Adhyaya 260

Verse 1

इत्य् आगेनेये महापुराणे यजुर्विधानं नामोनषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ षष्ठ्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सामविधानं पुष्कर उवाच युजुर्विधानङ्कथितं वक्ष्ये साम्नां विधानकं संहितां वैष्णवीञ्जप्त्वा हुत्वा स्यात् सर्वकामभाक् शान्तातीयं गणं हुत्वा शान्तिमाप्नोति मानवः

ఇట్లు ఆగ్నేయ మహాపురాణంలో ‘యజుర్విధానం’ అనే అధ్యాయం (రెండు వందల యాభై తొమ్మిదవది) ముగిసింది. ఇప్పుడు రెండు వందల అరవ అధ్యాయం ‘సామవిధానం’ ప్రారంభం. పుష్కరుడు అన్నాడు—యజుర్వేద విధానం చెప్పబడింది; ఇప్పుడు సామగానాల విధానాన్ని చెప్పుదును. వైష్ణవీ సంహితను జపించి హోమం చేసినవాడు సర్వకామసిద్ధిని పొందును. శాంతాతీయ గణానికి ఆహుతులు ఇచ్చినవాడు శాంతిని పొందును.

Verse 2

संहिताञ्छान्दसीं साधु जप्त्वा प्रीणाति शङ्करं स्कन्दीं पैत्र्यां संहिताञ्च जप्त्वा स्यात्तु प्रसादवान् भैषज्यञ्च गणं हुत्वा सर्वान्रोगान् व्यापोहति त्रिसप्तीयं गणं हुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

ఛాందసీ సంహితను విధిగా జపిస్తే శంకరుడు (శివుడు) ప్రసన్నుడగును. స్కందీ మరియు పైత్ర్యా సంహితలను జపిస్తే ప్రసాదసంపన్నుడవుతాడు. భైషజ్య గణానికి ఆహుతులు ఇస్తే అన్ని రోగాలు తొలగును. త్రిసప్తీయ గణానికి ఆహుతులు ఇస్తే సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి కలుగును.

Verse 3

भागत इति क , ग , छ , ञ च प्रवादीशं सोपदितीति ख , छ च सर्वशान्तिकरन्तथेति घ , ञ च यत इन्द्र भजामहे हिंसादोषविनाशनं अवकीर्णी मुच्यते च अग्निस्तिग्मेति वै जपन् क्वचिन्नाप्नोति च भयं हुत्वा चैवाभयङ्गणं न क्वचिज्जायते राम गणं हुत्वा पराजितं

మంత్రభేదాలు ఇలా—‘భాగత’ క, గ, ఛ, ఞ శాఖల్లో; ‘ప్రవాదీశం సోపదితీ’ ఖ, ఛ శాఖల్లో; ‘సర్వశాంతికరం’ ఘ, ఞ శాఖల్లో. ‘యత ఇంద్ర భజామహే’ హింసాదోషనాశకము; ఘోర అపరాధి కూడా విముక్తుడగును. ‘అగ్నిస్తిగ్మే’ అని జపిస్తే ఎక్కడా భయం కలుగదు. అభయ-గణానికి ఆహుతులు ఇస్తే, ఓ రామా, ఎక్కడా భయం పుట్టదు; గణానికి ఆహుతి ఇచ్చినచో పరాజిత శత్రువును కూడా అదుపు చేయగలరు.

Verse 4

सर्वपापहरं ज्ञेयं परितोयञ्च तासु च अविक्रेयञ्च विक्रीय जपेद्घृतवतीति च आयुष्यञ्च गणं हुत्वा अपमृत्युं व्यपोहति स्वस्तिमाप्नोति सर्वत्र हुत्वा स्वस्त्ययनङ्गणं

ఇది సర్వపాపహరమని తెలుసుకోవాలి; వాటిలో ‘పరితోయ’ అనే (మంత్ర)మూ ఉంది. అమ్మకూడని దానిని దానంగా ఇచ్చి ‘ఘృతవతీ’ అని జపించాలి. ఆయుష్య గణానికి ఆహుతులు ఇస్తే అపమృత్యువు తొలగును. స్వస్త్యయన గణానికి అన్ని చోట్ల ఆహుతులు ఇస్తే అన్ని చోట్ల శుభమూ క్షేమమూ లభించును.

