Sutra 17
Devanagari script
मातृकादुहितृकारूपदासीनां घाते उत्तमः साहसदण्डः ॥ कZ_०२.२७.१७ ॥
Transliteration
mātṛkāduhitṛkārūpadāsīnāṃ ghāte uttamaḥ sāhasadaṇḍaḥ
Translation
తల్లి, కుమార్తె, ‘రూప’‑స్త్రీ (రూప/నర్తకి మొదలైన వర్గం), లేదా దాసిని హతమార్చితే ఉత్తమ సాహసదండం (అత్యున్నత శ్రేణి శిక్ష) వర్తిస్తుంది.
Word by Word
मातृकाmother (the mother-class)
मातृका:
TypeNoun
Rootमातृ
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समाहार-निर्देशे ‘मातृका’ = मातृवर्गः)
दुहितृकाdaughter (the daughter-class)
दुहितृका:
TypeNoun
Rootदुहितृ
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समाहार-निर्देशे ‘दुहितृका’ = दुहितृवर्गः)
रूपदासीa beautiful/attractive female slave
रूपदासी:
TypeNoun
Rootदासी
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन (समासान्त-पद: रूप + दासी = रूपदासी ‘सुन्दरी दासी/रूपवती दासी’)
आसीनpersons seated/remaining (those staying within; dependents)
आसीन:
TypeNoun (participle used substantively)
Rootआस् (आसीन)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन; कृदन्त (भूतकृदन्त/निष्ठा-प्राय: ‘आसीन’ = seated/remaining)
घातेin the case of killing
घाते:
TypeNoun
Rootघात
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (घात-स्थाने/घात-विषये)
उत्तमःthe highest
उत्तमः:
TypeAdjective
Rootउत्तम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण (साहसदण्डस्य)
साहसदण्डःthe amercement/penalty for violence (sāhasa-penalty)
साहसदण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समास: साहसस्य दण्डः
Entities Mentioned
M
motherD
daughterR
rūpa-dāsī / rūpa-class womanF
female slaveO
offenderS
state court (implied)FAQs
To mark socially and economically vulnerable dependents as specially protected, raising deterrence and clarifying prosecutorial priority.