Adhyaya 255

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे दिव्यानि प्रमाणानि नाम चतुःपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः दायविभागकथनम् अग्निर् उवाच विभागञ्चेत् पिता कुर्यादिच्छया विभजेत् सुतान् ज्येष्ठं वा श्रेष्ठभागेन सर्वे वा स्युः समांशिनः

ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో ‘దివ్య ప్రమాణాలు’ అనే రెండువందల యాభై నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇక రెండువందల యాభై ఐదవ అధ్యాయం—‘దాయ విభాగ వివరణ’ ప్రారంభమగుచున్నది. అగ్ని పలికెను: తండ్రి విభజన చేయదలచితే, తన ఇష్టానుసారం కుమారులను విభజించవచ్చు—జ్యేష్ఠునికి శ్రేష్ఠ భాగం ఇవ్వవచ్చు, లేదా అందరినీ సమాన భాగస్వాములుగా చేయవచ్చు.

Verse 2

यदि दद्यात् समानंशान् कार्याः पत्न्यः समांशिकाः न दत्तं स्त्रीधनं यासां भर्त्रा वा श्वशुरेन वा

(భర్త ఆస్తి) సమాన భాగాలుగా పంచితే, భార్యలను కూడా సమాన భాగస్వాములుగా చేయాలి. భర్త గానీ మామగారు గానీ ఇవ్వని స్త్రీధనం ఉన్న భార్యలకు తగిన విధంగా ఏర్పాటు చేయాలి.

Verse 3

शक्तस्थानीहमानस्य किञ्चिद्दत्वा पृथक् क्रिया न्यूनाधिकविभक्तानां धर्म्यश् च पितृना कृतः

ఇక్కడ సామర్థ్యస్థితిలో ఉన్నవానికి కొంత భాగం ఇచ్చి, ప్రత్యేక క్రియ (విధి) నిర్వహించాలి. అలాగే తక్కువ-ఎక్కువగా భాగాలు పంచిన చోట పితృపరంపర స్థాపించిన ధర్మప్రకారం న్యాయసమ్మత సర్దుబాటు చేయాలి.

Verse 4

विभजेयुः सुताः पित्रोरूर्ध्वमृक्थमृणं समम् मातुर्दुहितरः शेषमृणात्ताभ्य ऋते ऽन्नयः

తల్లిదండ్రుల మరణానంతరం కుమారులు వారసత్వాన్ని మరియు ఋణాన్ని సమానంగా పంచుకోవాలి. ఋణం తీర్చిన తర్వాత మిగిలినదాన్ని తల్లి కుమార్తెలు పొందాలి; అయితే ఆహార ధాన్య నిల్వలు వారి వాటాలోకి రావు.

Verse 5

पितृद्रव्याविनाशेन यदन्यत् स्वयमर्जयेत् मैत्रमौद्वाहिकञ्चैव दायादानान्न तद्भवेत्

తండ్రి ఆస్తికి నష్టం కలగకుండా ఎవడు స్వయంగా సంపాదించిన ఇతర ధనం, అలాగే మిత్రుని నుండి వచ్చిన బహుమానం మరియు వివాహసంబంధంగా పొందినది—ఇవి వారసులకు పంచే దాయసంపత్తిగా పరిగణించబడవు.

Verse 6

सामान्यार्थसमुत्थाने विभागस्तु समः स्मृतः अनेकपितृकाणान्तु पितृतो भागकल्पना

సామాన్య మూలం నుండి ఉద్భవించిన (సంయుక్త ఉపార్జన) ఆస్తి విభజన సమానమని స్మృతిలో చెప్పబడింది. అయితే భిన్న తండ్రులు గల వారసుల విషయంలో, వారి వాటాలు వారి వారి తండ్రుల ప్రకారం నిర్ణయించాలి.