Verse 5

अयानो देव सवितुर्ज्ञेयन्दुःस्वप्ननाशनं अबोध्यग्निरितिमन्त्रेण घृतं राम यथाविधि श्रेयसा योगमाप्नोति शर्मवर्मगणन्तथा वास्तोष्पत्यगणं हुत्वा वास्तुदोषान् व्यपोहति

‘అయానో దేవ సవితుః’ మంత్రం దుఃస్వప్ననాశకమని తెలుసుకోవాలి. ‘అబోధ్యగ్నిః’ మంత్రంతో, ఓ రామా, విధిగా నెయ్యి ఆహుతి ఇవ్వాలి; దానివల్ల శ్రేయస్సు (కల్యాణం) లభిస్తుంది. అలాగే శర్మ-గణం, వర్మ-గణం మరియు వాస్తోష్పతి-గణానికి ఆహుతులు ఇస్తే గృహ/వాస్తు దోషాలు తొలగుతాయి.

Verse 6

अभ्युक्ष्य घृतशेषेण मेखलाबन्ध इष्यते स्त्रीणां यासान्तु गर्भाणि पतन्ति भृगुसत्तम तथा रौद्रगणं हुत्वा सर्वान् दोषान् व्यपोहति एतैर् दशगुणैर् होमी ह्य् अष्टादशसु शान्तिषु

మిగిలిన ఘృతంతో అభ్యుక్షణం చేసి మేఖలా-బంధం (రక్షాకటిబంధం) విధించబడింది. ఓ భృగుశ్రేష్ఠా, గర్భస్రావం కలిగే స్త్రీల కోసం రౌద్రగణానికి హవిస్సులు అర్పించాలి; అలా చేస్తే అన్ని దోషాలు తొలగుతాయి. ఈ విధానాలతో అష్టాదశ శాంతుల్లో హోమం దశగుణంగా చేయాలి.

Verse 7

मणिं जातस्य बालस्य वध्नीयात्तदनन्तरं सोमं राजानमेतेन व्याधिभिर्विप्रमुच्यते वैष्णवी शान्तिरैन्द्री च ब्राह्मी रौद्री तथैव च वायव्या वारुणी चैव कौवेरी भार्गवी तथा

అనంతరం వెంటనే పుట్టిన శిశువుకు రక్షామణి (తాయితు) కట్టాలి. దీనివల్ల మరియు సోమరాజు (చంద్రుడు)ను ఆహ్వానించడంతో వ్యాధుల నుండి పూర్తిగా విముక్తి కలుగుతుంది. శాంతులు: వైష్ణవీ, ఐంద్రీ, బ్రాహ్మీ, రౌద్రీ, వాయవ్యా, వారుణీ, కౌవేరీ, భార్గవీ.

Verse 8

सर्पसाम प्रयुञ्जीनो नाप्नुयात् सर्पजम्भयं माद्य त्वा वाद्यतेत्येतद्धुत्वा विप्रः सहस्रशः प्राजापत्या तथा त्वाष्ट्री कौमारी वह्निदेवता मारुद्गणा च गान्धारी शान्तैर् नैरृतकी तथा

సర్పసామాన్ని ప్రయోగించే వాడు సర్పజన్య బాధను పొందడు. ‘మాద్య త్వా వాద్యతే’ అనే మంత్రంతో సహస్రసార్లు హవిస్సు అర్పించి, బ్రాహ్మణుడు ప్రాజాపత్యా, త్వాష్ట్రీ, కౌమారీ (అగ్ని దేవతాధిపతి), మారుద్గణా, గాంధారీ మరియు నైరృతకీ అనే శాంతులతో కూడా శాంతిహోమం చేయాలి.

