Adhyaya 45

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रतिमालक्षणं नाम चतुश् चत्वारिंशोध्यायः अथ पञ्चचत्वारिंशोध्यायः पिण्डिकालक्षणकथनं भगवानुवाच पिण्डिकालक्षणं वक्ष्ये दैर्घ्येण प्रतिमासमा उच्छ्रायं प्रतिमार्धन्तु चतुःषष्टिपुटां च ताम्

ఇట్లు ఆదిమహాపురాణమైన ఆగ్నేయ పురాణంలో ‘ప్రతిమాలక్షణం’ అనే నలభై నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇక నలభై ఐదవ అధ్యాయం—‘పిండికాలక్షణకథనం’. భగవానుడు పలికెను: పిండికా లక్షణాలను వివరిస్తాను; దాని పొడవు ప్రతిమతో సమానం, ఎత్తు ప్రతిమ యొక్క సగం, మరియు అది అరవై నాలుగు పుట/పొరలతో నిర్మించబడాలి.

Verse 2

त्यक्त्वा पङ्क्तिद्वयं चाधस्तदूर्ध्वं यत्तु कोष्ठकम् सार्धाङ्गुलं तथायाममिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मणिविद्याधराविति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुःषष्टिपदामिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः समन्तादुभयोः पार्श्वे अन्तस्थं परिमार्जयेत्

క్రింద రెండు పంక్తులు, పై రెండు పంక్తులు ఖాళీగా వదలి, వ్రాత-కోష్ఠకాన్ని ఒకటిన్నర అంగుళాల ఎత్తుగా చేయాలి. రెండు ప్రక్కలూ చుట్టూ మధ్యనున్న ఖాళీని యత్నంతో శుభ్రపరచి మృదువుగా చేయాలి.

Verse 3

ऊर्ध्वं पङ्ग्क्तिद्वयं त्यक्त्वा अधस्ताद् यत्तु कोष्ठकम् अन्तः सम्मार्जयेत् यत्नात् पार्श्वयोरुभयोः समम्

పై రెండు పంక్తులు వదలి, క్రిందనున్న కోష్ఠకంలోని లోపలి భాగాన్ని యత్నంతో శుభ్రంగా ఊడ్చాలి. రెండు ప్రక్కలలోనూ సమంగా ఈ కార్యం చేయాలి.

Verse 4

तयोर्मध्यगतौ तत्र चतुष्कौ मार्जयेत्ततः चतुर्धा भाजयित्वा तु ऊर्ध्वपङ्क्तिद्वयं बुधः

ఆ రెండు (పంక్తుల) మధ్యలో ఉన్న నాలుగు-నాలుగు గుంపులను అక్కడ ముందుగా తొలగించి/శుభ్రపరచి, తరువాత పండితుడు పై రెండు పంక్తులను నాలుగు భాగాలుగా విభజించాలి.

Verse 5

मेखला भागमात्रा स्यात् खातं तस्यार्धमानतः भागं भागं परित्यज्य पार्श्वयोरुभयोः समं

మేఖలా (బెల్టు-పట్టీ) ఒక ‘భాగం’ పరిమాణంలో ఉండాలి; ఖాతం (గోతు/కాలువ) దాని సగం పరిమాణంలో చేయాలి. రెండు వైపులా కొంత భాగం వదలి, రెండు ప్రక్కలలో సమంగా ఉంచాలి.

Verse 6

दत्वा चैकं पदं वाह्ये प्रमाणं कारयेद् बुधः त्रिभागेण च भागस्याग्रे स्यात्तोयविनिर्गमः

బయటి వైపున ఒక పదం (మాపు-ఏకకం) వదలి, పండితుడు ప్రమాణాలను స్థాపించాలి. ఆ భాగం ముందుభాగంలో, మూడో వంతు ప్రకారం నీటి నిష్క్రమణ ద్వారం చేయాలి.

Verse 7

नानाप्रकारभेदेन भद्रेयं पिण्डिका शुभा अष्टताला तु कर्तव्या देवी लक्ष्मीस्तया स्त्रियः

హే భద్రే! ఈ శుభ పిండికను నానా విధ భేదాలతో నిర్మించాలి; దీని ప్రమాణం అష్టతాలముగా చేయాలి. ఈ విధి/ప్రమాణం ద్వారా దేవీ లక్ష్మి స్త్రీలకు సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 8

भ्रुवौ यवाधिके कार्ये यवहीना तु नासिका गोलकेनाधिकं वक्त्रमूर्ध्वं तिर्यग्विवर्जितं

భ్రూవులను ఒక యవం ఎక్కువగా చేయాలి; నాసికను ఒక యవం తక్కువగా చేయాలి. ముఖాన్ని ఒక గోలకము ఎక్కువగా చేసి, పైవైపు ఉంచి, పక్కకు వంగుటను నివారించాలి.

