Adhyakshaprachara Adhyaya 35 Sutra 12 - Arthashastra | Telugu | Vedapath

Kautilya

Sutra 12

Devanagari script

परभूमिजातानां वारिस्थलपथोपयातानां सारफल्गुपुण्यानां कर्मसु च शुल्कवर्तन्यातिवाहिकगुल्मतरदेयभागभक्तपण्यागारप्रमाणं विद्युः ॥ कZ_०२.३५.१२ ॥

Transliteration

parabhūmijātānāṃ vāristhalapathopayātānāṃ sāraphalgupuṇyānāṃ karmasu ca śulkavartanyātivāhikagulmataradeyabhāgabhaktapaṇyāgārapramāṇaṃ vidyuḥ

Translation

రాజ్యానికి వెలుపల పుట్టి జలమార్గం, భూమార్గం లేదా రహదారి ద్వారా వచ్చిన సరుకులలో ఏది సారమైనది, ఏది నాసిరకమైనది అనేది, అలాగే కార్యాచరణలో వర్తించే సుంకాలు, మార్గకరం/రోడ్డు-శుల్కం, దాటింపు/ఫెర్రీ-శుల్కం, గుల్మ (చౌకి/గారిసన్) లేవీ, తర-దేయ (ఘాట్/దిగింపు) ఫీజు, భాగం (వాటా), భక్తం (రేషన్), మరియు గోదాములు‑వస్తువుల ప్రమాణాలు—ఇవన్నీ కూడా వారు తెలుసుకోవాలి।

Word by Word

परभूमिजातानाम्of those born/produced in another territory

वारि-स्थल-पथ-उपयातानाम्of those arriving by water-route, land-route, or road-route

सार-फल्गु-पुण्यानाम्of (goods/persons) that are valuable, trifling, or meritorious/religious

कर्मसुin activities/transactions

चand

शुल्क-वर्तन्य-अतिवाहिक-गुल्म-तर-देय-भाग-भक्त-पण्य-आगार-प्रमाणम्the prescribed standard/measure for customs duty, road-toll, transport charge, garrison-levy, ferry-fee, other dues, share, rations, merchandise, and warehouse (assessment)

विद्युःthey should know/ascertain

Entities Mentioned

Vaidehaka agents

External merchants/goods (parabhūmija)

Customs administration (śulka)

Route administration (vartanī)

Transit/ferry administration (ativāhika)

Garrisons/posts (gulma)

Warehouses (paṇyāgāra)

FAQs

What administrative purpose is served by classifying goods as sāra vs phalgu?

It supports differential valuation for duties, detects misdeclaration, and improves revenue forecasting by linking tax rates and enforcement attention to quality/price bands.