Adhyaya 101

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे द्वारप्रतिष्ठा नाम शततमो ऽध्यायः अथैकाधिकशततमो ऽध्यायः प्रासादप्रतिष्ठा ईअवर उवाच प्रासादस्थापनं वक्ष्ये तच्चैतन्यं स्वयोगतः शुकनाशासमाप्तौ तु पूर्ववेद्याश् च मध्यतः

ఇట్లు ఆగ్నేయ మహాపురాణంలో ‘ద్వారప్రతిష్ఠ’ అనే శతమ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు ఏకాధికశతమ అధ్యాయం ‘ప్రాసాదప్రతిష్ఠ’ ప్రారంభం. ఈశ్వరుడు పలికెను—ప్రాసాదం (మందిరం) స్థాపన విధానాన్ని, అలాగే నా యోగశక్తిచేత దానిలో చైతన్య ప్రతిష్ఠను వివరిస్తాను. శుకనాస ముగింపు వద్ద, పూర్వవేదిక మధ్యభాగంలో ప్రధాన స్థాపన చేయాలి।

Verse 2

आधारशक्तितः पद्मे विन्यस्ते प्रणवेन च स्वर्णाद्ये कतमोद्द्भतं पञ्चगव्येन संयुतं

ఆధారశక్తి నుండి ప్రారంభించి పద్మాసనం విన్యస్తమై, ప్రణవం (ఓం) ద్వారా ప్రతిష్ఠింపబడిన తరువాత, స్వర్ణం మొదలైన వాటిపై ‘కతమ’ నుండి ఉద్భవించిన నిర్దిష్ట పవిత్ర పదార్థాన్ని పంచగవ్యంతో కలిపి ఆధారంగా స్థాపించాలి।

Verse 3

मधुक्षीरयुतं कुम्भं न्यस्तरत्रादिपञ्चकं स्रग्वस्त्रं गन्धलिप्तञ्च गन्धवत्पुष्पभूषितं

తేనె మరియు పాలు కలిగిన కుంభాన్ని స్థాపించాలి; అందులో రత్నాది ఐదు వస్తువులు న్యస్తంగా ఉండాలి. అలాగే మాల మరియు వస్త్రం ఉంచాలి; కుంభాన్ని సుగంధ ద్రవ్యాలతో లేపనం చేసి, సువాసన పుష్పాలతో అలంకరించాలి।

Verse 4

चूतादिपल्लवानाञ्च कृती कृत्यञ्च विन्यसेत् , झ च विन्यसेत् प्रणवेन तु इति ग मधुक्षीरयुतं न्यस्तरत्नादिपञ्चकं तत इति ग गन्धवत्पुष्पधूपितमिति ग , ङ , छ च वह्निकृत पद्मं विन्यसेदिति ख वह्निकूपं यवं न्यसेदिति ग वह्निकूपेषु च न्यसेदिति ज पूरकेण समादाय सकलीकृतविग्रहः

మామిడి మొదలైన কোমల పల్లవాలను విన్యసించి, హోమకర్మకు సంబంధించిన కృతి (ఆహుతి చెంచాలు మొదలైనవి) మరియు అవసరమైన కృత్యసామగ్రిని స్థాపించాలి. ప్రణవం (ఓం)తో కలిసి ‘ఝ’ బీజాన్ని న్యసించాలి. తరువాత మధు-క్షీరయుతమైన రత్నాది పంచకాన్ని ఉంచాలి. సుగంధ పుష్పధూపాలతో దానిని పవిత్రం చేసి సువాసనతో సంస్కరించాలి. అగ్నికృత పద్మవిన్యాసాన్ని ఏర్పాటు చేసి, వహ్నికూపాలలో యవం (జవ)ను న్యసించాలి. పూరకంతో సమాహరించి విగ్రహాన్ని సకలీకృతం చేయాలి.

Verse 5

सर्वात्मभिन्नात्मानं स्वाणुना स्वान्तमारुतः आज्ञया बोधयेच्छम्भौ रेचकेन ततो गुरुः

అనంతరం గురువు, ఆజ్ఞానుసారం, తన సూక్ష్మ నాడిలో అంతర్ముఖ ప్రాణవాయువును నడిపిస్తూ రేచక (ఉచ్ఛ్వాస) ద్వారా శంభు (శివ)ను బోధింపజేయాలి; అప్పుడు సర్వాత్మతో భిన్నమైన జీవాత్మ యొక్క సాక్షాత్కారం కలుగుతుంది.

