बहिर्जानुभञ्जनीशूलप्रकरकूपकूटावपातकण्टकप्रतिसराहिपृष्ठतालपत्त्रशृङ्गाटकश्वदंष्ट्रार्गलोपस्कन्दनपादुकाम्बरीषोदपानकैः प्रतिच्छन्नं छन्नपथं कारयेत् ॥ कZ_०२.३.१५ ॥
bahir jānubhañjanīśūlaprakarakūpakūṭāvapātakaṇṭakapratisarāhipṛṣṭhatālapattraśṛṅgāṭakaśvadaṃṣṭrārgalopaskandanapādukāmbarīṣodapānakaiḥ praticchannaṃ channapathaṃ kārayet
బయట అతడు ఒక రహస్యంగా కప్పబడిన మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి; అది అడ్డంకి-పరికరాలతో దాచబడినదై ఉండాలి—మోకాళ్లు విరిగే ఉచ్చులు, శూలాలు/ముళ్లు, అడ్డుకట్టలు, గుంతలు, నకిలీ కూలింపులు, ముళ్ల పరుపులు, ప్రతిఖందకాలు, ‘సర్ప-పృష్ట’లాంటి మట్టిమేడలు, తాళపత్ర తెరలు, శృంగాటక (క్యాల్ట్రాప్), ‘కుక్క-పంటి’ ముళ్లు, అర్గలా (దండ/గడియ), ఎక్కడం నిరోధించే పరికరాలు, ఇంకా ఇలాంటి ఇతర రహస్య అడ్డంకులు మరియు నీటి స్థలాలు/బావులు।
It channels enemy movement into predictable lanes while preserving protected mobility for defenders—maximizing response speed and minimizing exposure.
Layered redundancy: if one measure fails or is neutralized, others still impose cost, delay, and confusion on the attacker.