Adhyaya 52

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रतिमालक्षणं नाम एकपञ्चाशो ऽध्यायः अथ द्विपञ्चोशो ऽध्यायः देवीप्रतिमालक्षणं भगवानुवाच योगिन्यष्टाष्टकं वक्ष्ये ऐन्द्रादीशान्ततः क्रमात् हिनीसूत्रवान् शनिरिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः खड्गो इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः मणिविद्याधराश् च खे इति ख, चिहितपुस्तकपाठः विस्तृतानना इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शूलयुता इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अक्षोभ्या रूक्षकर्णो च राक्षसी कृपणाक्षया

ఇలా ఆగ్నేయ ఆదిమహాపురాణంలో “ప్రతిమాలక్షణం” అనే యాభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు “దేవీ-ప్రతిమాలక్షణం” అనే యాభై రెండవ అధ్యాయం ప్రారంభమవుతుంది. భగవానుడు పలికెను—ఐంద్రి మొదలైన గణం నుండి శాంతా గణం వరకు క్రమంగా యోగినుల ఎనిమిది-ఎనిమిది సమూహాలను నేను వివరిస్తాను. తదుపరి పాఠంలో ప్రతుల భేదాల వల్ల ఖడ్గధారణ, మణులు మరియు విద్యాధరుల ప్రస్తావన, విస్తృత ముఖం, శూలయుక్తత, అలాగే అక్షోభ్యా, రూక్షకర్ణా, రాక్షసీ, కృపణాక్షయా వంటి నామాలు/ఉపాధులు కనిపిస్తాయి।

Verse 2

पिङ्गाक्षी च क्षया क्षेमा इला लीलालया तथा लोला लक्ता बलाकेशी लालसा विमला पुनः

మరియు ఆమె పింగాక్షీ, క్షయా, క్షేమా, ఇలా, లీలాలయా; అలాగే లోలా, లక్తా, బలాకేశీ, లాలసా, మరల విమలా.

Verse 3

हुताशा च विशालाक्षी हुङ्कारा वडवामुखी महाक्रूरा क्रोधना तु भयङ्करी महानना

ఆమె హుతాశా, విశాలాక్షీ; ఆమె హుంకారా, వడవాముఖీ; మహాక్రూరా, నిజంగా క్రోధనా, భయంకరీ, మహాననా.

Verse 4

सर्वज्ञा तरला तारा ऋग्वेदा तु हयानना साराख्या रुद्रशङ्ग्राही सम्बरा तालजङ्घिका

ఆమె సర్వజ్ఞా, ఆమె తరలా, ఆమె తారా; ఆమె ఋగ్వేదస్వరూపిణి; ఆమె హయాననా; ఆమె ‘సారా’ అని ప్రసిద్ధ; ఆమె రుద్రశక్తి/చిహ్నాన్ని ధరించేది; ఆమె సంబరా, ఆమె తాలజంఘికా.

Verse 5

रक्ताक्षी सुप्रसिद्धा तु विद्युज्जिह्वा करङ्किणी मेघनादा प्रचण्डोग्रा कालकर्णी वरप्रदा

ఆమె రక్తాక్షీ, నిజంగా సుప్రసిద్ధ; ఆమె విద్యుజ్జిహ్వా, కరంకిణీ; మేఘనాదా, ప్రచండోగ్రా; కాలకర్ణీ, వరప్రదా.

Verse 6

चन्द्रा चन्द्रावली चैव प्रपञ्चा प्रलयान्तिका शिशुवक्त्रा पिशाची च पिशिताशा च लोलुपा

చంద్రా, చంద్రావళీ, ప్రపంచా, ప్రలయాంతికా, శిశువక్త్రా, పిశాచీ, పిశితాశా మరియు లోలుపా—ఇవీ ఆమె నామాలు.

Verse 7

धमनी तापनी चैव रागिणी विकृतानना वायुवेगा वृहत्कुक्षिर्विकृता विश्वरूपिका

ధమనీ, తాపనీ; రాగిణీ; వికృతాననా; వాయువేగా; వృహత్కుక్షి; వికృతా; మరియు విశ్వరూపికా—ఇవి ఆమె నామాలు.

Verse 8

यमजिह्वा जयन्ती च दुर्जया च जयान्तिका विडाली रेवती चैव पूतना विजयान्तिका

యమజిహ్వా, జయంతీ, దుర్జయా, జయాంతికా, విడాలీ, రేవతీ, పూతనా మరియు విజయాంతికా—రక్షణార్థం జపించు శక్తినామాలు ఇవి.

