Adhyaya 155

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे विवाहो नाम सतुःपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः आचारः पुष्कर उवाच ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय विष्ण्वादीन् दैवतान् स्मरेत् उभे मूत्रपुरीषे तु दिवा कुर्यादुदङ्मुखः

ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో ‘వివాహ’మనే నూట యాభై నాల్గవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు నూట యాభై ఐదవ అధ్యాయం ‘ఆచార’ ప్రారంభం. పుష్కరుడు అన్నాడు—బ్రాహ్మముహూర్తంలో లేచి విష్ణువు మొదలైన దేవతలను స్మరించాలి; పగలు ఉత్తరముఖంగా మూత్రపురీష విసర్జన చేయాలి।

Verse 2

रातौ च दक्षिणे कुर्यादुभे सन्ध्ये यथा दिवा न मार्गादौ जले वीप्यां सतृणायां सदाचरेत्

రాత్రి వేళ పగలు చేసినట్లే దక్షిణాభిముఖంగా రెండు సంధ్యాకర్మలను చేయాలి. మార్గారంభంలో, నీటిలో, దున్నిన నేలపట్టీలో లేదా గడ్డి ఉన్న చోట సంధ్య చేయకూడదు; ఎల్లప్పుడూ సదాచారంగా ప్రవర్తించాలి।

Verse 3

शौचं कृत्वा मृदाचम्य भक्षयेद्दन्तधावनं नित्यं नैमित्तिकं काम्यं क्रियाङ्गं मलकर्षणं

శౌచం చేసి, మట్టితో ఆచమనం చేసి, నిత్యం దంతధావనం (పళ్ల శుద్ధి) చేయాలి. ఇది నిత్య, నైమిత్తిక, కామ్య—మూడు విధాలుగా చెప్పబడింది; క్రియల అంగమై మల-అశుచిని తొలగిస్తుంది।

Verse 4

क्रियास्नानं तथा षष्ठं षोढास्नानं प्रकीर्तितं अस्नातस्याफलं कर्म प्रातःस्नानं चरेत्ततः

ఇలా ఆరవది ‘క్రియా-స్నానం’ అని ప్రకటించబడింది; ‘షోఢా-స్నానం’ (పదహారు విధాల స్నానం) కూడా బోధించబడింది. స్నానం చేయని వానికి కర్మ ఫలించదు; అందుచేత ప్రాతఃస్నానం చేయాలి।

Verse 5

भूमिष्ठमुद्धृतात् पुण्यं ततः प्रस्रवणोदकं ततो ऽपि सारसं पुण्यं तस्मान्नादेयमुच्यते

భూమిపై నిలిచిన నీరు, బావి మొదలైన వాటి నుంచి పైకి తీసిన నీటికన్నా ఎక్కువ పుణ్యదాయకం. దానికన్నా పుణ్యమైనది ఊట/జలధార నీరు; దానికన్నా కూడా సరస్సు నీరు మరింత పుణ్యము. అందువల్ల అటువంటి నీరు త్యజ్యమని చెప్పరు।

Verse 6

तीर्थतोयं ततः पुण्यं गाङ्गं पुण्यन्तु सर्वतः संशोधितमलः पूर्वं निमग्नश् च जलाशये

కాబట్టి తీర్థజలం పుణ్యదాయకం; గంగాజలం అయితే అన్ని విధాలా పవిత్రం. ముందుగా మల-అశుచిని శుద్ధి చేసి, తరువాత జలాశయంలో మునగాలి।

Verse 7

उपस्पृश्य ततः कुर्यादम्भसः परिमार्जनं हिरण्यवर्णास्तिसृभिः शन्नो देवीति चाप्यथ

ఆచమనం చేసిన తరువాత జలంతో పరిమార్జనం (చల్లడం/తుడవడం ద్వారా శుద్ధి) చేయాలి—‘హిరణ్యవర్ణాః…’ అని ప్రారంభమయ్యే మూడు ఋచలతో, అలాగే ‘శన్నో దేవీ…’ మంత్రంతో కూడ।

Verse 8

आपोहिष्ठेति तिसृभिरिदमापस्तथैव च ततो जलाशये मग्नः कुर्यादन्तर्जलं जपं

‘ఆపో హి ష్ఠా…’ అని ప్రారంభమయ్యే మూడు ఋచలతో, అలాగే ‘ఇదమాపః…’ మంత్రంతో కూడ; తరువాత జలాశయంలో మునిగి నీటిలోపల జపం చేయాలి।

Verse 9

तत्राघमर्षणं सूक्तं द्रुपदां वा तथा जपेत् युञ्जते मन इत्य् एवं सूक्तं सूक्तं वाप्यथ पौरुषं

అక్కడ అఘమర్షణ సూక్తాన్ని జపించాలి, లేదా ద్రుపదా హిమ్నాన్ని కూడా; అలాగే ‘యుఞ్జతే మనః…’ అని ప్రారంభమయ్యే సూక్తాన్ని కూడా. ఈ విధంగా ఒక సూక్తం—లేదా మరొకసారి ఒక సూక్తం—తర్వాత పౌరుషం (పురుషసూక్తం) జపించాలి।