Verse 7

भूर्यापिता महोपात्ता निबन्धो द्रव्यमेव वा तत्र स्यात् सदृशं स्वाम्यं पितुः पुत्रस्य चोभयोः

తండ్రి సంపాదించిన భూమి, మహా శ్రమతో పొందిన ధనం, నిబంధం (బంధకం/బాధ్యత) కింద ఉన్న ఆస్తి లేదా చర ధనం—ఇవన్నింటిపై తండ్రి, కుమారుడు ఇద్దరికీ సమానమైన స్వామ్యహక్కు ఉంటుంది।

Verse 8

विभक्तेषु सुतो जातः सवर्णायां विभागभाक् दृश्याद्वा तद्विभागः स्यादायव्ययविशोधितात्

విభజన తర్వాత సమవర్ణ భార్యలో జన్మించిన కుమారుడు కూడా వాటాకు అర్హుడు. లేకపోతే ఆదాయం-వ్యయం తీసివేసి కనిపించే మిగతా భాగం నుండి అతని వాటా నిర్ణయించాలి।

Verse 9

क्रमादभ्यागतं द्रव्यं हृतमभ्युद्धरेच्च यः दायादेभ्यो न तद्दद्याद्विद्यया लब्धमेव च

ఎవడు క్రమంగా తిరిగి పొందిన దొంగిలించిన ఆస్తిని వారసులకు ఇవ్వకుండా ఉంచుతాడో, అలాగే విద్య ద్వారా పొందిన ధనాన్ని కూడా దాచిపెడతాడో—అతడు దోషభాగి అవుతాడు।

Verse 10

पितृभ्यां यस्य यद्दत्तं तत्तस्यैव धनं भवेत् पितुरूर्ध्वं विभजतां माताप्यंशं समं हरेत्

తల్లిదండ్రులు ఎవరికైతే ఏది ఇచ్చారో అది అతనిదే స్వంత ధనం. తండ్రి మరణానంతరం వారసులు విభజించునప్పుడు తల్లికూడా సమాన వాటా పొందాలి।

Verse 11

असंस्कृतास्तु संस्कार्या भ्रातृभिः पूर्वसंस्कृतैः भागिन्यश् च निजादंशाद्दत्वांशन्तु तुरीयकं

ఇంకా అసంస్కృతులైన (వివాహాది సంస్కారాలు పొందని) సోదరీమణుల సంస్కారాలను ముందే సంస్కృతులైన సోదరులు నిర్వహించాలి. అలాగే సోదరీమణులు కూడా తమ వాటా నుండి ఇచ్చి, ఆ కార్యానికి చతుర్థాంశం (తురీయక) సమర్పించాలి।

Verse 12

चतुःस्त्रिद्व्येकभागाः स्युर्वर्णशो ब्राह्मणात्मजाः क्षत्रजास्त्रिद्व्येकभागा विड्जास्तु द्व्येकभागिनः

వర్ణభేదమున భాగవిభాగము ఇలా—బ్రాహ్మణుని కుమారులకు నాలుగు, మూడు, రెండు, ఒక భాగములు; క్షత్రియుని కుమారులకు మూడు, రెండు, ఒక భాగములు; వైశ్యుని కుమారులకు రెండు మరియు ఒక భాగములు అని చెప్పబడినవి।

Verse 13

अन्योन्यापहृतं द्रव्यं विभक्ते यत्तु दृश्यते तत् पुनस्ते समैर् अंशैर् विभजेरन्निति स्थितिः

పరస్పరం అపహరించబడిన ద్రవ్యం విభజించబడిన స్థితిలో కనబడితే, వారు దానిని మళ్లీ సమాన భాగాలుగా పునర్విభజించాలి—ఇదే స్థిర నియమము।

Verse 14

अपुत्रेण परक्षेत्रे नियोगोत्पादितः सुतः उभयोरप्यसावृक्थी पिण्डदाता च धर्मतः

పుత్రుడు లేని పురుషుని భార్య ద్వారా పరక్షేత్రములో నియోగమున జనించిన కుమారుడు ధర్మప్రకారం ఉభయులకూ వారసుడగును; పిండదాతగాను అవుతాడు।

