
पवित्रारोहणविधिः (The Rite of Raising/Placing the Pavitra)
ఈ అధ్యాయంలో వాస్తు-ప్రతిష్ఠా మరియు ఈశాన-కల్పంలో సంపూర్ణత, దోష-పరిహారం కోసం ‘పవిత్రారోహణ’—పవిత్రం (శుద్ధికారక వలయం/దారం) ఎత్తి-స్థాపించే విధి—వివరించబడింది. ఆచార్యుడు ప్రాతఃస్నానం, సంధ్యావందనం చేసి శుద్ధుడై మండపంలో ప్రవేశించి ఈశాన కోణంలో శుభ్రమైన పాత్రలో పవిత్రాలను ఉంచుతాడు; ఆహ్వానిత దేవతను విసర్జించడు. తరువాత విధివిధాన శుద్ధి-విసర్జన అనంతరం సూర్యుడు (భాను/ఆదిత్య), ద్వారదేవతలు, దిక్పాలకులు, కుంభేశ/ఈశాన, శివుడు, అగ్ని మొదలైనవారికి నైమిత్తిక పూజ జరుగుతుంది; మంత్ర-తర్పణం, ప్రాయశ్చిత్త-హోమం, 108 ఆహుతులు, పూర్ణాహుతి నిర్వహిస్తారు. మంత్ర-క్రియ-ద్రవ్యాలలో జరిగిన లోపాలను ఒప్పుకొని సంపూర్ణత కోసం ప్రార్థన, ‘గంగా-అవతారక’ అవతరణ-ప్రార్థన ద్వారా తప్పులను దైవాజ్ఞ అనే ఒకే సూత్రంలో సమన్వయిస్తారు. తదుపరి వ్యాహృతులు మరియు అగ్ని/సోమ క్రమాలతో చతుర్విధ హోమాలు, పవిత్రంతో దిక్పాలకులకు అర్పణలు, గురుపూజను శివపూజగా భావించడం, ద్విజభోజనం, నాడీ-యోగంతో అంతఃసంహార సహిత విసర్జన, చండేశ్వర పూజ; అలాగే దూరంలో ఉన్నా పవిత్రకర్మకు గురుసన్నిధి అవసరమని చెప్పబడింది।
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्राधिवासनविधिर्नाम अष्टसप्ततितमो ऽध्यायः : अथैकोनाशीतितमो ऽध्यायः पवित्रारोहणविधिः ईश्वर उवाच अथ प्रातः समुत्थाय कृतस्नानः समाहितः कृतसन्ध्यार्चनो मन्त्री प्रविश्य मखमण्डपं
ఇట్లు ఆదిమహాపురాణమైన శ్రీ ఆగ్నేయపురాణంలో “పవిత్రాధివాసనవిధి” అనే అష్టసప్తతితమ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు “పవిత్రారోహణవిధి” అనే ఏకోనాశీతితమ అధ్యాయం ప్రారంభమవుతుంది. ఈశ్వరుడు పలికెను—తదుపరి ప్రాతఃకాలంలో లేచి, స్నానం చేసి, మనస్సును సమాహితంగా ఉంచి, సంధ్యారాధన చేసి, యాజకుడు (మంత్రిగా) యజ్ఞమండపంలో ప్రవేశించాలి।
Verse 2
समादाय पवित्राणि अविसर्जितदैवतः ऐशान्यां भाजने शुद्धे स्थापयेत् कृतमण्डले
పవిత్రములు (శుద్ధికారక దారాలు/వలయాలు) తీసుకొని, ఆహ్వానించిన దేవతను విసర్జించకుండానే, సిద్ధం చేసిన మండలంలో ఈశాన (ఉత్తర-తూర్పు) దిశలో ఉన్న శుద్ధ పాత్రలో వాటిని స్థాపించాలి।
