Sutra 25
लाभविघ्नाः कामः कोपः साध्वसं कारुण्यं ह्रीरनार्यभावो मानः सानुक्रोशता परलोकापेक्षा धार्मिकत्वमत्यागित्वं दैन्यमसूया हस्तगतावमानो दौरात्म्यमविश्वासो भयमप्रतीकारः शीतोष्णवर्षाणामाक्षम्यं मङ्गलतिथिनक्षत्रेष्टित्वमिति ॥ कZ_०९.४.२५ ॥
lābhavighnāḥ kāmaḥ kopaḥ sādhvasaṃ kāruṇyaṃ hrīr anāryabhāvo mānaḥ sānukrośatā paralokāpekṣā dhārmikatvam atyāgitvaṃ dainyam asūyā hastagatāvamāno daurātmyam aviśvāso bhayam apratīkāraḥ śītoṣṇavarṣāṇām ākṣamyaṃ maṅgalatithinakṣatreṣṭitvam iti.
లాభానికి అడ్డంకులు—కామం, కోపం, భయం/భీతితనం, అనుచిత కరుణ, సిగ్గు, అనార్య ప్రవర్తన, గర్వం, అతిగా మృదుత్వం/దయ, పరలోక ఫలాపేక్ష, ప్రదర్శనాత్మక ధార్మికత్వం, త్యాగం చేయలేని స్వభావం, దైన్యం, అసూయ, వస్తువు చేతికి వచ్చినప్పటికీ అవమానం, దుష్టత్వం, అవిశ్వాసం, ప్రతికారంలేని భయం, చలి-వెడి-వర్షాలను తట్టుకోలేకపోవడం, మరియు శుభ తిథి-నక్షత్రాలపై మోజు।
FAQs
Because in administration, outcomes fail as often from the ruler/official’s internal weaknesses (impulse, fear, pride, misplaced pity) as from external constraints; governance requires psychological self-control as a policy tool.
An inability to spend, concede, or part with resources when strategy demands it—blocking investment, alliances, incentives, or timely concessions needed to secure larger gains.