Sutra 11
Devanagari script
अमित्राटवीसंचारं च राज्ञो गृहकपोतैर्मुद्रायुक्तैर्हारयेत्धूमाग्निपरम्परया वा ॥ कZ_०२.३४.११ ॥
Transliteration
amitrāṭavīsaṃcāraṃ ca rājño gṛhakapotair mudrāyuktair hārayet dhūmāgniparamparayā vā
Translation
అడవిలో శత్రువు సంచారం గురించి సమాచారాన్ని రాజుకు ఇంటి పావురాల ద్వారా—ముద్రతో కూడిన గుర్తు/టోకెన్తో—పంపాలి; లేదా పొగ-మంట సంకేతాల పరంపర ద్వారా.
Word by Word
अमित्राटवीसंचारम्movement/traffic (routes and activity) in the enemy’s forest/woodland region
अमित्राटवीसंचारम्:
TypeNoun
Rootसंचर्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘संचार’ (m./n.)—‘अमित्राटवी’ (षष्ठी-सम्बन्ध) ‘अमित्रस्य आटवी’ इति
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन
गृहकपोतैःby domesticated pigeons (carrier pigeons)
गृहकपोतैः:
TypeNoun
Rootकपोत
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन; ‘गृहकपोत’ = गृहस्थ/पालित-कपोत
मुद्रायुक्तैःprovided with a seal / seal-marked
मुद्रायुक्तैः:
TypeAdjective
Rootयुक्त
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन; ‘गृहकपोतैः’ इत्यस्य विशेषणम्
हारयेत्should cause (it) to be carried / should dispatch
हारयेत्:
TypeVerb
Rootहृ
Formलोट् (विधिलिङ्/आज्ञार्थे) परस्मैपद; प्रथमपुरुष-एकवचन; णिच् (प्रेरणार्थ) causative: ‘हारयति’ = ‘हर्तुं प्रयोजयति/प्रापयति’
धूमाग्निपरम्परयाby a relay/chain of smoke and fire signals
धूमाग्निपरम्परया:
TypeNoun
Rootपरम्परा
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-एकवचन; करण-भावे
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
Entities Mentioned
R
rājā (king)A
amitra (enemy)G
gṛhakapota (pigeons)M
mudrā (seal)D
dhūma/agni (smoke/fire signals)FAQs
To authenticate origin and prevent tampering or spoofing—an early form of message integrity and sender verification.
Faster broadcasting across fixed points and less dependent on animal handling; pigeons are better for discrete point-to-point transmission.