Verse 15

औरसो धर्मपत्नीजस्तत्समः पुत्रिकासुतः क्षेत्रजः क्षेत्रजातस्तु सगोत्रेणेतरेण वा

ఔరస కుమారుడు ధర్మపత్నిలో తన దేహమునుండి జనించును; అతనితో సమానంగా పుత్రికాసుతుడు (పుత్రిక యొక్క కుమారుడు) చెప్పబడెను. క్షేత్రజుడు అనగా భార్య గర్భమున ఇతర పురుషుని ద్వారా జనించినవాడు—సగోత్రుడైనా భిన్నగోత్రుడైనా।

Verse 16

गृहे प्रच्छन्न उत्पन्नो गूढजस्तु सुतः स्मृतः कानीनः कन्यकाजातो मातामहसुतो मतः

ఇంటిలో రహస్యంగా జనించిన కుమారుడు ‘గూఢజ’ అని స్మృతిలో చెప్పబడెను. అవివాహిత కన్య ద్వారా జనించిన కుమారుడు ‘కానీన’ అని పిలువబడును; అతడు మాతామహుని కుమారుడిగా భావించబడును।

Verse 17

क्षतायामक्षतायां वा जातः पौनर्भवः सुतः दद्यान्माता पिता वा यं स पुत्री दत्तको भवेत्

క్షతా గానీ అక్షతా గానీ అయిన పునర్వివాహిత స్త్రీ నుండి జన్మించిన కుమారుడు ‘పౌనర్భవ’ అని చెప్పబడును. తల్లి గానీ తండ్రి గానీ ఎవరికైనా దత్తంగా ఇచ్చినవాడు ‘పుత్రీ-దత్తక’ కుమారుడగును.

Verse 18

क्रीतश् च ताभ्यां विक्रीतः कृत्रिमः स्यात् स्व्यं कृतः दत्तात्मा तु स्वयं दत्तो गर्भे वित्तः सहोढजः

‘క్రీత’ కుమారుడు మరియు తల్లిదండ్రులచే ‘విక్రీత’ కుమారుడును కూడా గుర్తింపబడినవే. ‘కృత్రిమ’ అనగా సంకల్పం/వ్యవస్థచే కుమారుడిగా స్థాపించబడినవాడు; ‘స్వయం-కృత’ కూడా అలాగే. ‘దత్తాత్మ’ అనగా తానే తనను దానం చేసినవాడు; ‘గర్భే-విత్త’ అనగా గర్భస్థితిలోనే ధననిశ్చయం చేయబడిన కుమారుడు; ‘సహోఢజ’ అనగా తల్లితో పాటు (వివాహంలో) స్వీకరించబడిన సంతానం.

Verse 19

उत्सृष्टो गृह्यते यस्तु सोपविद्धो भवेत् सुतः पिण्डदो ऽंशहरश् चैषां पूर्वाभावे परः परः

త్యజింపబడిన కుమారుడిని తరువాత (కుటుంబంలో) స్వీకరించినచో అతడు ‘అపవిద్ధ’ కుమారుడగును. అతడు పిండదానం చేయుటకును, వారసత్వంలో భాగం పొందుటకును అర్హుడు; వీరిలో ముందువాడు లేనప్పుడు క్రమంగా తరువాతివాడు అర్హుడగును.

Verse 20

सजातीयेष्वयं प्रोक्तस्तनयेषु मया विधिः जातो ऽपि दास्यां शूद्रस्य कामतो ऽंशहरो भवेत्

సజాతీయ కుమారుల విషయములో ఈ విధిని నేను చెప్పితిని. శూద్రునికి దాసి నుండి జన్మించిన కుమారుడుకూడా తండ్రి ఇష్టానుసారం వారసత్వంలో భాగస్వామి కావచ్చును.

Verse 21

मृते पितरि कुर्युस्तं भ्रातरस्त्वर्धभागिकं अभ्रातृको हरेत् सर्वं दुहितॄणां सुतादृते

తండ్రి మరణించిన తరువాత సోదరులు ఆ విభజనను చేయవలెను; సోదరులు అర్ధభాగాల హక్కుదారులు. సోదరులు లేనిచో, కుమార్తెల కుమారులను మినహాయించి, సమస్త ధనాన్ని ఒకడే పొందును.