Verse 6

द्वादशान्तात् समादाय स्फुरद्वह्निकणोपमं निक्षिपेत् कुम्भगर्भे च न्यस्ततन्त्रातिवाहिकं

ద్వాదశాంతం నుండి దానిని గ్రహించి, స్ఫురించే అగ్నికణంలా, కుంభగర్భంలో నిక్షేపించాలి; అలాగే న్యాసంతో స్థాపితమైన తాంత్రిక అతివాహిక (సంవాహక)ను కూడా అక్కడ ఉంచాలి.

Verse 7

विग्रहन्तद्गुणानाञ्च बोधकञ्च कलादिकं क्षान्तं वागीश्वरं तत्तु ब्रातं तत्र निवेशयेत्

అక్కడ విగ్రహాన్ని దాని గుణాలతో సహా స్థాపించాలి; అలాగే బోధక తత్త్వాన్ని కళలు మొదలైన వాటితో కలిసి, క్షాంతి మరియు వాగీశ్వరుడు (వాక్కు యొక్క అధిపతి)ను కూడా—ఆ పవిత్ర సమూహాన్ని ఆ స్థలంలోనే నివేశించాలి.

Verse 8

दश नाडीर्दश प्राणानिन्द्रियाणि त्रयोदश तदधिपांश् च संयोज्य प्रणवाद्यैः स्वनामभिः

పది నాడులు, పది ప్రాణాలు, పదమూడు ఇంద్రియాలు మరియు వాటి అధిపతులను సంయోజించి, ప్రణవం (ఓం)తో ప్రారంభించి వాటి స్వనామాలతో వాటిని అనుసంధానించాలి.

Verse 9

स्वकार्यकारणत्वेन मायाकाशनियामिकाः विद्येशान् प्रेरकान् शम्भुं व्यापिनञ्च सुसम्वरैः

తమ కార్యాలకు కారణరూపులై, మాయా-ఆకాశాన్ని నియమించే వారు విద్యేశ్వరులను ప్రేరేపిస్తారు; అలాగే సుసంయమిత నియమాల ద్వారా సర్వవ్యాపి శంభువునూ ప్రేరేపిస్తారు।

Verse 10

अङ्गानि च विनिक्षिप्य निरुन्ध्याद्रोधमुद्रा सुवर्णाद्युद्भवं यद्वा पुरुषं पुरुषानुगं

అవయవాలను సరిగా అమర్చి రోధముద్ర ద్వారా నియమించాలి; తరువాత స్వర్ణప్రభ పురుషుని గానీ, పురుషానుగ పురుషుని గానీ ధ్యానించాలి।

Verse 11

पञ्चगव्यकषायाद्यैः पूर्ववत् संस्कृतन्ततः शय्यायां कुम्भमारोप्य ध्यात्वा रुद्रमुमापतिं

తదుపరి పంచగవ్య, కషాయం మొదలైన వాటితో పూర్వవిధంగా శుద్ధి-సంస్కారం చేసి, శయ్యపై కుంభాన్ని స్థాపించి ఉమాపతి రుద్రుని ధ్యానించాలి।

Verse 12

इ ख , छ च प्रयामिका इति ख , छ च व्यापिनञ्च स्वशक्तित इति झ व्यापिनञ्चास्य संस्रवैर् इति ङ अज्ञाने चेति घ , झ च अङ्कादि चेति ङ निर्मञ्छ्य द्रोणमुद्रया इति ग निरुन्ध्याद् द्रवमुद्रया इति झ तस्मिंश् च शिवमन्त्रेण व्यापकत्वेन वियसेत् सन्निधानाय होमञ्च प्रओक्षणं स्पर्शनं जपं

‘ప్రయామికా’—ఖ, ఛ పాఠాలలో. ‘వ్యాపినంచ స్వశక్తితః’—ఝ పాఠంలో; అలాగే ‘వ్యాపినంచాస్య సంస్రవైః’—ఙ పాఠంలో. ‘అజ్ఞానే చేతి’—ఘ, ఝ పాఠాలలో; ‘అఙ్కాది చేతి’—ఙ పాఠంలో. ‘నిర్మఞ్ఛ్య ద్రోణముద్రయా’—గ పాఠంలో; ‘నిరుంధ్యాద్ ద్రవముద్రయా’—ఝ పాఠంలో. అక్కడ శివమంత్రంతో సర్వవ్యాపకభావంగా విధిని విస్తరించి, సన్నిధానార్థం హోమం, ప్రోక్షణం, స్పర్శనం, జపం సహితంగా ఆచరించాలి।

Verse 13

सान्निध्याबोधनं सर्वम्भागत्रयविभागतः विधायैवं प्रकृत्यन्ते कुम्भे तं विनिवेशयेत्

సన్నిధి-ఆబోధనకు సంబంధించిన సమస్త విధిని కుంభాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజించి ఈ విధంగా నిర్వహించి; ప్రక్రియాంతంలో ఆ (దైవసన్నిధిని) కుంభంలో స్థాపించాలి।