Adhyaya 68

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये जीर्णोद्धारकथनं नाम सप्तषष्टितमो ऽध्यायः भूषिताञ्च यजेद् गुरुरिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ अष्टषष्टितमो ऽध्यायः यात्रोत्सवविधिकथनं भगवानुवाच वक्ष्ये विधिं चोत्सवस्य स्थापिते तु सुरे चरेत् तस्मिन्नब्दे चैकरात्रं त्रिरात्रञ्चाष्टरात्रकं

ఇట్లు ఆదిమహాపురాణమైన ఆగ్నేయ పురాణంలో ‘జీర్ణోద్ధార కథనం’ అనే అరవైఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది. (పాఠభేదం: ‘అలంకృత దేవతను గురువు పూజించాలి’). అనంతరం అరవైఎనిమిదవ అధ్యాయం ‘యాత్రోత్సవ విధి కథనం’ ప్రారంభం. భగవానుడు పలికెను—ఉత్సవ విధిని నేను వివరిస్తాను; దేవత స్థాపితమైన తరువాత దానిని ఆచరించాలి, మరియు అదే సంవత్సరంలో ఒక రాత్రి, మూడు రాత్రులు లేదా ఎనిమిది రాత్రులు (ఉత్సవం) నిర్వహించాలి।

Verse 2

उत्सवेन विना यस्मात् स्थापनं निष्फलं भवेत् अयने विषुवे चापि शयनोपवने गृहे

ఉత్సవం లేకుండా దేవస్థాపన ఫలహీనమవుతుంది; కాబట్టి అయనము మరియు విషువ సమయంలో కూడా—శయనగృహంలో, ఉపవనంలో లేదా ఇంటిలో—విధిపూర్వక కర్మలు చేయవలెను।

Verse 3

कारकस्यानुकूले वा यात्रान्देवस्य कारयेत् मङ्गलाङ्कुररोपैस्तु गीतनृत्यादिवाद्यकैः

కారకుడు (కర్మనిర్వాహకుడు) అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు—లేదా పరిస్థితులు అనుకూలమైనప్పుడు—దేవుని యాత్రను నిర్వహించాలి; మంగళాంకురారోపణతో పాటు గీతం, నృత్యం, వాద్యాలతో కూడి ఉండాలి।

Verse 4

शरावघटिकापालीस्त्वङ्कुरारोहणे हिताः यवाञ्छालींस्तिलान् मुद्गान् गोधूमान् सितसर्षपान्

అంకురారోహణకు శరావాలు, చిన్న ఘటికలు, పాత్రలు అనుకూలం; యవాలు, శాలీ బియ్యం, నువ్వులు, పెసలు, గోధుమలు, తెల్ల ఆవాలు అంకురింప చేయవచ్చు।

Verse 5

कुलत्थमाषनिष्पावान् क्षालयित्वा तु वापयेत् पूर्वादौ च बलिं दद्यात् भ्रमन् दीपैः पुरं निशि

కులత్థ, మాష, నిష్పావాలను కడిగి విత్తాలి; తూర్పు దిశ నుండి ప్రారంభించి బలిని సమర్పించాలి; తరువాత రాత్రి దీపాలతో పట్టణాన్ని ప్రదక్షిణ చేయాలి।

Verse 6

इन्द्रादेः कुमुदादेश् च सर्वभूतेभ्य एव च अनुगच्छन्ति ते तत्र प्रतिरूपधराः पुनः

వారు అక్కడ ఇంద్రాది మరియు కుముదాది వారి ఆజ్ఞను అనుసరిస్తారు; మరల తగిన రూపాలను ధరించి సమస్త భూతజీవులతో కలిసి అనుగమిస్తారు।

Verse 7

पदे पदे ऽश्वमेधस्य फलं तेषां न संशयः आगत्य देवतागारं देवं विज्ञापयेद् गुरुः

ఈ వ్రతంలో ప్రతి అడుగుకూ అశ్వమేధ యాగఫలం లభిస్తుంది—ఇందులో సందేహం లేదు. దేవాలయానికి వచ్చి గురువు దేవునికి విధివిధానంగా నివేదించాలి.

Verse 8

तीर्थयात्रा तु या देव श्वः कर्तव्या सुरोत्तम तस्यारम्भमनुज्ञातुमर्हसे देव सर्वथा

ఓ దేవా, దేవుల్లో శ్రేష్ఠుడా! రేపు చేయవలసిన తీర్థయాత్ర ఆరంభానికి మీరు అన్ని విధాలుగా అనుమతి ప్రసాదించవలెను.

Verse 9

देवमेवन्तु विज्ञाप्य ततः कर्म समारभेत् प्ररोहघटिकाभ्यान्तु वेदिकां भूषितां व्रजेत्

దేవునికి విధివిధానంగా నివేదించి తరువాత కర్మను ప్రారంభించాలి. ఆపై అంకురం మరియు కలశంతో అలంకరించిన వేదిక వద్దకు వెళ్లాలి.

