र
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; भूमिः-विशेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
भूमिःland/ground
भूमिः:
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
इतिthus (as stated)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formइत्यादि-समाप्त्यर्थक-अव्ययम्; उद्धरण/निर्देशचिह्नम्
पुरस्तात्in front; to the east/fore side
पुरस्तात्:
TypeAdverb
Rootपुरस्तात्
Formदेशवाचक-अव्ययम्
पार्श्वाभ्याम्by/at the two sides (flanks)
पार्श्वाभ्याम्:
TypeNoun
Rootपार्श्व
Formनपुंसकलिङ्ग (पार्श्वम्); तृतीया/पञ्चमी/सप्तमी द्विवचन; अत्र तृतीया (करण/सह) — ‘पार्श्वयोः’ = on/by the two sides
पश्चात्behind; to the west/back side
पश्चात्:
TypeAdverb
Rootपश्चात्
Formदेशवाचक-अव्ययम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
ज्ञेयाshould be known/ascertained
ज्ञेया:
TypeVerb (gerundive)
Rootज्ञा
Formकृदन्तः (तव्यत्/यत्-प्रत्ययः; विधिलिङ्गार्थक-कर्तव्यता); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः; ‘भूमिः … ज्ञेया’ = ‘भूमिः ज्ञातव्या/निर्धार्या’
Entities Mentioned
B
bhūmiFAQs
Because retreat routes, supply lines, and vulnerability to encirclement depend on rear terrain; Kautilya institutionalizes a 360-degree security mindset.