Verse 3
ततो विसर्ज्य देवेशं निर्माल्यमपनीय च पूर्ववद् भूतले शुद्धेकृत्वाह्निकमथ द्वयं
అనంతరం దేవేశ్వరుని విధివిధానంగా విసర్జించి, నిర్మాల్యము (వాడిన పుష్ప-నైవేద్య అవశేషాలు) తొలగించి, మునుపటిలాగే భూమిపై శుద్ధ స్థలంలో ప్రాతః-సాయంకాల రెండు ఆహ్నిక కర్మలను చేయాలి।
Verse 4
आदित्यद्वारदिक्पालकुम्भेशानौ शिवे ऽनले नैमित्तिकीं सविस्तरां कुर्यात् पूजां विशेषतः
నైమిత్తిక (ప్రత్యేక సందర్భ) కర్మలో ఆదిత్యుడు, ద్వారదేవతలు, దిక్పాలకులు, కుంభేశుడు, ఈశానుడు, శివుడు మరియు అనలుడు (అగ్ని)—ఇవన్నీ క్రమంగా విశేషంగా విస్తృత పూజ చేయాలి।
Verse 5
मन्त्राणां तर्पणं प्रायश्चित्तहोमं शरात्मना अष्टोत्तरशतं कृत्वा दद्यात् पूर्णाहुतिं शनैः
మంత్రాలకు తర్పణం చేసి, శరా-ద్రవ్యంతో ప్రాయశ్చిత్త హోమం నిర్వహించి, నూట ఎనిమిది ఆహుతులు పూర్తిచేసి, అనంతరం మెల్లగా పూర్ణాహుతిని సమర్పించాలి।
Verse 6
आदित्यद्वारदिक्पालान् स्कन्देशानौ शिवे ऽनले इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शराणुनेति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः पवित्रं भानवे दत्वा समाचम्य ददीत च द्वारमालादिदिक्पालकुम्भवर्धनिकादिषु
భాను (సూర్యుడు)కు పవిత్రాన్ని సమర్పించి, ఆచమనం చేసి, ద్వారమాల, దిక్పాల కుంభాలు, వర్ధనీ పాత్రలు మొదలైన నియత స్థాపనల వద్ద ద్వారదేవతలకు మరియు దిక్పాలులకు విధివిధానంగా అర్పణలు చేయాలి। (పాఠభేదాలు: ‘ఆదిత్య–ద్వార–దిక్పాలాన్…/స్కంద–ఈశ–అనౌ…’; అలాగే ‘శరాణునా…’)।
Verse 7
सन्निधाने ततः शम्भोरुपविश्य निजासने पवित्रमात्मने दद्याद्गणाय गुरुवह्नये
అనంతరం శంభు (శివ) సన్నిధిలో తన ఆసనంపై కూర్చొని తనకై పవిత్రం (దారం/ఉంగరం) సమర్పించాలి; అలాగే గణేశునికి, గురువుకు, పవిత్ర అగ్నికి కూడా అర్పించాలి।
Verse 8
ॐ कालात्मना त्वया देव यद्दिष्टं मामके विधौ कृतं क्लिष्टं समुत्सृष्टं कृतं गुप्तञ्च यत्कृतं
ॐ। హే దేవా, కాలమే స్వరూపమైనవాడా—నా విధివిధానంలో నీవు నియమించిన దానిలో నేను బాధతో (దోషంతో) చేసినది, నిర్లక్ష్యంగా వదిలినది లేదా అపూర్ణంగా ఉంచినది, అలాగే రహస్యంగా చేసినది—అన్నిటినీ నీవు స్వీకరించుము।
