Adhyaya 272

Verse 1

इत्यग्नेये महपुरणे दानादिमाहत्म्यं नामैक सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्विसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सूर्यवंशकीर्तनं अग्निर् उवाच सूर्यवंशं सोमवंशं रज्ञां वंशं वदमि ते हरेर्ब्रह्मा पद्मगो ऽभून्मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः

ఇలా అగ్ని మహాపురాణంలో “దానాది-మాహాత్మ్యం” అనే రెండువందల డెబ్బై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది। ఇప్పుడు “సూర్యవంశకీర్తనం” అనే రెండువందల డెబ్బై రెండవ అధ్యాయం ప్రారంభం। అగ్ని పలికెను—నీకు సూర్యవంశం, సోమవంశం మరియు రాజవంశావళులను నేను వివరిస్తాను। హరిలోనుండి పద్మజ బ్రహ్ముడు ఉద్భవించాడు; బ్రహ్ముని కుమారుడు మరీచి।

Verse 2

मरीचेः कश्यपस्तस्माद्विवस्वांस्तस्य पत्न्यपि संज्ञा राज्ञी प्रभा तिस्रो राज्ञी रैवतपुत्रिका

మరీచి నుండి కశ్యపుడు, అతనినుండి వివస్వాన్ (సూర్యుడు) జన్మించాడు। అతని రాణులు సంజ్ఞా, ప్రభా; మూడవ రాణి రాజా రైవతుని కుమార్తె।

Verse 3

रेवन्तं सुषुवे पुत्रं प्रभातञ्च प्रभा रवेः त्वाष्ट्री संज्ञा मनुं पुत्रं यमलौ यमुनां यमम्

ప్రభా రవి (సూర్యుడు)కు రెవంతుడు అనే కుమారుని, అలాగే ప్రభాతుని ప్రసవించింది। త్వష్టృ కుమార్తె సంజ్ఞా మనువును కుమారునిగా, ఇంకా యమునా మరియు యముడు అనే జంట సంతానాన్ని ప్రసవించింది।

Verse 4

छाया संज्ञा च सावर्णिं मनुं वैवस्वतं सुतम् शनिञ्च तपतीं विष्टिं संज्ञायाञ्चाश्विनौ पुनः

అతని భార్యలు ఛాయా మరియు సంజ్ఞా. వారివలన సావర్ణి మనువు, వైవస్వత మనువు (కుమారుడు) జన్మించారు; అలాగే శని, తపతి, విష్టి కూడా జన్మించారు। మరల సంజ్ఞా నుండి అశ్వినీ కుమారులు జన్మించారు।

Verse 5

मनोर्वैवस्वतस्यासन् पुत्रा वै न च तत्समाः इक्ष्वाकुश् चैव नाभागो धृष्टःशर्यातिरेव च

వైవస్వత మనువుకు కుమారులు ఉన్నారు; పరాక్రమంలో వారికి సమానులు లేరు—ఇక్ష్వాకు, నాభాగ, ధృష్ట, శర్యాతి.

Verse 6

नरिष्यन्तस् तथा प्रांशुर्नाभागादिष्टसत्तमाः करुषश् च पृषध्रश् च अयोध्यायां महाबलाः

అలాగే నరిష్యంతుడు, ప్రాంశువు, నాభాగాది వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన ఆదిష్టుడు, అలాగే కరూషుడు, పృషధ్రుడు—ఇవన్నీ అయోధ్యలో మహాబలులు.

Verse 7

कन्येला च मनोरासीद्बुधात्तस्यां पुरूरवाः पुरूरवसमुच्पाद्य सेला सुद्युम्नताङ्गता

కన్యేలా మనువుకు భార్య అయింది. బుధుని ద్వారా ఆమె గర్భంలో పురూరవుడు జన్మించాడు. పురూరవుని ప్రసవించిన తరువాత సేలా సుద్యుమ్న స్థితిని పొందింది.