Verse 10

शयनोत्थापने गृहे इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शयनोत्थापने हरेरिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः समाचरेदिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुःस्तम्भान्तु तन्मध्ये स्वस्तिके प्रतिमां न्यसेत् काम्यार्थां लेख्यचित्रेषु स्थाप्य तत्राधिवासयेत्

నాలుగు స్తంభాల మండపంలో, మధ్యలో స్వస్తిక రేఖపై దేవప్రతిమను స్థాపించాలి. కోరుకున్న ఫలసిద్ధి కోసం చిత్రిత/లిఖిత రూపాల మధ్య ఉంచి అక్కడే అధివాసన చేయాలి.

Verse 11

वैष्णवैः सह कुर्वीत घृताभ्यङ्गन्तु मूलतः घृतधाराभिषेकं वा सकलां शर्वरीं बुधः

బుద్ధిమంతుడు వైష్ణవులతో కలిసి మూలం నుంచే ఘృతాభ్యంగం చేయాలి. లేకపోతే సంపూర్ణ రాత్రి అంతా నిరంతర ఘృతధారతో అభిషేకం చేయాలి.

Verse 12

दर्पणं दर्श्य नीराजं गीतवाद्यैश् च मङ्गलं व्यजनं पूजनं दीपं गन्धपुष्पादिभिर्यजेत्

దర్పణాన్ని చూపించి నీరాజనం చేసి, గీత‑వాద్యాలతో మంగళక్రియ నిర్వహించాలి. అనంతరం చామర సేవ, విధివిధాన పూజ, దీపార్పణ చేసి గంధ‑పుష్పాదులతో ఆరాధించాలి.

Verse 13

हरिद्रामुद्गकाश्मीरशुक्लचूर्णादि मूर्ध्नि प्रतिमायाश् च भक्तानां सर्वतीर्थफलं धृते

దేవప్రతిమ శిరస్సుపై పసుపు, పెసరపప్పు పొడి, కుంకుమపువ్వు, తెల్ల చూర్ణం మొదలైనవి ఉంచినప్పుడు భక్తులకు సమస్త తీర్థస్నాన ఫలంతో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది.

Verse 14

स्नापयित्वा समभ्यर्च्य यात्राविम्बं रथे स्थितं नयेद्गुरुर् नदीर्नादैश्छत्राद्यै राष्ट्रपालिकाः

దేవునికి స్నానం చేయించి సమ్యక్‌గా అర్చన చేసి, రథంపై ఉన్న యాత్రావింబాన్ని గురువు ఊరేగింపుగా నడిపించాలి. రాజ్యరక్షకులు ఛత్రాది రాజచిహ్నాలతో నదిగర్జనవలె ఉప్పొంగే నాదాలతో ముందుగా సాగాలి.

Verse 15

निम्नगायोजनादर्वाक् तत्र वेदीन्तु कारयेत् वाहनादवतार्यैनं तस्यां वेद्यान्निवेशयेत्

తాడు‑మేకులతో కొలిచిన సరళరేఖకన్నా దిగువనున్న స్థలంలో వేదికను నిర్మింపజేయాలి. తరువాత వాహనం నుండి దింపి ఆయనను ఆ వేదికపై స్థాపించాలి.

Verse 16

चरुं वै श्रपयेत् तत्र पायसं होमयेत्ततः अब्लिङ्गैः वैदिकैर् मन्त्रैस्तीर्थानावाहयेत्ततः

అక్కడ చరువును వండాలి; తరువాత పాయసాన్ని అగ్నిలో హోమంగా సమర్పించాలి. అనంతరం అబ్లింగ (నిర్దిష్ట చిహ్నరహిత) వైదిక మంత్రాలతో తీర్థాలను ఆహ్వానించాలి.

Verse 17

आपो हिष्ठोपनिषदैः पूजयेदर्घ्यमुख्यकैः पुनर्देवं समादाय तोये कृत्वाघमर्षणं

“ఆపో హిష్ఠా…” అని ప్రారంభమయ్యే జలమంత్రంతో అర్ఘ్యాది ప్రధాన జలోపచారాలతో దేవుని పూజించాలి. తరువాత దేవుని మళ్లీ ధ్యానించి జలంలో అఘమర్షణ కర్మను చేసి పాపక్షయాన్ని పొందాలి.

Verse 18

स्नायान्महाजनैर् विप्रैर् वेद्यामुत्तार्य तं न्यसेत् पूजयित्वा तदह्ना च प्रासादं तु नयेत्ततः पूजयेत् पावकस्थन्तु गुरुः स्याद्भुक्तिमुक्तिकृत्

స్నానం చేసిన తరువాత పండిత బ్రాహ్మణులు, గౌరవనీయ పెద్దలు అతనిని వేదికపైకి ఎత్తి స్థాపించాలి. ఆ రోజే పూజించి తరువాత ప్రాసాదం/మందిరంలోకి తీసుకువెళ్లాలి. అగ్నిలో స్థాపితమైన తత్త్వాన్ని పూజించాలి; అటువంటి గురువు భుక్తి మరియు ముక్తి రెండింటినీ ప్రసాదించేవాడు అవుతాడు.