Verse 9

शतावरिमणिबद्ध्वा नाप्नुयाच्छस्त्रतो भयं दीर्घतमसोर्क इति हुत्त्वान्नं प्राप्नुयाद्बहु शान्तिराङ्गिरसी याम्या पार्थिवी सर्वकामदा यस्त्वां मृत्युरिति ह्य् एतज्जप्तं मृत्युविनाशनं

శతావరీ-మణి తాయితు కట్టుకుంటే శస్త్రాల వల్ల భయం కలగదు. ‘దీర్ఘతమసోర్క’ అనే మంత్రంతో హవిస్సు అర్పిస్తే విస్తారమైన అన్నం లభిస్తుంది. శాంతి ఆంగిరసీ విధమైనది; అలాగే యామ్యా, పార్థివీ—సర్వకామప్రదాయినులు. ‘యస్త్వాం మృత్యుః…’ అనే మంత్ర జపం మృత్యునివారణం చేస్తుంది.

Verse 10

स्वमध्यायन्तीति जपन्न म्रियेत पिपासया त्वमिमा ओषधी ह्य् एतज्जप्त्वा व्याधिं न वाप्नुयात् सुपर्णस्त्वेति हुत्वा च भुजगैर् नैव बाध्यते इन्द्रेण दत्तमित्येतत् सर्वकामकरम्भवेत्

‘స్వమధ్యాయంతీ…’ అనే మంత్రాన్ని జపిస్తే దాహంతో మరణం కలగదు. ‘త్వమిమా ఓషధీ…’ జపిస్తే వ్యాధి రాదు. ‘సుపర్ణస్త్వం…’ మంత్రంతో హవిస్సు అర్పిస్తే సర్పాల వల్ల ఏ బాద కూడా ఉండదు. ‘ఇంద్రేణ దత్తం…’ మంత్రం సర్వకామప్రదంగా ఉంటుంది.

Verse 11

पथि देवव्रतञ्जप्त्वा भयेभ्यो विप्रमुच्यते यदिन्द्रो मुनये त्वेति हुतं सौभाग्यवर्धनं इन्द्रेण दत्तमित्येतत् सर्वबाधाविनाशनं इमा देवीति मन्त्रश् च सर्वशान्तिकरः परः

ప్రయాణ మార్గంలో ‘దేవవ్రత’ మంత్రాన్ని జపిస్తే అన్ని భయాల నుండి పూర్తిగా విముక్తి కలుగుతుంది. ‘యదింద్రో మునయే త్వా’ అనే వాక్యంతో సమర్పించిన హోమాహుతి సౌభాగ్యాన్ని వృద్ధి చేస్తుంది. ‘ఇంద్రేణ దత్తమ్’ మంత్రం సమస్త బాధలను నశింపజేస్తుంది; ‘ఇమా దేవీః’ మంత్రం సర్వశాంతిని ప్రసాదించడంలో పరమ ప్రభావవంతమైనది.

Verse 12

भगो न चित्र इत्य् एवं नेत्रयो रञ्जनं हितं सौभाग्यवर्धनं राम नात्र कार्य विचारणा देवा मरुत इत्य् एतत् सर्वकामकरम्भवेत् यमस्य लोकादित्येतत् दुःस्वप्नशमनम्परं

‘భగో న చిత్ర…’ అని ఈ విధంగా జపించి కళ్లకు అంజనం పెట్టడం హితకరం, సౌభాగ్యవర్ధకం, ఓ రామా; ఇందులో సందేహం అవసరం లేదు. ‘దేవా మరుత…’ మంత్రం సర్వకామప్రదం. ‘యమస్య లోకాత్…’ మంత్రం దుష్స్వప్న శమనానికి పరమమైనది.

Verse 13

जपेन्द्रेति वर्गञ्च तथा सौन्भाग्यवर्धनं परितोयं युतायुतमिति ज , ट च पिपासित इति घ , ञ च परि प्रिया हि वः कारिः काम्यां संश्रावयेत् स्त्रियं इन्द्रश् च पञ्चबणिजेति हुतं स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं कामो मे वाजीति हुतं स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं

‘జపేంద్ర…’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రవర్గాన్ని, అలాగే ‘సౌభాగ్యవర్ధన’ అనే ప్రయోగాన్ని వినియోగించాలి. ‘పరితోయం యుతాయుతమ్’ మంత్రాన్ని ‘జ’ మరియు ‘ట’ అక్షరాలతో, ‘పిపాసిత’ మంత్రాన్ని ‘ఘ’ మరియు ‘ఞ’ అక్షరాలతో జపించాలి. కామ్యకర్మలో స్త్రీ చెవిలో ‘పరి ప్రియా హి వః కారిః…’ అని శ్రావయించాలి. ‘ఇంద్రశ్చ పంచబణిజ…’ మంత్రంతో హోమాహుతి స్త్రీల సౌభాగ్యాన్ని వృద్ధి చేస్తుంది; ‘కామో మే వాజీ…’ మంత్రంతో హుతమూ స్త్రీల సౌభాగ్యవర్ధకమే.

