Adhyaya 275

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे यदुवंशवर्णनं नाम चतुःसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः द्वादशसङ्ग्रामाः अग्निर् उवाच कश्यपो वसुदेवो ऽभूद्देवकी चादितिर्वरा देवक्यां वसुदेवात्तु कृष्णो ऽभूत्तपसान्वितः

ఇట్లు ఆగ్నేయ మహాపురాణంలో ‘యదువంశవర్ణనం’ అనే రెండువందల డెబ్బై నాల్గవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు రెండువందల డెబ్బై ఐదవ అధ్యాయం—‘ద్వాదశ సంగ్రామాలు’—ప్రారంభం. అగ్ని పలికెను—కశ్యపుడు వసుదేవుడుగా అవతరించాడు; శ్రేష్ఠ దేవకీ అదితిగా అయింది. దేవకీ గర్భంలో వసుదేవుని నుండి తపోబలసంపన్నుడైన కృష్ణుడు జన్మించాడు.

Verse 2

धर्मसंरक्षणार्थाय ह्य् अधर्महरणाय च सुरादेः पालनार्थञ्च दैत्यादेर्मथनाय च

ఆయన ధర్మరక్షణకై, అధర్మనాశనకై; దేవగణాదుల పరిరక్షణకై, దైత్యాదుల మర్దనకై కార్యం చేస్తాడు।

Verse 3

रुक्मणी सत्यभामा च सत्या नग्नजिती प्रिया सत्यभामा हरेः सेव्या गान्धारी लक्ष्मणा तथा

రుక్మిణీ, సత్యభామ, సత్యా, నగ్నజితీ—ప్రియ మహిషులు; సత్యభామ హరికి సేవ్యమైన సహధర్మిణి; అలాగే గాంధారీ, లక్ష్మణా కూడా।

Verse 4

मित्रविन्दा च कालिन्दी देवी जाम्बवती तथा सुशीला च तथा माद्री कौशल्या विजया जया

మిత్రవిందా, కాలిందీ, దేవీ, అలాగే జాంబవతీ; ఇంకా సుశీలా, మాద్రీ, కౌశల్యా, విజయా, జయా.

Verse 5

चित्रविन्देति ख , छ च एवमादीनि देवीनां सहस्राणि तु षोडश प्रद्युम्नाद्याश् च रुक्मिण्यां भीमाद्याः सत्यभामया

‘చిత్రవిందా’ అలాగే ‘ఖ, ఛ, చ’ మొదలైన అక్షరాలతో సూచితమైన ఇతర మహిషులు—ఇలా దేవీమహిషుల పేర్లు వేలుగా చెప్పబడినవి; అయితే విశేషంగా పదహారు ప్రసిద్ధులు. ప్రద్యుమ్నాది రుక్మిణీ నుండి, భీమాది సత్యభామ నుండి జన్మించారు।

Verse 6

जाम्बवत्याञ्च शाम्बाद्याः कृष्णस्यासंस् तथापरे शतं शतसहस्राणां पुत्राणां तस्य धीमतः

జాంబవతీ నుండి శాంబ మొదలైనవారు కృష్ణుని కుమారులు అయ్యారు; ఆ ధీమంతుని కుమారుల సంఖ్య—నూరు మరియు లక్ష—అని చెప్పబడింది।

Verse 7

अशीतिश् च सहस्राणि यादवाः कृष्णरक्षिताः प्रद्युम्नस्य तु वैदर्भ्यामनिरुद्धो रणप्रियः

ఎనభై వేల యాదవులు శ్రీకృష్ణుని రక్షణలో ఉన్నారు. అలాగే ప్రద్యుమ్నునికి విదర్భ రాజకుమారితో అనిరుద్ధుడు జన్మించాడు; అతడు యుద్ధప్రియుడు.