Verse 8

अत्र छायेतिपाठो युक्तः सुद्युम्नादुत्कलगयौ विनताश्वस्त्रयो नृपाः उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनताश्वस्य पश्चिमा

ఇక్కడ ‘ఛాయా’ అనే పాఠమే యుక్తమైనది. సుద్యుమ్నుని నుండి ఉత్కలుడు, గయుడు, అలాగే వినతాశ్వుడు—ఇలా ముగ్గురు రాజులు పుట్టారు. ఉత్కలుని రాజ్యం ‘ఉత్కల’మని, వినతాశ్వుని రాజ్యం పశ్చిమ దిశలోనిదని చెప్పబడింది.

Verse 9

दिक् सर्वा राजवर्यस्य गयस्य तु गयापुरी वशिष्ठवाक्यात् सुद्युम्नः प्रतिष्ठानमवाप ह

శ్రేష్ఠ రాజైన గయుని కీర్తి అన్ని దిశలలో వ్యాపించింది; గయునికి ‘గయాపురీ’ అనే నగరం ఉండేది. వశిష్ఠుని వాక్యంతో సుద్యుమ్నుడు ప్రతిష్ఠానాన్ని పొందాడు.

Verse 10

तत् पुरूरवसे प्रादात्सुद्युम्नो राज्यमाप्य तु नरिष्यतः शकाः पुत्रा नाभागस्य च वैष्णवः

రాజ్యాన్ని పొందిన సుద్యుమ్నుడు దానిని పురూరవసునికి ప్రసాదించాడు. నరిష్యతుని నుండి శకులు పుట్టిరి; నాభాగుని నుండి వైష్ణవుడు జన్మించాడు.

Verse 11

अम्बरीषः प्रजापालो धार्ष्टकं धृष्टतः कुलम् सुकल्पानर्तौ शर्यार्तेर्वैरोह्यानर्ततो नृपः

అంబరీషుడు ప్రజాపాలకుడు. ధృష్టతుని నుండి ధార్ష్టక వంశం పుట్టింది; తరువాత సుకల్పుడు, అనర్తుడు. శర్యార్తి నుండి వైరోహ్యుడు; అనర్తుని నుండి ఆ వంశపు నృపుడు ఉద్భవించాడు.

Verse 12

आनर्तविषयश्चासीत् पुरी चासीत् कुशस्थली रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः

ఆనర్త అనే దేశం ఉండేది; దాని నగరం కుశస్థలీ. రేవుని కుమారుడు రైవతుడు; అతని ధార్మిక కుమారుడు కకుద్మీ అనే పేరుగలవాడు.

Verse 13

ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम् स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके

పుత్రశతుని పెద్ద కుమారుడు కుశస్థలీపై రాజ్యాన్ని పొంది అధిపతయ్యాడు. అతడు కన్యతో కలిసి బ్రహ్మ సమీపంలో గాంధర్వ విధానాన్ని వినెను.

Verse 14

मुहूर्तभूतं देवस्य मर्त्ये बहुयुगं गतम् आजगाम जवेनाथ स्वां पुरीं यादवैर् वृताम्

దేవునికి ఒక ముహూర్తమాత్రమైనది మానవలోకంలో అనేక యుగాలుగా గడిచిపోయింది. అప్పుడు అతడు వేగంగా యాదవులు చుట్టుముట్టిన తన నగరానికి తిరిగి వచ్చెను.

