
अर्घकाण्डम् (Argha-kāṇḍa) — Standards of Argha and Month-wise Prescriptions under Portent Conditions
యుద్ధజయార్ణవ పరంపరలో ఈ అధ్యాయంలో భగవాన్ అగ్ని యుద్ధ తంత్ర-రేఖాచిత్రాల నుండి మళ్లి, అపశకునాలు సంభవించినప్పుడు ధర్మసమ్మతమైన ఆర్థిక-ప్రతిస్పందనను వివరిస్తాడు. ఉల్కాపాతం, భూకంపం, అశుభ గర్జన, గ్రహణం, ధూమకేతు దర్శనం, దిక్దాహం—ఇవి జ్యోతిష్య ప్రకారం కలత సూచకాలు; కాబట్టి శాంతి, స్థిరీకరణ కోసం ‘అర్ఘ’ ప్రమాణాన్ని (నియత దాన-ప్రతిస్పందన) నిర్ధారిస్తాడు. సాధకుడు నెలనెలా సంకేతాలను గమనించి సేకరణ, దాన పరిమాణాన్ని పెంచాలి—చైత్రంలో ఆరు నెలల లోపు ఫలితం తీవ్రం, వైశాఖంలో సేకరణకు ఆరు రెట్లు వృద్ధి, జ్యేష్ఠ-ఆషాఢాల్లో యవం, గోధుమ వంటి ధాన్యాల ప్రాధాన్యం. తదుపరి శ్రావణంలో నెయ్యి/నూనె, ఆశ్వినంలో వస్త్రాలు మరియు ధాన్యం, కార్తికంలో ధాన్యం, మార్గశీర్షంలో కొనుగోలు చేసిన దానవస్తువులు, పుష్యంలో కుంకుమ/సుగంధ ద్రవ్యాలు, మాఘంలో ధాన్యం, ఫాల్గుణంలో కొనుగోలు చేసిన సువాసన ద్రవ్యాలు సూచించబడతాయి. ఇలా శకునవిజ్ఞానం, ఋతు-ఆర్థిక వ్యవస్థ, ధర్మదానం—విజయప్రోటోకాల్గా ఏకమవుతాయి।
No shlokas available for this adhyaya yet.
A month-by-month argha/dāna prescription that specifies the appropriate gift-substances (grains, ghee/oil, garments, perfumes, purchased items) and scaling rules when major portents (e.g., eclipse, meteor, earthquake, comet) occur.
It frames crisis-response as Dharma: calibrated giving and auspicious timing transform fear-inducing portents into disciplined action, supporting social welfare and ritual order while cultivating restraint and merit aligned with Purushārthas.