Verse 9
तदस्तु क्लिष्टमक्लिष्टं कृतं क्लिष्टमसंस्कृतं सर्वात्मनामुना शम्भो पवित्रेण त्वदिच्छया
హే శంభో, నీ సంకల్పంతో ఈ పవిత్ర క్రియ ద్వారా, నా సమస్తాత్మతో చేసినదంతా—కష్టంతో చేసినదైనా కష్టంలేనిదైనా, అపూర్ణమైనదైనా అసంస్కృతమైనదైనా—అన్నీ పవిత్రమగునుగాక।
Verse 10
ॐ पूरयमखव्रतं नियमेश्वराय स्वाहा आत्मतत्त्वे प्रकृत्यन्ते पालिते पद्मयोनिना
ॐ। నియమేశ్వరునికి స్వాహా—ఈ ఆహుతి యజ్ఞవ్రతాన్ని పరిపూర్ణం చేయుగాక; ఆత్మతత్త్వంలో, ప్రకృతి అంత్యంలో, పద్మయోని (బ్రహ్మ) చేత పాలిత/స్థాపితమైన స్థితిలో।
Verse 11
मूलं लयान्तमुच्चार्य पवित्रेणार्चयेच्छिवं विद्यातत्त्वे च विद्यान्ते विष्णुकारणपालिते
మూలమంత్రాన్ని లయాంతంతో కలిసి ఉచ్చరించి పవిత్రంతో శివుని ఆరాధించాలి। ఈ విధి విద్యాతత్త్వంలో, విద్యా పరాకాష్ఠలో—కారణభూతుడైన విష్ణువిచే పరిరక్షితమైనదిగా—తెలుసుకోవాలి।
Verse 12
ईश्वरान्तं समुच्चार्य पवित्रमधिरोपयेत् शिवान्ते शिवतत्त्वे च रुद्रकारणपालिते
“ఈశ్వర”ాంతముగా ముగిసే మంత్రాన్ని ఉచ్చరించి పవిత్రకాన్ని (పవిత్ర దారం/వలయం) ప్రతిష్ఠించాలి. “శివ”ాంతంలో, శివతత్త్వంలో, రుద్రకారణం చేత పరిరక్షితంగా ఇది చేయవలెను.
Verse 13
शिवान्तं मन्त्रमुच्चार्य तस्मै देयं पवित्रकं सर्वकारणपालेषु शिवमुच्चार्य सुव्रतः
“శివ”ాంతముగా ముగిసే మంత్రాన్ని ఉచ్చరించి అతనికి పవిత్రకాన్ని ఇవ్వాలి. సువ్రతుడు “శివ” అని ఉచ్చరిస్తూ సమస్త కారణపాలకులకు (సర్వకారణపాలులకు) కూడా అర్పించాలి.
Verse 14
मूलं लयान्तमुच्चार्य दद्याद्गङ्गावतारकं आत्मविद्याशिवैः प्रोक्तं मुमुक्षूणां पवित्रकं
మూలమంత్రాన్ని “లయ” అక్షరాంతముగా ఉచ్చరించి ‘గంగావతారక’ (గంగా అవతరణ విధి/సూత్రం)ను ప్రసాదించాలి. ఇది ఆత్మవిద్యా-శివులు ఉపదేశించినది; ముముక్షువులకు ఇది పవిత్రకం.
Verse 15
विनिर्दिष्टं बुभुक्षूणां शिवतत्त्वात्मभिः क्रमात् स्वाहान्तं वा नमो ऽन्तं वा मन्त्रमेषामुदीरयेत्
భోగాభిలాషుల కొరకు, శివతత్త్వాత్మక రూపాలలో, క్రమానుసారంగా నిర్దిష్టమైన మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి—అది “స్వాహా”ాంతముగా గానీ “నమః”ాంతముగా గానీ ముగియవచ్చు.