Verse 10

गायत्रीं तु विशेषेण अघमर्षणसूक्तके देवता भाववृत्तस्तु ऋषिश् चैवाघमर्षणः

అఘమర్షణ-సూక్తంలో ప్రత్యేకంగా గాయత్రీ ఛందస్సు; దేవత భావవృత్త, ఋషి నిశ్చయంగా అఘమర్షణుడే।

Verse 11

छन्दश्चानुष्टुभं तस्य भाववृत्तो हरिः स्मृतः आपीडमानः शाटीं तु देवतापितृतर्पणं

దాని ఛందస్సు అనుష్టుభం; దాని భావవృత్తి హరి (విష్ణువు) అని స్మృతిలో చెప్పబడింది. ‘ఆపీడమానః’ అనే వినియోగం ‘శాటీ’; ఇది దేవతలు మరియు పితృదేవతలకు తర్పణార్థం।

Verse 12

पौरुषेण तु सूक्तेन ददेच्चैवोदकाञ्जलिं ततो ऽग्निहवनं कुर्याद्दानं दत्वा तु शक्तितः

పౌరుష సూక్తంతో అంజలిలో నీటిని అర్పించాలి; అనంతరం అగ్నిహోమం చేసి, తన శక్తి మేరకు దానం చేయాలి.

Verse 13

तत्राघमर्षणमित्यादिः देवतापितृतर्पणमित्यन्तः पाठः झ पुस्तके नास्ति ततो ऽग्निहरणमिति ङ , छ च दीपं दत्वेति झ ततः समभिगच्छेत योगाक्षेमार्थमीश्वरं आसनं शयनं यानं जायापत्यङ्कमण्डलुः

ఇక్కడ ‘అఘమర్షణం’ మొదలుకొని ‘దేవతా-పితృతర్పణం’ వరకు ఉన్న పాఠం ఝ ప్రతిలో లేదు. ఆ తరువాత ఙ, ఛ ప్రతుల్లో ‘అగ్నిహరణం’ అనే పాఠం ఉంది; ఝ ప్రతిలో దాని బదులు ‘దీపం దత్వా’ (దీపం ఇచ్చి) అని ఉంది. అనంతరం యోగక్షేమం (క్షేమ-సురక్ష) కోసం ఈశ్వరుని విధివిధానంగా సమీపించి, ఆసనం, శయనం, యానం, భార్య-పిల్లలు, అంకం/ఖాట, కమండలువు మొదలైనవి సమర్పించాలి.

Verse 14

आत्मनः शुचिरेतानि परेषां न शुचिर्भवेत् भाराक्रान्तस्य गुर्विण्याः पन्था देयो गुरुष्वपि

ఈ నియమాలు స్వశుచిత్వం కోసం; అవి ఇతరులకు అపవిత్రత గానీ అసౌకర్యం గానీ కలిగించకూడదు. భారంతో నడిచేవారికి, గర్భిణీ స్త్రీకి గురువులు కూడా దారి ఇవ్వాలి.

Verse 15

न पश्येच्चार्कमुद्यन्तन्नास्तं यान्तं न चाम्भसि नेक्षेन्नग्नां स्त्रियं कूपं शूनास्थानमघौघिनं

ఉదయించే సూర్యుని, అస్తమించే సూర్యుని, నీటిలో ప్రతిబింబించే సూర్యుని చూడకూడదు. నగ్న స్త్రీని, బావిని, నిర్మానుష్య స్థలాన్ని, పాపసమూహాన్ని కూడా చూడరాదు.

Verse 16

कार्पासाथि तया भस्म नाक्रामेद् यच्च कुत्सितं अन्तःपुरं वित्तिगृहं परदौत्यं ब्रजेन्न हि

పత్తి మరియు భస్మపై, అలాగే నింద్యమై అపవిత్రమని భావించబడిన దేనిపైనైనా అడుగు పెట్టకూడదు. అంతఃపురంలోకి, ధనాగార/కోశగృహంలోకి, అలాగే పరదౌత్యం (ఇతరుల దూతపని) చేయడానికి వెళ్లకూడదు.

Verse 17

नारोहेद्विषमान्नावन्न वृक्षं न च पर्वतं अर्थायतनशास्त्रेषु तथैव स्यात् कुतूहली

అసురక్షితమైన పడవ ఎక్కకూడదు; చెట్టునూ పర్వతాన్నూ ఎక్కకూడదు. అలాగే ధన–రాజనీతిశాస్త్రాలలో కుతూహలంతో, వివేచనతో పరిశీలించాలి.

Verse 18

लोष्टमर्दो तृणच्छेदी नखखादी विनश्यति मुखादिवादनं नेहेद् विना दीपं न रात्रिगः

మట్టిగడ్డలను నలిపేవాడు, గడ్డిని కోసేవాడు, గోళ్లను కొరికేవాడు నాశనమవుతాడు. అలాగే ఇక్కడ నోరు మొదలైన వాటితో వాద్యం చేయకూడదు; దీపం లేక రాత్రి తిరగకూడదు.

