Adhyaya 91

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अभिषेकादिकथनं नाम नवतितमो ऽध्यायः अथैकनवतितमो ऽध्यायः विविधमन्त्रादिकथनं ईश्वर उवाच अभिषिक्तः शिवं विष्णुं पूजयेद्भास्करादिकान् शङ्खभेर्यादिनिर्घोषैः स्नापयेत् पञ्चगव्यकैः

ఇలా ఆదిమహాపురాణమైన అగ్నిపురాణంలో ‘అభిషేకాదికథనం’ అనే తొంభైవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు ‘వివిధమంత్రాదికథనం’ అనే తొంభై ఒకటవ అధ్యాయం ప్రారంభం. ఈశ్వరుడు పలికెను—అభిషేకం చేసినవాడు శివ-విష్ణువులను, సూర్యాది దేవతలను పూజించాలి; శంఖ-భేరి మొదలైన నాదాల మధ్య పంచగవ్యంతో స్నాపనం చేయించాలి.

Verse 2

स्वयं वीक्ष्येति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः यो देवान्देवलोकं स याति स्वकुलमुद्धरन् वर्षकोटिसहस्रेषु यत् पापं स्मुपार्जितं

ఎవడు స్వయంగా దర్శించి, చిహ్నిత (వ్యాఖ్యాన/గుర్తులున్న) గ్రంథం నుండి పఠిస్తాడో, అతడు తన కులాన్ని उद्धరించుచూ దేవలోకాన్ని చేరుతాడు; వేల కోట్లు సంవత్సరాలలో కూడబెట్టిన పాపాన్ని నశింపజేస్తాడు.

Verse 3

घृताभ्यङ्गेन देवानां भस्मीभवति पावके आढकेन घृताद्यैश् च देवान् स्नाप्य सुरो भवेत्

దేవతలకు నెయ్యితో అభ్యంగం చేయగా (అర్పితం) పవిత్ర అగ్నిలో భస్మమవుతుంది. అలాగే నెయ్యి మొదలైనవి ఒక ఆఢక పరిమాణంతో దేవతలకు స్నానం చేయిస్తే మనిషి సురత్వం (దైవస్థితి) పొందుతాడు.

Verse 4

चन्दनेनानुलिप्याथ गन्धाद्यैः पूजयेत्तथा अल्पायासनं स्तुतिभिस्तुता देवास्तु सर्वदा

తరువాత చందనంతో అనులేపనం చేసి, గంధాది ఉపచారాలతో అలాగే పూజించాలి. సరళమైన ఆసనం ఉంచి, స్తుతులతో స్తుతింపబడిన దేవతలు సదా (ప్రసన్నులై) ఉండుగాక.

Verse 5

अतीतानागतज्ञानमन्त्रधीभुक्तिमुक्तिदाः गृहीत्वा प्रश्नसूक्ष्मार्णे हृते द्वाभ्यां शुभाशुभं

ప్రశ్న-నిమిత్తముల సూక్ష్మ సముద్రంలో ఈ ఉపదేశాలను గ్రహించి, రెండు విధానాల ద్వారా శుభాశుభాలను గ్రహించగలడు; ఇవి గత-భవిష్య జ్ఞానం, మంత్రజనిత ధీ, భోగం మరియు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాయి।

Verse 6

त्रिभिर्जीवो मूलधातुश् चतुर्भिर्ब्राह्मणादिधीः यञ्चादौ भूततत्त्वादि शेषे चैवं जपादिकं

మూడు (అక్షర-ఏకకాలు) ద్వారా ‘జీవ’ సూచించబడుతుంది; నాలుగుతో ‘మూలధాతు’. నాలుగుతోనే ‘బ్రాహ్మణ’ మొదలైన శాస్త్రీయ ధీలు సూచింపబడతాయి. ఆరంభంలో భూతతత్త్వాది బోధించబడుతుంది; మిగతా భాగంలో ఇదే విధంగా జపాది ఆచారాలు చెప్పబడతాయి।

Verse 7

एकत्रिकातित्रिकान्ते पदे द्विपमकान्तके अशुभं मध्यमं मध्येष्विन्द्रस्त्रिषु नृपः शुभः

ఒక త్రయం లేదా అతిత్రయం చివరలో, అలాగే పదక్రమంలో రెండవ జంట చివరలో ఫలం అశుభం. మధ్య స్థానాల్లో ఫలం మధ్యమం; కేంద్రమధ్యంలో ‘ఇంద్ర’ (అత్యుత్తమ) ఫలం. మూడు మూడు సమూహాల్లో ‘నృప’ శుభకరం।

Verse 8

सङ्ख्यावृन्दे जीविताब्दं यमो ऽब्ददशहा ध्रुवं सूर्येभास्येशदुर्गाश्रीविष्णुमन्त्रैर् लिखेत् कजे

సంఖ్యల సమూహంలో ‘జీవితాబ్ద’ (జీవన సంవత్సరాలు), ‘యమ’ (మరణం), ‘అబ్దదశహా’ (పది సంవత్సరాలను హరించేవాడు), ‘ధ్రువ’ (స్థిరం) అని వ్రాయాలి; మరియు సూర్య, భాస్కర, ఈశ, దుర్గా, శ్రీ, విష్ణు మంత్రాలతో భూర్జపత్రంపై దానిని లిఖించాలి।