Verse 15

कृतां द्वारवतीं नाम बहुद्वारां मनोरमाम् भोजवृष्ण्यन्धकैर् गुप्तां वासुदेवपुरोगमैः

అతడు ద్వారవతీ అనే అనేక ద్వారాలున్న మనోహర నగరాన్ని స్థాపించాడు; వాసుదేవుడు ముందుండగా భోజ, వృష్ణి, అంధకులు దానిని కాపాడిరి।

Verse 16

रेवतीं बलदेवाय ददौ ज्ञात्वा ह्य् अनिन्दिताम् तपः सुमेरुशिखरे तप्त्वा विष्ण्वालयं गतः

రేవతీని నిర్దోషిణిగా తెలిసి అతడు ఆమెను బలదేవునికి ఇచ్చెను; సుమేరు శిఖరంపై తపస్సు చేసి విష్ణు ధామానికి వెళ్లెను।

Verse 17

नाभागस्य च पुत्रौ द्वौ वैश्यौ ब्राह्मणतां गतौ करूषस्य तु कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः

నాభాగుని ఇద్దరు కుమారులు వైశ్యులైయుండి బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందిరి; కానీ కరూషుని నుండి కారూషులు పుట్టిరి—యుద్ధంలో దుర్మద క్షత్రియులు।

Verse 18

शूद्रत्वञ्च पृषध्रो ऽगाद्धिंसयित्वा गुरोश् च गाम् मनुपुत्रादथेक्षाकोर्विकुक्षिर्देवराडभूत्

గురువు గోవును హింసించినందున పృషధ్రుడు శూద్రత్వాన్ని పొందెను; తరువాత మనువు కుమారుని నుండి ఇక్ష్వాకు పుట్టెను, ఇక్ష్వాకు నుండి వికుక్షి జన్మించి దేవసమాన రాజయ్యెను।

Verse 19

विकुक्षेस्तु ककुत्स्थो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयोधनः तस्य पुत्रः पृथुर् नाम विश्वगश्वः पृथोः सुतः

వికుక్షి నుండి కకుత్స్థుడు పుట్టెను; అతని కుమారుడు సుయోధనుడు; అతని కుమారుడు పృథు అనే వాడు; పృథు కుమారుడు విశ్వగశ్వుడు।

Verse 20

आयुस्तस्य च पुत्रो ऽभूद्युवनाश्वस् तथा सुतः युवनाश्वाच्च श्रावन्तः पूर्वे श्रावन्तिका पुरी

అతనికి ఆయుః అనే కుమారుడు జన్మించాడు; ఆయుఃకు యువనాశ్వుడు కుమారుడు. యువనాశ్వుని నుండి శ్రావంతుడు పుట్టెను; పూర్వకాలంలో శ్రావంతికా అనే పురి ఉండెను.

Verse 21

श्रावन्ताद् वृहदश्वो ऽभूत् कुबलाश्वस्ततो नृपः धुन्धुमारत्वमगमद्धुन्धोर् नाम्ना च वै पुरा

శ్రావంతుని నుండి వృహదశ్వుడు పుట్టెను; అతనినుండి కుబలాశ్వుడు అనే రాజు జన్మించాడు. పూర్వకాలంలో ధుంధును సంహరించినందున అతడు ‘ధుంధుమార’ అనే బిరుదు పొందెను.

Verse 22

धुन्धुमारास्त्रयो भूपा दृढाश्वो दण्ड एव च कपिलो ऽथ दृढाश्वात्तु हर्यश्वश् च प्रमोदकः

‘ధుంధుమార’ అనే పేరుతో ముగ్గురు భూపతులు ఉన్నారు; తరువాత దృఢాశ్వుడు మరియు దండుడు. ఆపై కపిలుడు; దృఢాశ్వుని నుండి హర్యశ్వుడు, ప్రమోదకుడు జన్మించారు.

Verse 23

हर्यश्वाच्च निकुम्भो ऽभूत् संहताश्वो निकुम्भतः अकृशाश्वो रणाश्वश् च संहताश्वसुतावुभौ

హర్యశ్వుని నుండి నికుంభుడు పుట్టెను; నికుంభుని నుండి సంహతాశ్వుడు. అకృశాశ్వుడు మరియు రణాశ్వుడు—ఇద్దరూ సంహతాశ్వుని కుమారులు.

