Adhyaya 90

Verse 1

इत्य् आदिमहपुराणे आग्नेये एकतत्त्वदीक्षाकथनं नाम ऊननवतितमो ऽध्यायः अथ नवतितमो ऽध्यायः अभिषेकादिकथनं ईश्वर उवाच शिवमभ्यर्च्याभिषेकं कुर्याच्छिष्यादिके श्रिये कुम्भानीशादिकाष्ठासु क्रमशो नव विन्यसेत्

ఇట్లు ఆదిమహాపురాణమైన ఆగ్నేయ పురాణంలో ‘ఏకతత్త్వదీక్షాకథనం’ అనే ఎనభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది। ఇప్పుడు తొంభైవ అధ్యాయం ‘అభిషేకాదికథనం’ ప్రారంభం। ఈశ్వరుడు పలికెను—శివుని ఆరాధించి శిష్యాది వారి శ్రేయస్సు కోసం అభిషేకం చేయాలి; మరియు ఈశానాది దిక్కులలో క్రమంగా తొమ్మిది కుంభాలను స్థాపించాలి।

Verse 2

तेषु क्षारोदं क्षीरोदं दध्युदं घृतसागरं इक्षुकादम्बरीस्वादुमस्तूदानष्टसागरान्

వాటిలో క్షారోద (ఉప్పునీరు) సముద్రం, క్షీరోద (పాలు) సముద్రం, దధ్యుద (పెరుగు) సముద్రం, ఘృతసాగరం, ఇక్షురస సముద్రం, కాదంబరీ సముద్రం, స్వాదుజల సముద్రం, మస్తూద (మజ్జిగ) సముద్రం—ఇవి ఎనిమిది సముద్రాలు।

Verse 3

निवेशयेद् यथासङ्ख्यमष्टौ विद्येश्वरानथ एकं शिखण्डिनं रुद्रं श्रीकण्ठन्तु द्वितीयकं

యథాక్రమంగా ముందుగా ఎనిమిది విద్యేశ్వరులను ప్రతిష్ఠించాలి; తరువాత ‘శిఖండిన్’ అనే రుద్రుని, రెండవగా ‘శ్రీకంఠ’ను స్థాపించాలి।

Verse 4

त्रिमूर्तमेकरुद्राक्षमेकनेत्रं शिवोत्तमं सप्तमं सूक्ष्मनामानमनन्तं रुद्रमष्टमं

ఏడవ (రుద్రుడు) త్రిమూర్తి-స్వరూపుడు, ఒక రుద్రాక్షధారి, ఒక కన్నుగలవాడు, శివోత్తముడు; ఎనిమిదవ రుద్రుడు ‘సూక్ష్మనామాన్’ మరియు ‘అనంత’ అని పిలువబడును।

Verse 5

मध्ये शिवं समुद्रञ्च शिवमन्त्रं च विन्यसेत् यागालयान् दिगीशस्य रचिते स्नानमण्डपे

దిగీశుని యాగాలయంగా నిర్మించిన స్నానమండప మధ్యలో శివుడు, సముద్రం మరియు శివమంత్రాన్ని న్యాసంగా స్థాపించాలి।

Verse 6

कुर्यात् करद्वयायामां वेदीमष्टाङ्गुलोच्छ्रितां श्रीपर्णाद्यासने तत्र विन्यस्यानन्तमानसं

రెండు చేతుల వ్యాప్తి కొలతగల వేదికను, ఎనిమిది అంగుళాల ఎత్తుతో నిర్మించాలి; అక్కడ శ్రీపర్ణాది ఆకుల ఆసనంపై మనస్సును ఏకాగ్రం చేసి ‘అనంత’ను న్యాసంగా స్థాపించాలి।

Verse 7

शिष्यं निवेश्य पूर्वास्यं सकलीकृत्य पूजयेत् काञ्जिकौदनमृद्भस्मदूर्वागोमयगोलकैः

శిష్యుణ్ని తూర్పు ముఖంగా కూర్చోబెట్టి, సమస్త (క్రియాసామగ్రి)ని యథావిధిగా క్రమపరచి, కాంజిక, ఓదన, మట్టి, భస్మం, దూర్వా గడ్డి, గోమయ గోళకాలతో పూజ చేయాలి।

Verse 8

सिद्धार्थदधितोयैश् च कुर्यान्निर्मञ्छनं ततः क्षारोदानुक्रमेणाथ हृदा विद्येशशम्बरैः

సిద్ధార్థ (తెల్ల ఆవాలు), పెరుగు, నీరు వీటితో ముందుగా నిర్మఞ్ఛన (శుద్ధి) చేయవలెను. అనంతరం క్రమానుసారంగా క్షారజలాన్ని ప్రయోగించి, హృదయమంత్రంతోను విద్యేశ-శంబర మంత్రాలతోను చేయవలెను.

Verse 9

कलसैः स्नापयेच्छिष्यं स्वधाधारणयान्वितं परिधाप्य सिते वस्त्रे निवेश्य शिवदक्षिणे

కలశాల పావన జలంతో శిష్యునికి స్నానం చేయించి, అతనిని స్వధా-ధారణ (విధి)తో యుక్తుడిగా ఉంచవలెను. తరువాత తెల్ల వస్త్రాలు ధరింపజేసి, శివుని శుభ దక్షిణ భాగమున కూర్చుండబెట్టవలెను.