Verse 9

कठिन्या जप्तया स्पृष्टे गोमूत्राकृतिरेखया आरभ्यैकं त्रिकं यावत्त्रिचतुष्कावसानकं

‘కఠినీ’ మంత్రాన్ని విధిగా జపించి స్పర్శించిన తరువాత, గోమూత్రాకార వక్రరేఖను ఆరంభించాలి; ఒకటి నుండి మొదలుకొని త్రయాల క్రమంలో సాగుతూ, చివరికి త్రయం మరియు చతుష్క సమూహాలతో క్రమం ముగియునట్లు చేయాలి।

Verse 10

मरुद् व्योम मरुद्वीजैश् चतुःषष्टिपदे तथा अक्षाणां पतनात् स्पर्शाद्विषमादौ शुभादिकं

ఈ చతుష్షష్టి-పదీయ విధానంలో ‘మరుత్’, ‘వ్యోమ’ మరియు ‘మరుద్బీజ’ అనే విభాగాల ప్రకారం, పాశాల పడటం మరియు తాకడం ద్వారా—ముందుగా విషమ (అశుభ) ఫలితాలనుంచి ప్రారంభించి—శుభాశుభాది నిర్ణయించబడుతుంది।

Verse 11

एकत्रिकादिमारभ्य अन्ते चाष्टत्रिकं तथा ध्वजाद्यायाः समा हीना विषमाः शोभनादिदाः

‘ఏక-త్రిక’ నుండి ప్రారంభించి చివరికి ‘అష్ట-త్రిక’ వరకు, ధ్వజ మొదలైన ఛందస్సులు—సమ (సమా), హీన (హీనా), విషమ (విషమా)—‘శోభనా’ మొదలైన వర్గాలుగా ఫలప్రదమని చెప్పబడినవి।

Verse 12

आइपल्लवितैः काद्यैः षोडशस्वरपूर्वगैः आद्यैस्तैः सस्वरैः काद्यैस्त्रिपुरानाममन्त्रकाः

‘ఐ’ స్వరంతో విస్తరింపబడిన క-వర్గ అక్షరాలను, పదహారు స్వరాలతో ముందుగా ఉంచి—అంటే స్వరసహితమైన ఆ ఆద్య కాది వర్ణాల ద్వారా—త్రిపురా నామమంత్రాలు నిర్మితమవుతాయి।

Verse 13

ह्रीं वीजाः प्रणवाद्याःस्पुर् नमो ऽन्ता यत्र पूजने मन्त्रा विंशतिसाहस्राः शतं षष्ठ्यधिकं ततः

బీజాక్షరాలు ప్రణవం (ఓం) తో ప్రారంభమై ‘హ్రీం’ మొదలైన రూపాలలో ప్రకాశిస్తాయి; పూజలో అవి ‘నమః’ తో ముగుస్తాయి। అక్కడ మంత్రాల సంఖ్య ఇరవై వేల; అదనంగా మరొక నూరు అరవై ఉన్నాయి।

Verse 14

शोभनादिकाः इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः आं ह्रीं मन्त्राः सरस्वत्याश् चण्डिकायास्तथैव च तथा गौर्याश् च दुर्गाया आं श्रीं मन्त्राः श्रियस् तथा

‘శోభనాదికాః’—ఇది ఙ-చిహ్నిత ప్రతిలోని పాఠం. ‘ఆం’ మరియు ‘హ్రీం’ బీజమంత్రాలు సరస్వతి మరియు చండికకు; అలాగే గౌరీ మరియు దుర్గకు ‘ఆం’ మరియు ‘శ్రీం’ బీజమంత్రాలు; శ్రీ (లక్ష్మీ)కూ అదే విధంగా।

Verse 15

तथाक्षौं क्रौं मन्त्राः सूर्यस्य आं हौं मन्त्राःशिवस्य च आं गं मन्त्रा गणेशस्य आं मन्त्राश् च तथा हरेः

అదేవిధంగా సూర్యుని మంత్రాలు “క్షౌం”, “క్రౌం”; శివుని మంత్రాలు “ఆం”, “హౌం”; గణేశుని మంత్రం “ఆం గం”; అలాగే హరి (విష్ణు) మంత్రం “ఆం”।

Verse 16

शतार्धैकाधिकैः काद्यैस् तथा षोडशभिः खरैः काद्यैस्तैः सस्वरैसाद्यैः कान्तैर् मन्त्रास् तथाखिलाः

సర్వ మంత్రాలు సంపూర్ణంగా ‘క’ నుండి ప్రారంభమయ్యే వ్యంజనవర్గం మరియు మిగతా వ్యంజనాలు—అర్ధగణన ప్రకారం నూరు ఒక అక్షరాలు—మరియు పదహారు స్వరాలతో నిర్మితమవుతాయి; అంటే ‘అ’ నుండి ప్రారంభమయ్యే స్వరాలతో యుక్తమైన ‘క’ మొదలైన అక్షరాల నుంచే అన్ని మంత్రాలు ఏర్పడతాయి।

Verse 17

रवीशदेवीविष्णूनां स्वाब्धिदेवेन्द्रवर्तनात् शतत्रयं षष्ट्यधिकं प्रत्येकं मण्डलं क्रमात् अभिषिक्तो जपेद् ध्यायेच्छिष्यादीन् दीक्षयेद्गुरुः

రవి (సూర్య), ఈశ (శివ), దేవి, విష్ణు—వారి వారి స్వాబ్ధి, దేవత, ఇంద్రావర్తనాన్ని అనుసరించి—క్రమంగా ప్రతి మండలాన్ని మూడు వందల అరవై జపాలతో పూర్తి చేయాలి। అభిషేకం పొందినవాడు జపం చేసి ధ్యానించాలి; గురువు శిష్యాదులకు దీక్షను ప్రసాదించాలి।