Verse 22

पत्नी दुहितरश् चैव पितरो भ्रातरस् तथा तत्सुतो गोत्रजो बन्धुः शिष्यः सब्रह्मचारिणः

భార్య, కుమార్తెలు, తల్లిదండ్రులు మరియు సోదరులు; అలాగే వారి కుమారుడు, సమాన గోత్రజుడు, బంధువు, శిష్యుడు, సహబ్రహ్మచారి—ఇవే (ఉత్తరాధికారులు) అని చెప్పబడింది।

Verse 23

एषामभावे पूवस्य धनभागुत्तरोत्तरः स्वर्यात्स्य ह्य् अपुत्रस्य सर्ववर्णेष्वयं विधिः

వీరి అభావంలో, ముందుగా చెప్పినవాడి తరువాతి వాడు క్రమంగా ధనభాగానికి అధికారి అవుతాడు. పుత్రులేని పురుషునికి ఈ విధి అన్ని వర్ణాలలో వర్తిస్తుంది।

Verse 24

वानप्रस्थयतिब्रह्मचारिणामृक्थभागिनः क्रमेणाचार्यसच्छिष्यधर्मभ्रात्रेकतीर्थिनः

వానప్రస్థులు, యతులు (సన్యాసులు), బ్రహ్మచారులు కూడా వారసత్వ భాగానికి అర్హులు; అలాగే క్రమంగా ఆచార్యుడు, సత్శిష్యుడు, ధర్మసోదరుడు, ఏకతీర్థి (సహతీర్థయాత్రికుడు) కూడా।

Verse 25

संसृष्टिनस्तु संसृष्टी सोदरस्य तु सोदरः दद्याच्चापहेरेच्चांशं जातस्य च मृतस्य च

సంసృష్టి (సంయుక్త ఆస్తి) విషయంలో, సంసృష్ట భాగస్వామికే (ఆస్తిపై) అధికారం ఉంటుంది; సహోదరుల విషయంలో సహోదరుడు పుట్టినవాడి గానీ మరణించినవాడి గానీ భాగాన్ని ఇవ్వగలడు, తిరిగి తీసుకోగలడూ।

Verse 26

अन्योदर्यस्तु संसृष्टी नान्योदर्यधनं हरेत् असंसृष्त्यपि चादद्यात्सोदर्यो नान्यमानृजः

వేరే తల్లి నుండి పుట్టిన (అన్యోదర్య) వాడు సంసృష్టిలో ఉన్నా, మరొక అన్యోదర్యుని ధనాన్ని తీసుకోరాదు. కానీ సహోదరుడు (ఒకే తల్లి నుండి పుట్టినవాడు) సంసృష్టి లేకపోయినా తీసుకోవచ్చు; అతడిని పరాయివాడిగా భావించకూడదు।

Verse 27

पतितस्तत्सुतः क्लीवः पङ्गुरुन्मत्तको जडः अन्धो ऽचिकित्स्यरोगाद्या भर्तव्यास्तु निरंशकाः

పతితుడు మరియు అతని కుమారుడు, నపుంసకుడు, కుంటివాడు, ఉన్మత్తుడు, జడుడు, అంధుడు, అసాధ్యరోగపీడితులు మొదలైనవారు—వారసత్వంలో భాగం లేకపోయినా—అవశ్యంగా పోషింపబడవలెను।

Verse 28

औरसाः क्षेत्रजास्त्वेषां निर्दोषा भागहारिणः सुताश् चैषां प्रभर्तव्या यावद्वै भर्तृसात्कृताः

వీరిలో ఔరస మరియు క్షేత్రజ కుమారులు నిర్దోషులు; వారసత్వ భాగానికి అర్హులు. అలాగే వారి కుమారులనూ, వారు గృహపతి (భర్త) యొక్క ఆశ్రయ-అధికారంలో ఉన్నంతకాలం, పోషించవలెను।

Verse 29

अपुत्रा योषितश् चैषां भर्तव्याः साधुवृत्तयः निर्वास्या व्यभिचारिण्यः प्रतिकूलास्तथैव च

వీరిలో సంతానం లేని స్త్రీలు సదాచారిణులైతే పోషించవలెను; కానీ వ్యభిచారిణులు మరియు భర్త/గృహానికి ప్రతికూలంగా ఉన్నవారు గృహం నుండి వెలివేయబడవలెను।

