Sutra 55

निरन्तरयोगित्वाच्चार्थानर्थसंशयानां यात्रादावर्थः श्रेयानुपसम्प्राप्तुं पार्ष्णिग्राहासारप्रतिघाते क्षयव्ययप्रवासप्रत्यादेये मूलरक्षणेषु च भवति ॥ कZ_०९.७.५५ ॥

nirantarayogitvāc cārthānartha-saṃśayānāṃ yātrādāv arthaḥ śreyān upasamprāptuṃ pārṣṇigrāha-asāra-pratighāte kṣaya-vyaya-pravāsa-pratyādeye mūla-rakṣaṇeṣu ca bhavati.

లాభం, నష్టం, అనిశ్చితి ఇవి నిరంతరం పరస్పరం అనుసంధానమై ఉంటాయి; కాబట్టి యాత్ర ప్రారంభంలోనే లాభాన్ని స్థిరపరచుకోవడం శ్రేయస్కరం—వెనుక నుంచి దాడిచేసే శత్రువును మరియు నమ్మలేని బలాన్ని ఎదుర్కొనడానికి, నష్టం, అధిక వ్యయం, దీర్ఘకాల గైర్హాజరు నివారించడానికి, తిరిగి పొందడం/వాపసు సాధించడానికి, అలాగే రాజ్యపు మూలాధారాలను రక్షించడానికి।

निरन्तरयोगित्वात्because of continuous application/engagement
निरन्तरयोगित्वात्:
TypeNoun
Rootनिरन्तर-योगित्व
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (हेतौ/कारणे)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चय-अव्यय
अर्थानर्थसंशयानाम्of (matters involving) gain, loss, and doubt/uncertainty
अर्थानर्थसंशयानाम्:
TypeNoun
Rootअर्थ-अनर्थ-संशय
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-बहुवचन
यात्रादौin expeditions/marches and the like
यात्रादौ:
TypeNoun
Rootयात्रा
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; 'आदि' (आदौ) इति अव्ययार्थ-समास/प्रयोगः
अर्थःthe (proper) course/benefit (i.e., what is advantageous)
अर्थः:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
श्रेयःthe better (option)
श्रेयः:
TypeNoun
Rootश्रेयस्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
अनुपसम्प्राप्तुम्to attain/obtain (accordingly, step by step)
अनुपसम्प्राप्तुम्:
TypeVerb
Rootअनु-सम्-प्राप्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); कर्तरि प्रयोगः
पार्ष्णिग्राहासारप्रतिघातेin repulsing the rear-enemy and in striking at the weak point (of the enemy)
पार्ष्णिग्राहासारप्रतिघाते:
TypeNoun
Rootपार्ष्णिग्राह-असार-प्रतिघात
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन
क्षयव्ययप्रवासप्रत्यादेयेin situations of loss, expenditure, absence (being away), and (what is) to be recovered/recouped
क्षयव्ययप्रवासप्रत्यादेये:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootक्षय-व्यय-प्रवास-प्रत्यादेय
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन
मूलरक्षणेषुin the protection of the principal resources/capital
मूलरक्षणेषु:
TypeNoun
Rootमूल-रक्षण
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-बहुवचन
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चय-अव्यय
भवतिis/comes to be (is applicable)
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
P
pārṣṇigrāha
M
mūla (state roots)

FAQs

Early advantage reduces cascading risks: rear attacks, unreliable allies/forces, losses and overspending, prolonged absence, and threats to core state assets at home.

Protection of the state’s foundations—capital security, treasury/revenue base, supply lines, and political stability in the rear.