Verse 16
सर्वतत्त्वेषु सुव्रत इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः दद्यादङ्गावतारकमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां विद्यातत्त्वाधिपतये शिवाय स्वाहा ॐ हौं शिवतत्त्वाधिपतये शिवाय स्वाहा ॐ हौं सर्वतत्त्वाधिपतये शिवाय स्वाहा नत्वा गङ्गावतारन्तु प्रार्थयेत्तं कृताञ्जलिः त्वङ्गतिः सर्वभूतानां संस्थितिस्त्वञ्चराचरे
పాఠాంతరం: కొన్ని ప్రతుల్లో ‘సర్వతత్త్వేషు సువ్రత’ అని, మరికొన్నింటిలో ‘దద్యాద్ అంగావతారకం’ అని పాఠం ఉంది. ఈ మంత్రాలతో ఆహుతి/అర్పణ చేయాలి—‘ఓం హాం, విద్యాతత్త్వాధిపతయే శివాయ స్వాహా’; ‘ఓం హౌం, శివతత్త్వాధిపతయే శివాయ స్వాహా’; ‘ఓం హౌం, సర్వతత్త్వాధిపతయే శివాయ స్వాహా’. అనంతరం నమస్కరించి, అంజలి ఘటించి గంగావతరణం కోసం ప్రార్థించాలి—‘నీవే సమస్త భూతాలకు గతి; చరాచరములలో నీవే స్థితి (ఆధారం).’
Verse 17
अन्तश्चारेण भूतानां द्रष्टा त्वं परमेश्वर कर्मणा मनसा वाचा त्वत्तो नान्या गतिर्मम
హే పరమేశ్వరా! సమస్త భూతాల అంతరంలో అంతర్యామిగా సంచరించుచు మీరు ద్రష్టా, సాక్షి. నా కర్మలతో, మనస్సుతో, వాక్కుతో—మీ తప్ప నాకు మరే గతి, మరే శరణు లేదు.
Verse 18
मन्त्रहीनं क्रियाहीनं द्रव्यहीनञ्च यत् कृतं जपहोमार्चनैर् हीनं कृतं नित्यं मया तव
హే ప్రభో! మీకోసం నేను నిత్యం చేసినది మంత్రహీనమై, క్రియాహీనమై, ద్రవ్యహీనమై ఉంటే; అలాగే జపం, హోమం, అర్చన లేక చేసినదంతా—దయచేసి స్వీకరించి క్షమించండి.
Verse 19
अकृतं वाक्यहीनं च तत् पूरय महेश्वरं सुपूतस्त्वं परेशान पवित्रं पापनाशनं
హే మహేశ్వరా! నేను చేయక మిగిలినదాన్ని, అలాగే వాక్యలోపంతో చేసినదాన్ని—అన్నిటినీ మీరు పూర్ణం చేయండి. హే పరేశానా! మీరు పరమశుద్ధుడు, పవిత్రీకర్త, పాపనాశకుడు.
Verse 20
त्वया पवित्रितं सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमं खण्डितं यन्मया देव व्रतं वैकल्पयोगतः
హే దేవా! స్థావరజంగమములతో కూడిన సమస్త జగత్తు మీచేత పవిత్రీకరింపబడింది. అయితే నేను స్వీకరించిన వ్రతం, వైకల్పయోగం (ప్రత్యామ్నాయ విధి) వలన నా చేత భంగమైంది.
Verse 21
एकीभवतु तत् सर्वं तवाज्ञासूत्रगुम्फितं जपं निवेद्य देवस्य भक्त्या स्तोत्रं विधाय च
అది సమస్తం మీ ఆజ్ఞారూప సూత్రంలో గుంఫితమై ఏకమగుగాక. దేవునికి జపాన్ని నివేదించి, భక్తితో స్తోత్రాన్ని రచించి/పఠించి కూడా—యథావిధిగా ప్రవర్తించవలెను.