Verse 24

युवनाश्वो रणाश्वस्य मान्धाता युवनाश्वतः मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभून्मुचुकुन्दो द्वितीयकः

రణాశ్వుని కుమారుడు యువనాశ్వుడు; యువనాశ్వుని నుండి మాంధాతా జన్మించాడు. మాంధాతా నుండి పురుకుత్సుడు పుట్టెను; రెండవ కుమారుడు ముచుకుందుడు.

Verse 25

पुरुकुत्सादसस्युश् च सम्भूतो नर्मदाभवः सम्भूतस्य सुधन्वाभूत्त्रिधन्वाथ सुधन्वनः

పురుకుత్సుని నుండి అసస్యు జన్మించాడు; అసస్యుని నుండి సంభూతుడు జన్మించాడు, అతడు ‘నర్మదాభవ’ అని కూడా ప్రసిద్ధుడు. సంభూతుని నుండి సుధన్వ, సుధన్వుని నుండి త్రిధన్వ జన్మించారు.

Verse 26

त्रिधन्वनस्तु तरुणस्तस्य सत्यव्रतः सुतः सत्यव्रतात्सत्यरथो हरिश् चन्द्रश् च तत्सुतः

త్రిధన్వుని నుండి తరుణుడు జన్మించాడు; అతని కుమారుడు సత్యవ్రతుడు. సత్యవ్రతుని నుండి సత్యరథుడు జన్మించాడు; అతని కుమారులు హరి మరియు చంద్రుడు.

Verse 27

हरिश् चन्द्राद्रोहिताश्वो रोहिताश्वाद्वृको ऽभवत् वृकाद्वाहुश् च वाहोश् च सगरस्तस्य च प्रिया

హరిశ్చంద్రుని నుండి రోహితాశ్వుడు జన్మించాడు; రోహితాశ్వుని నుండి వృకుడు ఉద్భవించాడు. వృకుని నుండి బాహువు, బాహువుని నుండి సగరుడు తన ప్రియ భార్యతో సహా జన్మించాడు.

Verse 28

प्रभा षष्टिसहस्राणां सुतानां जननी ह्य् अभूत् तुष्टादौर्वान्नृपादेकं भानुमत्यसमञ्जसम्

ప్రభా నిజంగా అరవై వేల మంది కుమారుల జనని అయింది. మరియు రాజు తుష్టుని ద్వారా భానుమతి, ఔర్వసంభవుడైన ఒక కుమారుడు—అసమంజసుని—కనింది.

Verse 29

खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुना बहुसागराः असमञ्जसो ऽंश्रुमांश् च दिलीपो ऽंशुमतो ऽभवत्

వారు భూమిని తవ్వుతూ ఉండగా విష్ణువిచే దగ్ధులయ్యారు; అప్పుడు అనేక సముద్రాలు ఏర్పడ్డాయి. అసమంజసుని నుండి అంస్రుమాన్, అంస్రుమానుని నుండి దిలీపుడు, దిలీపుని నుండి అంసుమాన్ జన్మించాడు.

Verse 30

भगीरथो दिलीपात्तु येन गङ्गावतारिता मुनिनेति ज भगीरथात्तु नाभागो नाभागादम्बरीषकः

దిలీపుని నుండి భగీరథుడు జన్మించాడు; మునులు చెప్పినట్లు ఆయన చేత గంగావతరణం జరిగింది. భగీరథుని నుండి నాభాగుడు, నాభాగుని నుండి అంబరీషుడు జన్మించారు.

Verse 31

सिन्धुद्वीपो ऽम्बरीषात्तु श्रुतायुस्तत्सुतः स्मृतः श्रुतायोरृतपर्णो ऽभूत्तस्य कल्माषपादकः

అంబరీషుని నుండి సింధుద్వీపుడు; అతని కుమారుడు శ్రుతాయువు అని స్మరించబడతాడు. శ్రుతాయువుని నుండి ఋతపర్ణుడు, అతని కుమారుడు కల్మాషపాదకుడు జన్మించాడు.