Verse 14

सा तङ्कामयते राम नात्र कार्या विचारणा रथन्तरं वामदेव्यं ब्रह्मवर्चसवर्धनं तुभ्यमेव जवीमन्नित्ययुतन्तु हुतम्भवेत् अग्ने गोभिन्न इत्य् एतत् मेधावृद्धिकरम्परं

ఓ రామా, ఆమె అదే ఫలాన్ని కోరుతుంది; ఇందులో విచారణ అవసరం లేదు. బ్రహ్మవర్చస్సు (ఆధ్యాత్మిక తేజస్సు) పెంచే ‘రథంతర’ మరియు ‘వామదేవ్య’ సామగానాలను పఠించాలి. విధియుక్తంగా నిత్యం హోమాహుతి సమర్పించాలి—‘తుభ్యమేవ జవీమన్…’ అని ఉచ్చరిస్తూ. ‘అగ్నే గోభిన్న…’ మంత్రం మేధా (బుద్ధి) వృద్ధికి పరమమైనది.

Verse 15

प्राशयेद्बालकं नित्यं वचाचूर्णं घृतप्लुतं इन्द्रमिद्गाथिनं जप्त्वा भवेच्छ्रुतिधरस्त्वसौ ध्रुवं ध्रुवेणेति हुतं स्थानलाभकरं भवेत् अलक्तजीवेति शुना कृषिलाभकरं भवेत्

బాలుడికి ప్రతిరోజూ నెయ్యితో కలిపిన వచా (వచ) పొడిని తినిపించాలి. ‘ఇంద్రమిద్ గాథినమ్’ మంత్రాన్ని జపిస్తే ఆ బాలుడు నిశ్చయంగా శ్రుతిధరుడు (విన్నదాన్ని నిలుపుకునే, స్మృతిశక్తి గలవాడు) అవుతాడు. ‘ధ్రువం ధ్రువేణ’ మంత్రంతో సమర్పించిన ఆహుతి స్థానం/పదవిలాభానికి కారణమవుతుంది. ‘అలక్తజీవ’ మంత్రంతో శ్వానంతో (కుక్కతో) చేసిన కర్మ వ్యవసాయ లాభానికి కారణమవుతుంది.

Verse 16

हुत्वा रथन्तरञ्जप्त्वा पुत्रमाप्नोत्यसंशयं मयि श्रीरिति मन्त्रोयं जप्तव्यः श्रीविवर्धनः अहन्ते भग्न इत्य् एतत् भवेत्सौभाग्यवर्धनं ये मे पाशस् तथाप्येतत् बन्धनाम्नोक्षकारणं

హోమం చేసి రథంతరాన్ని జపిస్తే నిస్సందేహంగా పుత్రలాభం కలుగుతుంది. “మయి శ్రీః” అనే మంత్రాన్ని జపించాలి; అది శ్రీ-సంపదలను వృద్ధి చేస్తుంది. “అహం తే భగ్నః” అనే వాక్యం సౌభాగ్యవర్ధకం. అలాగే “యే మే పాశాః” అనే ఉచ్చారణం కూడా బంధనమోక్షానికి కారణమవుతుంది.