Verse 22
नत्वा तु गुरुणादिष्टं गृह्णीयान्नियमन्नरः चतुर्मासं त्रिमासं वा त्र्यहमेकाहमेव च
గురువుకు నమస్కరించి, గురువు ఆజ్ఞించిన విధంగా మనిషి నియమవ్రతాన్ని స్వీకరించాలి—నాలుగు నెలలు, మూడు నెలలు, మూడు రోజులు లేదా ఒక్క రోజుకైనా।
Verse 23
प्रणम्य क्षमयित्वेशं गत्वा कुण्डान्तिकं व्रती पावकस्थे शिवे ऽप्येवं पवित्राणां चतुष्टयं
ఈశ్వరునికి నమస్కరించి క్షమాపణ కోరిన వ్రతీ కుండ సమీపానికి వెళ్లాలి; అగ్నిలో నివసించే శివుని సమక్షంలో కూడా ఇలానే నాలుగు పవిత్రాల సముదాయాన్ని (స్థాపించాలి/స్వీకరించాలి)।
Verse 24
समारोप्य समभ्यर्च्य पुष्पधूपाक्षतादिभिः अन्तर्बलिं पवित्रञ्च रुद्रादिभ्यो निवेदयेत्
దేవతను స్థాపించి పుష్పాలు, ధూపం, అక్షతలు మొదలైనవాటితో విధిగా పూజించి, అంతర్బలి మరియు పవిత్రం (సూత్రం/దోర) రుద్రాది దేవతలకు నివేదించాలి।
Verse 25
प्रविश्यान्तः शिवं स्तुत्वा सप्रणामं क्षमापयेत् अन्तश् चर त्वं भूतानामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः परिपूर्णं करो तु मे इति ग, चिहितपुस्तकपाठः अमृतस्त्वं परेशान इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रायश्चित्तकृतं होमं कृत्वा हुत्वा च पायसं
లోపలికి ప్రవేశించి శివుని స్తుతించి, నమస్కారంతో క్షమాపణ కోరాలి। (కొన్ని చిహ్నిత ప్రతులలో ఇవి చేరుతాయి—) “భూతాల అంతరంలో సంచరించు”, “నాకు ఇది పరిపూర్ణం చేయుము”, “ఓ పరమేశ్వరా, నీవు అమృతమవు।” అనంతరం ప్రాయశ్చిత్త హోమం చేసి పాయసాన్నీ ఆహుతి చేయాలి।
Verse 26
शनैः पूर्णाहुतिं दत्वा वह्निस्थं विसृजेच्छिवं होमं व्याहृतिभिः कृत्वा रुन्ध्यान्निष्ठुरयानलं
నెమ్మదిగా పూర్ణాహుతి ఇచ్చి అగ్నిలో స్థితమైన శివుని విసర్జించాలి। వ్యాహృతులతో హోమం చేసి, తరువాత ఉగ్రమైన అగ్నిని నియంత్రించి/శాంతింప చేయాలి।
Verse 27
अग्न्यादिभ्यस्ततो दद्यादाहुतीनां चतुष्टयं दिक्पतिभ्यस्ततो दद्यात् सपवित्रं वहिर्बलिं
అనంతరం అగ్ని మొదలైన దేవతలకు నాలుగు ఆహుతులు సమర్పించాలి. తరువాత దిక్పాలకులకు పవిత్రము (దర్భవలయం) సహితంగా బాహ్య బలిని అర్పించాలి.
Verse 28
सिद्धान्तपुस्तके दद्यात् सप्रमाणं पवित्रकं ॐ हां भूः स्वाहा ॐ हां भुवः स्वाहा ॐ हां स्वः स्वाहा ॐ हां भूर्भुवः स्वः स्वाहा होमं व्याहृतिभिः कृत्वा दत्वाअहुतिचतुष्टयं
తదుపరి సిద్ధాంత-పుస్తకంలో ప్రమాణసహితమైన పవిత్రకాన్ని ఉంచాలి. ‘ఓం హాం భూః స్వాహా; ఓం హాం భువః స్వాహా; ఓం హాం స్వః స్వాహా; ఓం హాం భూర్భువః స్వః స్వాహా’ అనే వ్యాహృతులతో హోమం చేసి నాలుగు ఆహుతులు సమర్పించాలి.