Verse 32

कल्माषाङ्घ्रेः सर्वकर्मा ह्य् अनरण्यस्ततो ऽभवत् अनरण्यात्तु निघ्नो ऽथ अनमित्रस्ततो रघुः

కల్మాషాంగ్ఘ్రి నుండి సర్వకర్మా జన్మించాడు; అతనినుండి అనరణ్యుడు ఉద్భవించాడు. అనరణ్యుని నుండి నిఘ్నుడు, తరువాత అనమిత్రుడు, అనమిత్రుని నుండి రఘువు జన్మించాడు.

Verse 33

रघोरभुद्दिलीपस्तु दिलीपाच्चाप्यजो नृपः दीर्घवाहुरजात् कालस्त्वजापालस्ततो ऽभवत्

రఘువుని నుండి దిలీపుడు జన్మించాడు; దిలీపుని నుండి రాజు అజుడు. దీర్ఘవాహుని నుండి కాలుడు జన్మించాడు; ఆపై అజాపాలుడు ఉద్భవించాడు.

Verse 34

तथ दशरथो जातस्तस्य पुत्रचतुष्टयम् नारायणात्मकाः सर्वे रामस्तस्याग्रजो ऽभवत्

ఇలా దశరథుడు జన్మించాడు; అతనికి నలుగురు కుమారులు పుట్టారు. వారు అందరూ నారాయణస్వరూపులే; వారిలో రాముడు పెద్దవాడయ్యాడు.

Verse 35

रावणान्तकरो राजा ह्य् अयोध्यायां रघूत्तमः वाल्मीकिर्यस्य चरितं चक्रे तन्नारदश्रवात्

రావణాంతకారుడైన రఘుకులశ్రేష్ఠ రాజు రాముడు అయోధ్యలో నివసించెను. నారదుని నుండి విని వాల్మీకి ఆయన చరిత్రను రచించెను.

Verse 36

रामपुत्रौ कुशलवौ सीतायां कुलवर्धनौ अतिथिश् च कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

సీతాదేవి నుండి రామునికి కుశుడు, లవుడు అనే ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు; వారు వంశవృద్ధికరులు. కుశుని నుండి అతిథి పుట్టెను; అతిథి కుమారుడు నిషధుడు.

Verse 37

निषधात्तु नलो जज्ञे नभो ऽजायत वै नलात् नभसः पुण्डरीको ऽभूत् सुधन्वा च ततो ऽभवत्

నిషధుని నుండి నలుడు జన్మించాడు; నలుని నుండి నిజంగా నభసుడు పుట్టెను. నభసుని నుండి పుండరీకుడు; అతని తరువాత సుధన్వుడు జన్మించాడు.

Verse 38

सुधन्वनो देवानीको ह्य् अहीनाश्वश् च तत्सुतः अहीनाश्वात् सहस्राश्वश् चन्द्रालोकस्ततो ऽभवत्

సుధన్వుని నుండి దేవానీకుడు జన్మించాడు; అతని కుమారుడు అహీనాశ్వుడు. అహీనాశ్వుని నుండి సహస్రాశ్వుడు; అతని నుండి చంద్రాలోకుడు పుట్టెను.

Verse 39

चन्द्रावलोकतस्तारापीडो ऽस्माच्चन्द्रपर्वतः चन्द्रगिरेर्भानुरथः श्रुतायुस्तस्य चात्मजः इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः सूर्यवंशधराः स्मृताः

చంద్రావలోకుని నుండి తారాపీడుడు పుట్టెను; అతని నుండి చంద్రపర్వతుడు. చంద్రపర్వతుని నుండి చంద్రగిరి; చంద్రగిరి నుండి భానురథుడు; అతని కుమారుడు శ్రుతాయుః. వీరు ఇక్ష్వాకువంశసంభవులు, సూర్యవంశధారులని స్మరింపబడుదురు.