Verse 17

वैरूप्यस्याष्टकं नित्यं प्रयुञ्जानः श्रियं लभेत् सप्ताष्टकं प्रयुञ्जानः सर्वान् कामानवाप्नुयात् शपन्त्वहन्निति रिपून् नाशयेद्धोमजाप्यतः इन्द्र वनं वनिक् चेतीति घ , ज च अग्ने सौभाग्य इत्य् एतदिति ज त्वमुत्तममितीत्येतद्यशोबुद्धिविवर्धनं

వైరూప్య నివారణకు సంబంధించిన ‘అష్టకం’ను నిత్యం ప్రయోగించేవాడు శ్రీ-సంపదను పొందుతాడు. ‘సప్తాష్టకం’ను ప్రయోగించేవాడు అన్ని కోరికలను సాధిస్తాడు. “శపంత్వహన్ …” అనే మంత్రాన్ని జప-హోమాలతో చేయగా శత్రువులు నశిస్తారు. “ఇంద్ర వనం వనిక్ …”, “అగ్నే సౌభాగ్య …”, “త్వముత్తమమ్ …” వంటి పాఠాలు కూడా ఉన్నాయి; వీటిలో చివరిది యశస్సు మరియు బుద్ధిని వృద్ధి చేస్తుందని చెప్పబడింది.

Verse 18

गव्येषुणेति यो नित्यं सायं प्रातरतन्त्रितः उपस्थानं गवां कुर्यात्तस्य स्युस्ताः सदा गृहे यथा मृगमतीत्येतत् स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं येन चेहदिदञ्चैव गर्भलाभकरं भवेत्

సాయంకాలం, ప్రాతఃకాలం ఏకాగ్రంగా నిత్యం “గవ్యేషుణే” అని జపించి, గోవులకు భక్తితో ఉపస్థానం చేసే వాడి ఇంట గోవులు ఎల్లప్పుడూ నిలిచివుంటాయి. “యథా మృగమతీ” అనే ఈ ఆచారం స్త్రీల సౌభాగ్యాన్ని వృద్ధి చేస్తుందని చెప్పబడింది; దీనివల్ల ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ గర్భలాభం/సంతానలాభం కలుగుతుంది.

Verse 19

घृताक्तन्तु यवद्रोणं वात आवातु भेषजं अनेन विधिवत् सर्वां मायां व्यपोहति अयन्ते योनिरित्येतत् पुत्रलाभकरं भवेत् शिवः शिवाभिरित्येतत् भवेत्सौभाग्यवर्धनं

నెయ్యితో పూసిన యవాల ఒక ద్రోణ పరిమాణాన్ని “వాత ఆవాతు భేషజమ్” అనే మంత్రంతో విధివిధానంగా ప్రయోగిస్తే అన్ని (వైరి) మాయ/అభిచారాలను తొలగిస్తుంది. “అయంతే యోనిః” అనే మంత్రం పుత్రలాభదాయకమని చెప్పబడింది. “శివః శివాభిః” అనే మంత్రం సౌభాగ్యవర్ధకమని చెప్పబడింది.

Verse 20

प्रदेवो दासेन तिलान् हुत्वा कार्मणकृन्तनं अभि त्वा पूर्वपीतये वषट्कारसमन्वितं वृहस्पतिर् नः परिपातु पथि स्वस्त्ययनं भवेत् मुञ्चामि त्वेति कथितमपमृत्युनिवारणं

దాసుని ద్వారా నువ్వులను హోమంలో ఆహుతి చేసి, కార్మణ-ఛేదన కర్మను చేయాలి—“అభి త్వా పూర్వపీతయే” అనే మంత్రాన్ని వషట్కారంతో కూడి. “వృహస్పతిర్ నః పరిపాతు పథి” అనే పాఠం ప్రయాణానికి స్వస్త్యయనంగా ఉంటుంది. “ముఞ్చామి త్వా” అనే మంత్రం అపమృత్యు (అకాలమరణం) నివారణ సాధనమని చెప్పబడింది.

Verse 21

वासकेध्मसहस्रन्तु हुतं युद्धे जयप्रदं हस्त्यश्वपुरुषान् कुर्याद्बुधः पिष्टमयान् शुभान् अथर्वशिरसो ऽध्येता सर्वपापैः प्रमुच्यते प्राधान्येन तु मन्त्राणां किञ्चित् कर्म तवेरितं

వాసక కట్టెల వెయ్యి ముక్కలను అగ్నిలో హోమం చేస్తే యుద్ధంలో జయం కలుగుతుంది. పండితుడు పిండితో ఏనుగు, గుర్రం, పురుష రూపాల శుభ ప్రతిమలను చేయాలి. అథర్వశిరస్‌ను అధ్యయనం చేసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. మంత్రాల ప్రాధాన్యాన్ని ఉద్ఘాటిస్తూ నీకు ఒక కర్మ విధానం చెప్పబడింది.

