Adhyaya 100

Verse 1

, च विन्यस्य पदपञ्चकमिति छ विन्यस्य रत्नपञ्चकमिति ज आत्मनेति छ शक्त्यर्थमिति ङ सूर्यमन्त्राश्चेति छ स्थापनेपि वेति ज अथ शततमो ऽध्यायः द्वारप्रतिष्ठाकथनं ईश्वर उवाच द्वाराश्रितप्रतिष्ठाया वक्ष्यामि विधिमप्यथ द्वाराङ्गानि कषायाद्यैः संस्कृत्य शयने न्यसेत्

ఇప్పుడు శతతమ అధ్యాయం—ద్వారప్రతిష్ఠా కథనం. ఈశ్వరుడు పలికెను—ద్వారాశ్రిత ప్రతిష్ఠా విధానమును కూడా ఇప్పుడు వివరిస్తాను. ద్వారాంగాలను కషాయాది ద్రవ్యాలతో సంస్కరించి శయనమున న్యసించవలెను।

Verse 2

मूलमध्याग्रभागेषु त्रयमात्मादिसेश्वरं विन्यस्य सन्निवेश्याथ हुत्वा जप्त्वात्र रूपतः

మూల, మధ్య, అగ్ర భాగాలలో ఆత్మాది నుండి ఈశ్వరాంతమైన త్రయాన్ని న్యసించి, తదనంతరం దృఢంగా స్థాపించవలెను; తరువాత ఇక్కడ హోమం చేసి జపం చేయగా (దేవత/మంత్రం) తన స్వరూపముగా సాక్షాత్కారమగును।

Verse 3

द्वारादथो यजेद्वास्तुन्तत्रैवानन्तमन्त्रितः रत्नादिपञ्चकं न्यस्य शान्तिहोमं विधाय च

ద్వారం నుండి ప్రారంభించి అక్కడే వాస్తుదేవతను పూజించాలి. అనంతమంత్రంతో రక్షణను ఆహ్వానించి రత్నాది పంచకాన్ని స్థాపించి శాంతిహోమం కూడా నిర్వహించాలి.

Verse 4

यवसिद्धार्थकाक्रान्ता ऋद्धिवृद्धिमहातिलाः गोमृत्सर्षपरागेन्द्रमोहनीलक्षणामृताः

యవము, సిద్ధార్థకము (తెల్ల ఆవాలు), ఆక్రాంతా, ఋద్ధి మరియు వృద్ధి, మహాతిలా, గోమృత్ (ఆవుపేడ), సర్షపము, పరాగము, వాటిలో శ్రేష్ఠము, మోహనీ, లక్షణా, అమృతా—ఇవి పేర్లు/ద్రవ్యాలు గా పేర్కొనబడ్డాయి.

Verse 5

रोचना रुग् वचो दूर्वा प्रासादधश् च पोटलीं प्रकृत्योदुम्बरे बद्ध्वा रक्षार्थं प्रणवेन तु

రోచనా, ‘రుగ్’ అనే ఔషధి, వచా, దూర్వా గడ్డి, అలాగే ప్రాసాదధ భాగాన్ని తీసుకొని చిన్న పొట్లం చేయాలి. దానిని ఉదుంబర ఆధారంతో కట్టి, ప్రణవం (ఓం)తో రక్షార్థం ధరించాలి/ఉంచాలి.

Verse 6

द्वारमुत्तरतः किञ्चिदाश्रितं सन्निवेशयेत् आत्मतत्त्वमधो न्यस्य विद्यातत्त्वञ्च शाखयोः

ద్వారాన్ని కొద్దిగా ఉత్తరదిశ వైపు వాలేలా స్థాపించాలి. క్రింద ఆత్మతత్త్వాన్ని న్యసించి, రెండు పక్క శాఖలపై విద్యాతత్త్వాన్ని విన్యసించాలి.

Verse 7

शिवमकाशदेशे च व्यापकं सर्वमङ्गले ततो महेशनाथं च विन्यसेन्मूलमन्त्रतः

ఆకాశ ప్రాంతంలో సర్వవ్యాపకుడు, సర్వమంగళకరుడు అయిన శివుని న్యాసం చేయాలి. అనంతరం మూలమంత్రంతో మహేశనాథుని కూడా విన్యసించి ప్రతిష్ఠించాలి.

Verse 8

विन्यस्य च निवेशयाथ इति ख विन्यस्य सन्निबोध्याथेति ज अजप्त्वानुरूपत इति ग सर्वपुष्कलमिति ख , घ च द्वाराश्रितांश् च तल्पादीन् कृतयुक्तैः स्वनामभिः जुहुयाच्छतमर्धं वा द्विगुणं शक्तितोथवा

విధివిధానంగా న్యాసం చేసి తరువాత ప్రతిష్ఠ చేయాలి. విన్యాసం చేసిన తరువాత దేవశక్తులను సన్నిబోధ్య (జాగృతం) చేయాలి. కర్మానురూపంగా, జపం లేకుండా (అజప్త), సమస్తం సంపూర్ణంగా (సర్వపుష్కల) చేసి, ద్వారాశ్రిత దేవతలను మరియు తల్పాది ఆధారాలను వారి వారి నామాలతో, యథోచిత విన్యాసంతో, అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించాలి—నూరు, లేదా అర్ధం, లేదా సామర్థ్యానుసారం రెండింతలు।

Verse 9

न्यूनादिदोषमोषार्थं हेतितो जुहुयाच्च्छतं दिग्बलिम्पूर्ववद्धुत्वा प्रदद्याद्दक्षिणादिकं

న్యూనత మొదలైన దోషాలను తొలగించుటకు ‘హేతి’ మంత్రంతో అగ్నిలో నూరు ఆహుతులు సమర్పించాలి. తరువాత పూర్వవిధంగా దిక్బలి చేసి, దక్షిణా మొదలైన నియత దానాలను ఇవ్వాలి।