Verse 30

पितृमातृपतिभ्रातृदत्तमध्यग्न्युपागतं आधिवेदनिकुञ्चैव स्त्रीधनं परिकीर्तितं

తండ్రి, తల్లి, భర్త లేదా సోదరుడు ఇచ్చినది; వివాహాగ్ని సమయమున పొందినది; అలాగే ఆధివేదనిక దానం—ఇవన్నీ స్త్రీధనమని ప్రకటించబడినవి।

Verse 31

बन्धुदत्तं तथा शुल्कमन्वाधेयकमेव च अप्रजायामतीतायां बान्धवास्तदवाप्नुयुः

బంధువులు ఇచ్చిన దానము, శుల్కము (వధూమూల్యము), మరియు అన్వాధేయక దానము కూడా—స్త్రీ సంతానం లేక మరణించినచో, ఆ ధనము ఆమె బాంధవులకు (బంధువులకు) చెందును।

Verse 32

अप्रजास्त्रीधनं भ्रत्तुर्ब्राह्म्यादिषु चतुर्ष्वपि दुहितृणां प्रसूता चेच्छ्रेषे तु पितृगामि तत्

స్త్రీ సంతానం లేక మరణిస్తే, బ్రాహ్మాది నాలుగు వివాహరూపాలలోనూ ఆమె స్త్రీధనం భర్తకే చెందుతుంది. ఆమె కుమార్తెలను ప్రసవించి ఉంటే అది కుమార్తెలకు వెళ్తుంది; ‘శ్రేష్ఠ’ వివాహాలలో అయితే అది తండ్రికి చెందుతుంది.

Verse 33

दत्वा कन्यां हरन् दण्ड्यो व्ययं दद्याच्च सोदयम् मृतायां दत्तमादद्यात् परिशोध्योभयव्ययम्

కన్యను వివాహంలో ఇచ్చిన తరువాత ఆమెను మళ్లీ అపహరించినవాడు దండనార్హుడు; అతడు ఖర్చును వడ్డీతో సహా చెల్లించాలి. కన్య మరణించి ఉంటే ఇచ్చిన వివాహబహుమానం తిరిగి తీసుకోవచ్చు; అలాగే ఇరుపక్షాల ఖర్చును పరిహరించాలి.

Verse 34

दुर्भिक्षे धर्मकार्ये च व्याधौ संप्रतिरोधके गृहीतं स्त्रीधनं भर्ता न स्त्रिये दातुमर्हति

దుర్భిక్షంలో, ధర్మకార్యంలో, లేదా తక్షణ ప్రతికారము అవసరమైన వ్యాధిలో—భర్త స్త్రీధనాన్ని తీసుకున్నా, ఆ సమయంలో భార్యకు తిరిగి ఇవ్వవలసిన బాధ్యత అతనికి లేదు.

Verse 35

अधिवित्तस्त्रियै दद्यादधिवेदनिकं समम् न दत्तं स्रीधनं यस्यै दत्ते त्वर्धं प्रकीर्तितम्

ఏ భార్యపై మరొక భార్యను తీసుకొస్తారో, ఆమెకు సమానమైన ‘అధివేదనిక’ పరిహారం ఇవ్వాలి. ఆమెకు ముందుగా స్త్రీధనం ఇవ్వకపోతే, ఇవ్వవలసిన మొత్తం సగం అని చెప్పబడింది.

Verse 36

विभागनिह्नवे ज्ञातिबन्धुसाक्ष्यभिलेखितैः विभागभावना ज्ञेया गृहक्षेत्रैश् च यौतिकैः

విభజనను నిరాకరించినా లేదా దాచినా, విభజన జరిగినదీ మరియు దాని ఉద్దేశ్యమూ—(i) బంధువుల సాక్ష్యం, (ii) లిఖిత పత్రాలు, అలాగే (iii) వేరుగా ఉంచుకున్న ఇల్లు, పొలాలు మరియు ఇతర వ్యక్తిగత ఆస్తులను పరిశీలించి—నిర్ణయించాలి.