Adhyaya 62

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये ध्वजारोहणं नाम एकषष्टितमो ऽध्यायः अथ द्विषष्टितमो ऽध्यायः लक्ष्मीप्रतिष्ठाविधिः भगवानुवाच समुदायेन देवादेः प्रतिष्ठां प्रवदामि ते लक्ष्म्याः प्रतिष्ठा प्रथमं तथा देवीगणस्य च

ఇలా ఆగ్నేయ ఆదిమహాపురాణంలో ‘ధ్వజారోహణం’ అనే అరవై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు అరవై రెండవ అధ్యాయం ‘లక్ష్మీ ప్రతిష్ఠావిధి’ ప్రారంభమవుతుంది. భగవానుడు పలికెను—దేవాదుల ప్రతిష్ఠను సమగ్ర క్రమంలో నీకు వివరిస్తాను; మొదట లక్ష్మీ ప్రతిష్ఠ, అలాగే దేవీగణ ప్రతిష్ఠ కూడా.

Verse 2

पूर्ववत् सकलं कुर्यान्मण्डपस्नपनादिकं भद्रपीठे श्रियं न्यस्य स्थापयेदष्ट वै घटान्

మునుపటివిధంగా మండపకర్మలు, స్నపనాది సమస్త క్రమాన్ని నిర్వహించాలి. భద్రపీఠంపై శ్రీదేవిని స్థాపించి, తరువాత ఎనిమిది కలశాలను స్థాపించాలి.

Verse 3

घृतेनाभ्यज्य मूलेन स्नपयेत् पञ्चगव्यकैः हिरण्यवर्णा हरिणी नेत्रे चोन्मीलयेच्छ्रियाः

నెయ్యితో మూలభాగాన్ని అభ్యంజనం చేసి పంచగవ్యాలతో స్నాపనం చేయించాలి. అనంతరం శ్రీ-సమృద్ధి కోసం స్వర్ణవర్ణ హరిణిని ధ్యానిస్తూ నేత్రోన్మీలనాన్ని చేయాలి.

Verse 4

मण्डलस्नपनादिकमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थापयेद्वरुणे घटानिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तन्म आवह इत्य् एवं प्रदद्यान्मधुरत्रयम् अश्वपूर्वेति पूर्वेण तां कुम्भेनाभिषेचयेत्

“మండలస్నపనాది”—అని ఙ-చిహ్నిత ప్రతిలో పాఠం. “వరుణునికి ఘటాలను స్థాపించాలి”—అని ఘ, ఙ-చిహ్నిత ప్రతుల్లో పాఠం. తరువాత ‘తన్ మా ఆవహ’ అని జపిస్తూ మధురత్రయాన్ని సమర్పించాలి. ఆపై ‘అశ్వపూర్వ…’తో ప్రారంభమయ్యే పూర్వ మంత్రంతో కుంభం ద్వారా అభిషేకం చేయాలి.

Verse 5

कामोस्मितेति याम्येन पश्चिमेनाभिषेचयेत् चन्द्रं प्रभासामुच्चार्यादित्यवर्णेति चोत्तरात्

‘కామోస్మి’ మంత్రాన్ని జపిస్తూ దక్షిణ, పశ్చిమ దిశల నుండి ప్రోక్షణం చేయాలి. ‘చంద్రం ప్రభాసాం’ మరియు ‘ఆదిత్యవర్ణ’ అని ఉచ్చరిస్తూ ఉత్తర దిశ నుండి ప్రోక్షణం చేయాలి.

Verse 6

उपैतु मेति चाग्नेयात् क्षुत्पिपासेति नैरृतात् गन्धद्वारेति वायव्यां मनसः काममाकृतिम्

ఆగ్నేయ దిశ నుండి ‘ఉపైతు మే’ అని జపించాలి, నైరృత దిశ నుండి ‘క్షుత్పిపాసే’ అని. వాయవ్య దిశలో ‘గంధద్వారే’ అని ఉచ్చరించాలి; ఇలా మనసుకు కావలసిన ఆకృతిని సిద్ధం చేయాలి.

Verse 7

ईशानकलशेनैव शिरः सौवर्णकर्दमात् एकाशीतिघटैः स्नानं मन्त्रेणापः सृजन् क्षितिम्

కేవలం ఈశాన కలశంతో, స్వర్ణకర్దమం (స్వర్ణ పాత్ర/కుండం) నుండి తీసిన ఎనభై ఒక ఘటాల పరిమాణ జలంతో శిరస్సుకు స్నానం చేయించాలి. మంత్రం జపిస్తూ జలాన్ని భూమిపై విడిచిపెట్టాలి.