Verse 9

अष्टहस्ताश् चतुर्हस्ता इच्छास्त्राः सर्वसिद्धिदाः हः रससङ्ग्राही इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वसुसङ्ग्राही इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कालवर्णी इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः चण्डा चण्दवतीति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वामनी इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भैरवश्चार्कहस्तः स्यात् कूर्परास्यो जटेन्दुभृत्

పరిచారికా దేవతలను అష్టహస్తాలుగా లేదా చతుర్హస్తాలుగా చూపాలి; ఇష్టాయుధాలు ధరించి సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించేవారిగా ఉండాలి. భైరవుడిని కవచం/ఢాలు చేతబట్టి, ఉగ్ర సంకుచిత ముఖంతో, జటాధారిగా, కేశాలలో చంద్రచిహ్నం ధరించినవాడిగా చిత్రించాలి.

Verse 10

खड्गाङ्कुशकुठारेषुविश्वभयभृदेकतः चापत्रिशूलखट्वाङ्गपाशकार्धवरोद्यतः

ఒక వైపున ఖడ్గం, అంకుశం, కుఠారం ధరించి లోకములన్నిటికీ భయకారకుడై ఉంటాడు; మరొక వైపున ధనుస్సు, త్రిశూలం, ఖట్వాంగం, పాశం ధరించి, ఒక చేయి వరదముద్రగా పైకెత్తి చూపుతాడు.

Verse 11

गजचर्मधरो द्वाभ्यां कृत्तिवासोहिभूषतः प्रेताशनो मातृमध्ये पूज्यः पञ्चाननोथवा

ఆయనను గజచర్మధారిగా, కృత్తివాససుతో, సర్పాభరణాలతో అలంకృతుడిగా, ప్రేతసంబంధ అశుచినైవేద్యభోక్తగా, మాతృకల మధ్యస్థితుడిగా ధ్యానించి పూజించాలి; లేదా పంచానన రూపంగా కూడా।

Verse 12

अविलोमाग्निपर्यन्तं दीर्घाष्टकैकभेदितं तत्षडङ्गानि जात्यन्तैर् अन्वितं च क्रमाद् यजेत्

అవిలోమ క్రమంలో అగ్ని వరకు సాగుతూ, మంత్రాన్ని దీర్ఘస్వరాలు మరియు అష్టక-భేదాలతో విభజించి, నిర్దిష్ట జాత్యంతాలతో కూడిన షడంగాలను అన్వయించి క్రమంగా యజించాలి/ఆహుతి ఇవ్వాలి।

Verse 13

मन्दिराग्निदलारूढं सुवर्णरसकान्वितं नादविन्द्वन्दुसंयुक्तं मातृनाथाङ्गदीपितं

మందిరాగ్ని మండలపు దళంపై ఆరూఢుడై, స్వర్ణరసంతో యుక్తుడై, నాదంతో పాటు బిందు-చంద్రయుగలంతో సంయుక్తుడై, మాతృకలు మరియు నాథుని అంగాలచే దీప్తుడైన రూపంగా ధ్యానించాలి।

Verse 14

वीरभद्रो वृषारूढो मात्रग्रे स चतुर्मुखः गौरीं तु द्विभुजा त्र्यक्षा शूलिनी दर्पणान्विता

వీరభద్రుని వృషభారూఢుడిగా చిత్రించాలి; మాతృకాగణంలో అతనిని చతుర్ముఖుడిగా చూపాలి. గౌరీని ద్విభుజగా, త్ర్యక్షగా, శూలధారిణిగా, దర్పణసహితగా చిత్రించాలి।

Verse 15

शूलं गलन्तिका कुण्डी वरदा च चतुर्भुजा अब्जस्था ललिता स्कन्दगणादर्शशलाकया

ఆమె శూలాన్ని ధరించును; ఆమె గలంతికా మరియు కుండీ; వరప్రదాయిని, చతుర్భుజ; పద్మాసీన లలిత, స్కందగణుల దర్పణం మరియు శలాకాతో సమన్విత.

Verse 16

चण्डिका सशहस्ता स्यात् खड्गशूलारिशक्तिधृक् दक्षे वामे नागपाशं चर्माग्कुशकुठारकं धनुः सिंहे च महिषः शूलेन प्रहतोग्रतः

చండికాదేవిని షడ్భుజగా చిత్రించాలి. ఆమె ఖడ్గం, శూలం, శత్రునాశక శక్తిని ధరించాలి. కుడి-ఎడమ చేతుల్లో నాగపాశం, చర్మం (ఢాలు), అంకుశం, కుఠారం, ధనుస్సు ఉండాలి; ఆమె సింహారూఢగా ఉండి, ముందర శూలంతో హతమైన మహిషం చూపించాలి.