Sutra 15
Devanagari script
प्रकर्मण्यकुमार्याश्चतुष्पञ्चाशत्पणो दण्डः शुल्कव्ययकर्मणी च प्रतिदद्यात् ॥ कZ_०४.१२.१५ ॥
Transliteration
prakarmaṇyakumāryāś catuṣpañcāśatpaṇo daṇḍaḥ śulkavyayakarmaṇī ca pratidadyāt
Translation
అవివాహిత కన్యతో మొదటి సంభోగం (కౌమార్యభంగం) చేసినవానికి యాభై నాలుగు పణాల దండం; అలాగే శుల్కం (వధూమూల్యం) మరియు వ్యయం, కర్మణీ (సంబంధిత ఖర్చులు, కర్మకాండలు) కూడా తిరిగి చెల్లించాలి.
Word by Word
प्रकर्मणिin the preliminary work / at the initial stage of the work
प्रकर्मणि:
TypeNoun
Rootप्रकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (अधिकरणे)
अकुमार्याःof a non-maiden (i.e., not a virgin)
अकुमार्याः:
TypeNoun
Rootअकुमारि
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (सम्बन्धे)
चतुःपञ्चाशत्fifty-four
चतुःपञ्चाशत्:
TypeNumeral
Rootचतुःपञ्चाशत्
Formसंख्यावाचकं (अव्ययवत्/अविकारी), 54
पणःpaṇa (a monetary unit)
पणः:
TypeNoun
Rootपण
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (प्रमाणे/परिमाणे)
दण्डःthe fine/penalty
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (विधेयः)
शुल्कव्ययकर्मणीthe duty (toll) and the expenditure/expenses (incurred)
शुल्कव्ययकर्मणी:
TypeNoun
Rootशुल्कव्ययकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्गे द्विवचनम्, प्रथमा/द्वितीया (युगपद्-द्वन्द्वार्थे समाहार/इतरेतर-भावः; here as two items)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
प्रतिदद्यात्should refund / should pay back
प्रतिदद्यात्:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधानार्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्; उपसर्गः प्रति-
Entities Mentioned
U
unmarried girl (kumārī)O
offenderS
state (imposing fine)G
guardians/family (implied recipients of śulka/expenses)FAQs
A punitive fine to the state (54 paṇas) and restitution to cover the bride-price and associated marriage/ritual expenses.
It internalizes the social/economic harm (loss of marriage prospects and incurred costs) onto the offender, stabilizing household arrangements and discouraging predatory behavior.