Verse 8

आर्द्रां पुष्करिणीं गन्धैर् आर्द्रामित्यादिपुष्पकैः तन्मयावह मन्त्रेण य आनन्द ऋचाखिलं

సుగంధ ద్రవ్యాలతో పుష్కరిణిని ఆర్ద్రంగా, సువాసనగా చేయాలి; ‘ఆర్ద్రాం…’ అని ప్రారంభమయ్యే మంత్రంతో అభిమంత్రిత పుష్పాలను అర్పించాలి. ‘తన్మయావహ’ మంత్రంతో దేవతతో తాదాత్మ్యం (ఆత్మైక్యం) కలిగించాలి; అలాగే సంపూర్ణ ‘ఆనంద’ ఋక్‌ను వినియోగించి పఠించాలి.

Verse 9

शायन्तीयेन शय्यायां श्रीसूक्तेन च सन्निधिम् लक्ष्मीवीजेन चिच्छक्तिं विन्यस्याभ्यर्चयेत् पुनः

‘శాయంతీయ’ మంత్రంతో శయ్యపై విన్యాసం చేయాలి; ‘శ్రీసూక్తం’తో దేవత సన్నిధిని స్థాపించాలి; ‘లక్ష్మీ బీజ’ంతో చిచ్ఛక్తిని న్యాసం చేయాలి. ఇలా స్థాపించి మళ్లీ ఆరాధన చేయాలి.

Verse 10

श्रीसूक्तेन मण्डपेथ कुण्डेष्वब्जानि होमयेत् करवीराणि वा हुत्वा सहस्रं शतमेव वा

శ్రీసూక్తం జపిస్తూ మండపంలోని కుండాలలో కమలాలను హోమంగా సమర్పించాలి. లేదా కరవీర (కనేర) పుష్పాలను ఆహుతి చేసి—వెయ్యి గాని కనీసం వంద గాని సమర్పించాలి.

Verse 11

गृहोपकरणान्तादि श्रीसूक्तेनैव चार्पयेत् ततः प्रासादसंस्कारं सर्वं कृत्वा तु पूर्ववत्

గృహ/మందిర ఉపకరణాలు మొదలైన సమస్తాన్ని కేవలం శ్రీసూక్తంతోనే అర్పించి (సంస్కరించి) చేయాలి. అనంతరం పూర్వవిధంగా సంపూర్ణ ప్రాసాద-సంస్కారాన్ని నిర్వహించాలి.

Verse 12

मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिष्ठानं ततः श्रियः श्रीसूक्तेन च सान्निध्यं पूर्ववत् प्रत्यृचं जपेत्

నిర్దిష్ట మంత్రంతో పిండికను తయారు చేసి, తదుపరి శ్రీ (లక్ష్మీ) ప్రతిష్ఠను చేయాలి. అనంతరం సన్నిధి కోసం శ్రీసూక్తాన్ని జపించాలి—పూర్వవిధంగా ప్రతి ఋచను విడివిడిగా జపిస్తూ.

Verse 13

चिच्छक्तिं बोधयित्वा तु मालात् सान्निध्यकं चरेत् तकपाठः मन्त्रेण चासृजत् क्षितिमिति ख, चिह्नतपुस्तकपाठः य आनन्देति वाससमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिमां स्थापयन् श्रिय इति ङ, चिह्न्तपुस्तकपाठः प्रत्यृचं यजेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भूस्वर्णवस्त्रगोन्नादि गुरवे ब्रह्मणेर्पयेत् एवं देव्यो ऽखिलाः स्थाप्यावाह्य स्वर्गादि भावयेत्

ముందుగా చిచ్ఛక్తి (చైతన్యశక్తి)ని ప్రబోధింపజేసి, మాలా ద్వారా సాన్నిధ్యక (సన్నిధి-స్థాపన) విధిని ఆచరించాలి. మంత్రపాఠంలో కొన్ని పాఠాంతరాలలో “క్షితిమ్ అసృజత్”, వస్త్రార్థం “య ఆనంద…”, పిండికా చేసి ప్రతిమ స్థాపనలో “శ్రియః…”, అలాగే “ప్రత్యృచం యజేత్” అని కూడా ఉంది. గురువుకూ బ్రాహ్మణునికీ భూమి, స్వర్ణం, వస్త్రం, గోవులు, ధాన్యం మొదలైనవి సమర్పించాలి. ఈ విధంగా సమస్త దేవీలను స్థాపించి ఆహ్వానించి స్వర్గాది ఫలాలను ధ్యానించాలి.