Verse 22

परकीयानथोद्देश्य प्रधानपुरुषांस् तथा सुस्विन्नान् पिष्टकवरान् क्षुरेणोत् कृत्य भागशः वृक्षाणां यज्ञियानान्तु समिधः प्रथमं हविः आज्यञ्च व्रीहयश् चैव तथा वै गौरसर्षपाः

ఇతరుల ఆధారితుల (దరిద్రుల) నిమిత్తం, అలాగే ప్రధాన ఋత్వికుల నిమిత్తం భాగాలను వేరు చేసి, బాగా ఆవిరిచేసిన పిష్టకవరాలను కత్తితో భాగాలుగా కోయాలి. అనంతరం యజ్ఞయోగ్య వృక్షాల సమిధలే మొదటి హవిస్సు; అలాగే నెయ్యి, బియ్యపు గింజలు, మరియు తెల్ల ఆవాలు కూడా హవిద్రవ్యాలు.

Verse 23

अभि त्वा शूर णोनुमो मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् कृत्वा सर्षपतैलाक्तान् क्रोधेन जुहुयात्ततः अक्षतानि तिलाश् चैव दधिक्षीरे च भार्गव दर्भास्तथैव दूर्वाश् च विल्वानि कमलानि च

‘ఓ శూరా, ఈ మంత్రంతో మేము నిన్ను ప్రతిగా ఆహ్వానిస్తున్నాము.’ ఇలా చేసి మంత్రవేత్త క్రోధయుక్త (తీవ్ర) కర్మలో ఆవ నూనెతో పూసి, ఆవ గింజలు కలిపిన హవిని హోమం చేయాలి. తరువాత, ఓ భార్గవా, అక్షత బియ్యం, నువ్వులు, పెరుగు-పాలు, అలాగే దర్భ, దూర్వా, బిల్వపత్రాలు, కమలపుష్పాలు కూడా ఆహుతి చేయాలి.

Verse 24

परिप्रियादेव कारिरिति ख , छ च परिप्रियादेव कविरिति घ , ञ च मन्त्रेणेति ख , छ , ज च एतत् कृत्वा बुधः कर्म संग्रामे जयमाप्नुयात् गारुडं वामदेव्यञ्च रथन्तरवृहद्रथौ शान्तिपुष्टिकराण्याहुर्द्रव्याण्येतानि सर्वशः तैलङ्कणानि धर्मज्ञ राजिका रुधिरं विषं

‘పరిప్రియాదేవ కారిః’—ఖ, ఛ పాఠాలలో; ‘పరిప్రియాదేవ కవిః’—ఘ, ఞ పాఠాలలో; అలాగే ‘మంత్రేణ’—ఖ, ఛ, జ పాఠాలలో ఉంది. ఈ కర్మను చేసిన బుద్ధిమంతుడు సంగ్రామంలో జయాన్ని పొందుతాడు. గారుడం, వామదేవ్యం (మంత్రాలు), రథంతర, వృహద్రథ (సామగానాలు) అన్నీ శాంతి-పుష్టికరమని చెప్పబడినవి. ఓ ధర్మజ్ఞా, ద్రవ్యాలు: నూనె, లేపనాలు/అంజనాలు, రాజికా (ఆవాలు), రక్తం, విషం.

Verse 25

सर्वपापप्रशमनाः कथिताः संशयं विना समिधः कण्टकोपेता अभिचारेषु योजयेत् आर्षं वै दैवतं छन्दो विनियोगज्ञ आचरेत्

ఈ సమిధలు సందేహం లేకుండా సమస్త పాపాలను శమింపజేసేవని చెప్పబడినవి. అభిచార కర్మల్లో ముళ్లున్న సమిధలను ఉపయోగించాలి. వినియోగం (ప్రయోగ విధానం) తెలిసినవాడు ఋషి, దేవత, ఛందస్సును యథావిధిగా నిర్దేశించి కర్మను ఆచరించాలి.