Verse 10

पूर्वोदितासने शिष्यं पुनः पूर्ववदर्चयेत् उष्णीषं योगपट्टञ्च मुकुटं कर्तरीं घटीं

ముందుగా చెప్పిన ఆసనంపై శిష్యునిని కూర్చుండబెట్టి, మళ్లీ పూర్వవిధంగా ఆరాధించవలెను. (అతనికి) ఉష్ణీషం, యోగపట్టం, ముకుటం, కర్తరీ, ఘటీ (జలపాత్రం) సమర్పించవలెను.

Verse 11

अक्षमालां पुस्तकादि शिवकाद्यधिकारकं स्वादुगर्गोदानष्टसागरानिति क, ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दीक्षाव्याख्याप्रतिष्ठाद्यं ज्ञात्वाद्यप्रभृति त्वया

చిహ్నిత (క, ఖ) ప్రతుల పాఠం ఇలా ఉంది— “అక్షమాల, పుస్తకం మొదలైనవి—శివాది నుండి ప్రారంభమయ్యే అధికారచిహ్నాలు”; అలాగే “స్వాదు, గర్గ, ఉదాన, నష్ట, సాగర” అనే జాబితా కూడా. దీక్ష, వ్యాఖ్యం/ఉపదేశం, ప్రతిష్ఠ మొదలైన ప్రాథమికాంశాలు తెలుసుకొని, నేటి నుండి నీవు ముందుకు సాగవలెను.

Verse 12

सुपरीक्ष्य विधातव्यमाज्ञां संश्रावयेदिति अभिवाद्य ततः शिष्यं प्रणिपत्य महेश्वरं

సమ్యక్ పరిశీలించి విధిని నిర్వహించి, ఆజ్ఞ (నిర్దేశం) శిష్యునికి శ్రవణం/పఠనం చేయింపవలెను. అనంతరం శిష్యుడు అభివాదం చేసి, మహేశ్వరునికి సాష్టాంగ ప్రణిపాతము చేయవలెను.

Verse 13

विघ्नज्वालापनोदार्थं कुर्याद्विज्ञापनां यथा अभिषेकार्थमादिष्टस्त्वयाहं गुरुमूर्तिना

విఘ్నాల దహించే జ్వాలలను శమింపజేయుటకు విధివిధానంగా వినతిపత్రం చేయాలి—“గురు-మూర్తిరూపమైన మీరు నాకు అభిషేకం చేయమని ఆజ్ఞాపించారు।”

Verse 14

संहितापारगः सो ऽयमभिषिक्तो मया शिव तृप्तये मन्त्रचक्रस्य पञ्चपञ्चाहुतीर्यजेत्

ఈయన సంహితాపారగుడు; నేను ఇతనికి అభిషేకం చేశాను. శివ తృప్తికై మంత్రచక్రారాధనను ఐదు ఐదు ఆహుతులుగా ఐదు సమూహాలు అర్పిస్తూ చేయాలి।

Verse 15

दद्यात् पूर्णां ततः शिष्यं स्थापयेन्निजदक्षिणे शिष्यदक्षिणपाणिस्था अङ्गुष्ठाद्यङ्गुलीः क्रमात्

ఆపై పూర్ణాహుతిని సమర్పించాలి. తరువాత శిష్యుని తన కుడి వైపున నిలిపి/కూర్చోబెట్టాలి; శిష్యుని కుడిచేతిలో బొటనవేలి నుండి క్రమంగా వేళ్లను విన్యసించాలి/స్పర్శించాలి।

Verse 16

लाञ्छयेदुपबद्धाय दग्धदर्भाग्रशम्बरैः कुसुमानि करे दत्वा प्रणामं कारयेदमुं

విధిగా ఉపబద్ధుడైన (బంధింపబడిన/నియంత్రితుడైన) వ్యక్తికి కాలిన దర్భాగ్రాల కట్టతో లాంఛనం (తిలకచిహ్నం) చేయాలి; అతని చేతిలో పుష్పాలు పెట్టి అతనితో ప్రణామం చేయించాలి।

Verse 17

कुम्भे ऽनले शिवे स्वस्मिसंस्ततस्कृत्यमाविशेत् अनुग्राह्यास्त्वया शिष्याः शास्त्रेण सुपरीक्षिताः

కుంభంలో, అగ్నిలో, శివునిలో ఆ కృత్యాన్ని స్థాపించి, అది స్వయంలోనే కేంద్రీకృతమై ఉందని భావించి ఆ కార్యంలో లీనమవాలి. శాస్త్రప్రకారం సుపరీక్షితులైన శిష్యులకే మీరు అనుగ్రహం చూపవలెను।

Verse 18

भूपवन्मानवादीनामभिषेकादभीप्सितं आं श्रां श्रौं पशुं हूं फडिति अस्त्रराजाभिषेकतः

రాజులు, మంత్రులు, మనుష్యులు మొదలైనవారికి అభిషేకం ద్వారా కోరిన ఫలం లభిస్తుంది. మంత్రం—“ఆం శ్రాం శ్రౌం పశుం హూం ఫడ్”; ఇలా అస్త్రరాజ రాజాభిషేకంతో సిద్ధి కలుగుతుంది.