Verse 29
ॐ हां अग्नये स्वाहा ॐ हां सोमाय स्वाहा ॐ हां अग्नीषोमाभ्यां स्वाहा ॐ हां अग्नये स्विष्टकृते स्वाहा गुरुं शिवमिवाभ्यर्च्य वस्त्रभूषादिविस्तरैः समग्रं सफलं तस्य क्रियाकाण्डादि वार्षिकं
‘ఓం హాం అగ్నయే స్వాహా; ఓం హాం సోమాయ స్వాహా; ఓం హాం అగ్నీషోమాభ్యాం స్వాహా; ఓం హాం అగ్నయే స్విష్టకృతే స్వాహా।’ గురువును శివునివలె ఆరాధించి వస్త్రాభరణాదులతో విస్తారంగా సమర్పిస్తే, ఆయన వార్షిక ఆచారాలు—క్రియాకాండాది—సంపూర్ణమై ఫలప్రదమగును.
Verse 30
यस्य तुष्टो गुरुः सम्यगित्याह परमेश्वरः इत्थं गुरोः समारोप्य हृदालम्बिपवित्रकं
గురువు సమ్యకుగా తృప్తిచెందిన వానికి పరమేశ్వరుడు ‘ఇట్లే’ అని ప్రకటిస్తాడు. ఈ విధంగా గురువుపై హృదయానికి వేలాడే పవిత్రకాన్ని సమారోపించి కర్మ కొనసాగుతుంది.
Verse 31
द्विजातीन् भोजयित्वा तु भक्त्या वस्त्रादिकं ददेत् दानेनानेन देवेश प्रीयतां मे सदा शिवः
భక్తితో ద్విజులకు భోజనం పెట్టి వస్త్రాదులను దానం చేయాలి. హే దేవేశా! ఈ దానముచేత శివుడు నాపై సదా ప్రసన్నుడగుగాక.
Verse 32
भक्त्या स्नानादिकं प्रातः कृत्वा शम्भोः समाहरेत् पवित्राण्यष्टपुष्पैस्तं पूजयित्वा विसर्जयेत्
ప్రాతః భక్తితో స్నానాది కర్మలు చేసి శంభువునకు పూజాసామగ్రిని సమాహరించాలి. పవిత్రార్పణాలతోను అష్టపుష్పాలతోను పూజించి విధివిధానంగా విసర్జించాలి.
Verse 33
नित्यं नैमित्तिकं कृत्वा विस्तरेण यथा पुरा पवित्राणि समारोप्य प्रणम्याग्नौ शिवं यजेत्
మునుపు చెప్పిన విధంగా నిత్యమూ నైమిత్తికమూ అయిన కర్మలను విస్తారంగా చేసి, పవిత్రాలను స్థాపించి, నమస్కరించి అగ్నిలో శివుని యజించాలి.
Verse 34
प्रायश्चित्तं ततो ऽस्त्रेण हुत्वा पूर्णाहुतिं यजेत् दिक्पालेभ्यस्ततो दत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ततो ऽस्त्रेण कृत्वेति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः भुक्तिकामः शिवायाथ कुर्यात् कर्मसमर्पणं
అనంతరం ప్రాయశ్చిత్తం చేసి ‘అస్త్ర’ మంత్రంతో హోమం చేసి, పూర్ణాహుతితో యజ్ఞాన్ని సంపూర్ణం చేయాలి. తరువాత దిక్పాలులకు అర్పణలు ఇచ్చి, భోగకామి సాధకుడు చివరగా శివునికి కర్మసమర్పణం చేయాలి.
Verse 35
त्वत्प्रसादेन कर्मेदं मास्तु फलसाधकं मुक्तिकामस्तु कर्मेदं मास्तु मे नाथ बन्धकं
మీ ప్రసాదంతో ఈ కర్మ లోకఫలసాధనంగా మారకూడదు. ఓ నాథా, నేను ముక్తికామిని; నా ఈ కర్మ నాకు బంధనకారణం కాకూడదు.