Verse 8

अनिरुद्धस्य वज्राद्या यादवाः सुमहाबलाः तिस्रः कोट्यो यादवानां षष्टिर्लक्षाणि दानवाः

అనిరుద్ధుని వంశంలో వజ్ర మొదలైన అత్యంత మహాబలవంతులైన యాదవులు ఉన్నారు; యాదవుల సంఖ్య మూడు కోట్లు, దానవుల సంఖ్య అరవై లక్షలు.

Verse 9

मनुष्ये बाधका ये तु तन्नाशाय बभूव सः कर्तुं कर्मव्यवस्थानं मनुष्यो जायते हरिः

మనుష్యులను బాధించే ఏ ఏ ఉపద్రవాలైనా వాటి నాశనార్థమే ఆయన అవతరించాడు. కర్మవ్యవస్థను స్థాపించుటకై హరి మనుష్యుడిగా జన్మిస్తాడు.

Verse 10

देवासुराणां सङ्ग्रामा दायार्थं द्वादशाभवन् प्रथमो नारसिंहस्तु द्वितीयो वामनो रणः

దేవాసుర సంగ్రామంలో తమ న్యాయభాగాన్ని స్థిరపరచుటకై పన్నెండు అవతార-ప్రకటనలు జరిగాయి. మొదటిది నరసింహుడు; రెండవది యుద్ధభూమిలో వామనుడు.

Verse 11

सङ्ग्रामस्त्वथ वाराहश् चतुर्थो ऽमृतमन्थनः तारकामयसङ्ग्रामः षष्ठो ह्य् आजीवको रणः

తదుపరి ‘వారాహ’ అనే సంగ్రామం (క్రమంలో) నాల్గవది; తరువాత అమృతమంథనం. ‘తారకామయ’ సంగ్రామం ఆరవది; అలాగే ‘ఆజీవక’ అనే యుద్ధమూ (లెక్కలో) ఉంది.

Verse 12

त्रैपुरश्चान्धकबधो नवमो वृत्रघातकः जितो हालाहलश्चाथ घोरः कोलाहलो रणः

ఆయన త్రిపుర సంహారకుడు, అంధక వధకుడు, క్రమంలో తొమ్మిదవ నామధారి, వృత్రఘాతకుడు. హాలాహలాన్ని కూడా జయించాడు; ఆయన ఘోరుడు, ‘కోలాహల’ మరియు ‘రణ’ అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధుడు.

Verse 13

हिरण्यकशिपोश्चोरो विदार्य च नखैः पुरा नारसिंहो देवपालः प्रह्नादं कृतवान् नृपम्

పూర్వం దేవరక్షకుడైన నరసింహుడు తన నఖాలతో దుష్టాధిపతి హిరణ్యకశిపును చీల్చివేసి, ప్రహ్లాదుని రాజుగా నియమించాడు.

Verse 14

देवासुरे वामनश् च छलित्वा बलिमूर्जितम् महेन्द्राय ददौ राज्यं काश्यपो ऽदितिसम्भवः

దేవాసుర సంగ్రామంలో వామనుడు మహాబలవంతుడైన బలిని చతురతతో వశపరచి, మహేంద్రుడు (ఇంద్రుడు)కు రాజ్యాన్ని తిరిగి ఇచ్చాడు; ఆయన అదితి సంతానుడు, కశ్యప వంశజుడు.

Verse 15

वराहस्तु हिरण्याक्षं हत्वा देवानपालयत् उज्जहार भुवं देवदेवैर् अभिष्टुतः

వరాహుడు హిరణ్యాక్షుని సంహరించి దేవులను రక్షించాడు; దేవదేవతల స్తుతిని పొందుతూ భూమిని పైకి ఎత్తి उद्धరించాడు.

Verse 16

मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् सुरासुरैश् च मथितं देवेभ्यश्चामृतं ददौ

మందరాన్ని మథనదండంగా, వాసుకిని తాడుగా (నేత్రంగా) చేసుకొని దేవాసురులు సముద్రాన్ని మథించారు; అందులోనుంచి దేవులకు అమృతం లభించింది.