Verse 9

आयते नयने कार्ये त्रिभागोनैर् यवैस्त्रिभिः तदर्धेन तु वैपुल्यं नेत्रयोः परिकल्पयेत्

కళ్లను దీర్ఘంగా చేయవలసినప్పుడు, పొడవుకు మూడు యవాల ప్రమాణంలో మూడవ భాగం తగ్గించి నిర్ణయించాలి; దాని సగంతో కళ్ల వెడల్పును ఏర్పాటు చేయాలి.

Verse 10

कर्णपाशो धिकः कार्यः सृक्कणीसमसूत्रतः नम्रं कलाविहीनन्तु कुर्यादंशद्वयं तथा

కర్ణపాశాన్ని కొద్దిగా అధికంగా చేయాలి; అది సృక్కణీ (నోటి మూలలు) సమసూత్ర రేఖకు సరిపడేలా ఉంచాలి. అదనపు కళా-విభాగం లేకుండా, రెండు అంసాల మేరకు మృదువుగా వాలినట్లు చేయాలి.

Verse 11

ग्रीवा सार्धकला कार्या तद्विस्तारोपशोभिता नेत्रं विना तु विस्तारौ ऊरू जानू च पिण्डिका

గ్రీవను సార్ధకలా (ఒకన్నర కళ) ప్రమాణంతో చేయాలి; తగిన వెడల్పుతో దానిని శోభింపజేయాలి. నేత్ర ప్రమాణాన్ని మినహాయించి, ఊరు, జాను మరియు పిండిక (పిండికాలు) యొక్క వెడల్పు ప్రమాణాలను నిర్ణయించాలి.

Verse 12

अङ्घ्रिपृष्ठौ स्फिचौ कट्यां यथाभागं प्रकल्पयेत् सप्तांशोनास् तथाङ्गुल्यो दीर्घं विष्कम्भनाहतं

పాదపృష్ఠాలు, నితంబాలు, కటిని వాటి వాటి భాగానుపాతంగా సరిగా నిర్మించాలి. అలాగే విష్కంభ (వెడల్పు) ప్రమాణాన్ని ఆధారంగా మొత్తం దీర్ఘత నిర్ణయించి, అంగుళి ప్రమాణాన్ని ఏడు భాగాలు తగ్గించి గ్రహించాలి.

Verse 13

नेत्रैकवर्जितायामा जङ्घोरू च तथा कटिः मध्यपार्श्वं च तद्वृत्तं घनं पीनं कुचद्वयं

కళ్లను మినహాయించి ఆమె దేహప్రమాణాలు దీర్ఘంగా, సుగఠితంగా ఉండాలి; జంఘలు, ఊరులు మరియు కటి కూడా సమ్యక్‌గా నిర్మితమై ఉండాలి. పార్శ్వమధ్య భాగం వృత్తాకారంగా ఉండి, రెండు స్తనాలు ఘనంగా, దృఢంగా, పుష్టిగా ఉండాలి.

Verse 15

तत्रेयमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तालमात्रौ स्तनौ कर्यौ कटिः सार्धकलाधिका लक्ष्म शेषं पुरावत्स्यात् दक्षिणे चामुबुजं करे

ఇక్కడ ‘ఇయం’ ఇతి—ఙ-చిహ్నిత ప్రతిలోని పాఠం ఇలా ఉంది: రెండు స్తనాలు ఒక తాల ప్రమాణంలో చేయాలి; కటి సార్ధకలా అధికంగా (అంటే ఒకన్నర కలా అధికంగా) ఉండాలి. మిగతా ప్రమాణాలు పూర్వవత్; మరియు కుడిచేతిలో కూడా కమలం ఉండాలి.

Verse 16

वामे वित्त्वं स्त्रियौ पार्श्वे शुभे चामरहस्तके दीर्घघोणस्तु गरुडश् चक्राङ्गाद्यानथो वदे

ఎడమవైపు ధనస్వరూపాన్ని స్థాపించి, రెండు పార్శ్వాలలో శుభస్త్రీలు చామరాలు పట్టుకొని ఉండాలి. దీర్ఘఘోణుడు (పొడవైన ముక్కు/చొంచు) గరుడుడు వాహనంగా ఉండాలి; అనంతరం చక్రాది ఆయుధల లక్షణాలను నేను వివరిస్తాను.