Verse 36
वह्निस्थं नाडीयोगेन शिवं संयोजयेछिवे हृदि न्यस्याग्निसङ्घातं पावकं च विसर्जयेत्
హే శివే! నాడీయోగ సాధనతో అగ్నిలో స్థితమైన శివుని సంయోజింప చేయాలి. అగ్నిశక్తి సమూహాన్ని హృదయంలో న్యసించి, తరువాత పావకాన్ని విసర్జించాలి.
Verse 37
समाचम्य प्रविश्यान्तः कुम्भानुगतसंवरान् शिवे संयोज्य साक्षेपं क्षमस्वेति विसर्जयेत्
ఆచమనం చేసి అంతరంలో ప్రవేశించి, కుంభానుగతమైన నియంత్రిత సన్నిధులను శివునిలో లయింపజేయాలి; అనంతరం సాక్షేపం (సమాప్తి అర్పణ) చేసి “క్షమస్వ” అని చెప్పి విసర్జించాలి।
Verse 38
विसृज्य लोकपालादीनादायेशात् पवित्रकं सति चण्डेश्वरे पूजां कृत्वा दत्वा पवित्रकं
లోకపాలాదులను విసర్జించి, ఈశుడు (శివుడు) నుండి పవిత్రకాన్ని తిరిగి తీసుకోవాలి; తరువాత చండేశ్వరుని వద్ద పూజ చేసి పవిత్రకాన్ని అర్పించాలి/స్థాపించాలి।
Verse 39
तन्निर्माल्यादिकं तस्मै सपवित्रं समर्पयेत् अथवा स्थण्डिले चण्डं विधिना पूर्ववद्यजेत्
ఆయనకు నిర్మాల్యాది పదార్థాలను పవిత్రకంతో కలిసి సమర్పించాలి; లేదా స్థండిలం (మట్టివేదిక) పై పూర్వవిధంగా నియమానుసారం చండుని యజించాలి।
Verse 40
यत् किञ्चिद्वार्षिकं कर्म कृतं न्यूनाधिकं मया तदस्तु परिपूर्णं मे चण्ड नाथ तवाज्ञया
నేను చేసిన ఏ వార్షిక కర్మ అయినా—అది తక్కువైనా ఎక్కువైనా—హే చండనాథా, నీ ఆజ్ఞచేత అది నాకు పరిపూర్ణమగుగాక।
Verse 41
इति विज्ञाप्य देवेशं नत्वा स्तुत्वा विसर्जयेत् त्यक्तनिर्माल्यकः शुद्धः स्नापयित्वा शिवं यजेत् पञ्चयोजनसंस्थो ऽपि पवित्रं गुरुसन्निधौ
ఇలా దేవేశునికి వినతిపూర్వకంగా తెలియజేసి, నమస్కరించి స్తుతించి విసర్జించాలి. నిర్మాల్యాన్ని విడిచి శుద్ధుడై శివునికి స్నానం చేయించి పూజించాలి. ఐదు యోజనాల దూరంలో ఉన్నా పవిత్రధారణ గురుసన్నిధిలోనే చేయవలెను।
The chapter emphasizes precise ritual sequencing and spatial logic: the pavitra is kept in a clean vessel in the Īśāna quarter within a prepared maṇḍala, followed by structured naimittika worship, 108 oblations, vyāhṛti-homa sets, dikpāla-bali with pavitra, and formal visarjana/merging protocols.
It converts ritual imperfection into a disciplined surrender: explicit confession of mantra/kriyā/dravya deficiencies, prāyaścitta-homa, and dedication of results to Śiva ensure the act does not bind the mumukṣu, aligning technical performance with inner purification and liberation-oriented intention.