Verse 17

तारकामयसङ्ग्रामे तदा देवाश् च पालिताः निवार्येन्द्रं गुरून् देवान् दानवान्सोमवंशकृतम्

తారకామయ సంగ్రామంలో అప్పుడు దేవులు రక్షింపబడ్డారు. ఇంద్రుని మరియు పూజ్య దేవగురువులను నిరోధించి, అతడు దానవులచే సోమ (చంద్ర) వంశాన్ని స్థాపింపజేశాడు.

Verse 18

विश्वामित्रवशिष्ठात्रिकवयश् च रणे सुरान् अपालयन्ते निर्वार्य रागद्वेषादिदानवान्

విశ్వామిత్రుడు, వశిష్ఠుడు మరియు ముగ్గురు కవి-ఋషులు యుద్ధంలో దేవులను కాపాడారు; రాగద్వేషాదులతో ప్రేరితమైన దానవులను తరిమివేశారు.

Verse 19

पृथ्वीरथे ब्रह्मयन्तुरीशस्य शरणो हरिः ददाह त्रिपुरं देवपालको दैत्यमर्दनः

భూమిని రథంగా చేసి, బ్రహ్మను సారథిగా చేసి, ఈశుని (శివుని) శరణమైన హరి—దేవపాలకుడు, దైత్యమర్దకుడు—త్రిపురాన్ని దహించాడు.

Verse 20

गौरीं जिहीर्षुणा रुद्रमन्धकेनार्दितं हरिः अनुरक्तश् च रेवत्यां चक्रेचान्धासुरार्दनम्

గౌరీని అపహరించాలనే కోరికతో అంధకుడు రుద్రుని బాధించాడు; అప్పుడు హరి—రేవతిపై అనురక్తుడై ఉన్నప్పటికీ—అంధ (అంధక) అసురుని సంహరించాడు.

Verse 21

अपां फेनमयो भूत्वा देवासुररणे हरन् वृत्रं देवहरं विष्णुर्देवधर्मानपालयत्

నీటి నురుగువలె రూపం ధరించి, దేవాసుర యుద్ధంలో విష్ణువు దేవులను దోచే వృత్రుని వధించి దేవధర్మాన్ని కాపాడాడు.

Verse 22

शाल्वादीन् दानवान् जित्वा हरिः परशुरामकः अपालयत् सुरादींश् च दुष्टक्षत्रं निहत्य च

శాల్వాది దానవులను జయించి, హరి పరశురామరూపంలో దేవతలాదులను పరిరక్షించాడు; దుష్ట క్షత్రియసమూహాన్ని సంహరించాడు।

Verse 23

हालाहलं विषं दैत्यं निराकृत्य महेश्वरात् भयं निर्णाशयामास देवानां मधुसूदनः

దైత్యస్వరూప హాలాహల విషాన్ని నివారించి, మహేశ్వరసంబంధంగా దేవతలకు కలిగిన భయాన్ని మధుసూదనుడు పూర్తిగా నిర్మూలించాడు।

Verse 24

देवासुरे रणे यश् च दैत्यः कोलाहलो जितः पालिताश् च सुराः सर्वे विष्णुना धर्मपालनात्

దేవాసుర యుద్ధంలో ‘కోలాహల’ అనే దైత్యుడు జయించబడెను; ధర్మాన్ని పాలించే విష్ణువు సమస్త దేవతలను పరిరక్షించాడు।

Verse 25

राजानो राजपुत्राश् च मुनयो देवता हरिः यदुक्तं यच्च नैवोक्तमवतारा हरेरिमे

రాజులు, రాజకుమారులు, మునులు, దేవతలు—ఇవన్నీ (నిజానికి) హరియే; చెప్పబడినవీ, వివరంగా చెప్పబడనివీ—ఇవన్నీ హరి అవతారాలే।