Verse 19

नाद्वारेण विशेद्वेश्म न च वक्त्रं विरागयेत् कथाभङ्गं न कुर्वीत न च वासोविपर्ययं

ఇంటి లోపలికి పక్క/వెనుక ద్వారం ద్వారా ప్రవేశించకూడదు; ముఖంలో అసహనం చూపకూడదు. సంభాషణ ప్రవాహాన్ని మధ్యలో ఆపకూడదు; వస్త్రాలను తలక్రిందులుగా లేదా అనుచితంగా ధరించకూడదు.

Verse 20

भद्रं भद्रमिति ब्रूयान्नानिष्टं कीर्तयेत् क्वचित् पालाशमासनं वर्ज्यं देवादिच्छायया व्रजेत्

‘భద్రం భద్రం’ అని మంగళవచనాలే పలకాలి; ఎక్కడా అమంగళాన్ని ప్రస్తావించకూడదు. పలాశకట్టుతో చేసిన ఆసనం వర్జ్యం; దేవతాదుల నీడలోనుగా వెళ్లకూడదు.

Verse 21

न मध्ये पूज्ययोर्यायात् नोच्छिष्टस्तारकादिदृक् नद्यान्नान्यां नदीं ब्रूयान्न कण्डूयेद् द्विहस्तकं

రెండు పూజ్యుల మధ్యగా వెళ్లకూడదు; ఉచ్ఛిష్ట స్థితిలో నక్షత్రాలు మొదలైనవాటిని చూడకూడదు. నదిని చేరినప్పుడు మరో నది గురించి చెప్పకూడదు; రెండు చేతులతో గోకకూడదు.

Verse 22

असन्तर्प्य पितॄन् देवान्नदीपारञ्च न व्रजेत् मलादिप्रक्षिपेन्नाप्सु न नग्नः स्नानमाचरेत्

పితృదేవతలను తృప్తిపరచక ముందుగా నది అవతలి ఒడ్డుకు వెళ్లకూడదు. నీటిలో మలాది అపవిత్రాలను వేయకూడదు; నగ్నంగా స్నానం చేయకూడదు.

Verse 23

परभृतो भवेन्न हि इति झ लोष्टमद्दीत्यादिः, न रात्रिग इत्य् अन्तः पाठः, गपुस्तके नास्ति देवाद्रिच्छाययेति ख , छ , ग च मलादिक्षेपयेन्नाप्सु इति ख , ट च ततः समभिगच्छेत योगक्षेमार्थमीश्वरं स्रजन्नात्मनाप्पनयेत् खरादिकरजस्त्यजेत्

ఇతరులపై ఆధారపడే వాడిగా మారకూడదు. ఆపై యోగక్షేమం—కల్యాణం, రక్షణ—కోసం ప్రభువును ఆశ్రయించాలి. పూజలో తనపై మాల ధరించి తరువాత దానిని తొలగించాలి; గాడిద మొదలైన వాటి ధూళిలాంటి మలినాన్ని విడిచిపెట్టాలి.

Verse 24

हीनान्नावहसेत् गच्छेन्नादेशे नियसेच्च तैः वैद्यराजनदीहीने म्लेच्छस्त्रीबहुनायके

నీచమైన లేదా అసురక్షితమైన పడవలో ప్రయాణించకూడదు. అనుచిత దేశానికి వెళ్లకూడదు, అలాంటి వారితో నివసించకూడదు. వైద్యులు, రాజు, నది లేని ప్రాంతం, అలాగే మ్లేచ్ఛులు, స్త్రీలు లేదా అనేక పాలకులు అధికంగా ఉన్న దేశాన్ని వర్జించాలి.

Verse 25

रजस्वलादिपतितैर् न भाषेत केशवं स्मरेत् नासंवृतमुखः कुर्याद्धासं जृम्भां तथा क्षुतं

రజస్వల మొదలైన అశౌచ/పతిత స్థితిలో ఉన్నవారితో సంభాషించకూడదు. కేశవుని స్మరించాలి. అలాగే నోరు కప్పుకోకుండా నవ్వడం, ఆవలించడం, తుమ్మడం చేయకూడదు.

Verse 26

प्रभोरप्यवमनं खद्गोपयेद्वचनं बुधः इन्द्रियाणां नानुकूली वेदरोधं न कारयेत्

ప్రభువు అవమానంగా పలికిన మాటను కూడా జ్ఞాని ఖడ్గాన్ని ఒడిలో దాచినట్లు గోప్యంగా ఉంచాలి. ఇంద్రియసుఖం కోసం వేదధర్మానికి అడ్డంకి కలిగించకూడదు.

Verse 27

नोपेक्षितव्यो व्याधिः स्याद्रिपुरल्पो ऽपि भार्गव रथ्यातिगः सदाचामेत् विभृयान्नाग्निवारिणी

ఓ భార్గవా! వ్యాధిని ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయరాదు; చిన్న శత్రువునైనా తక్కువగా చూడరాదు. ప్రజామార్గంలో నడిచేవాడు సదా ఆచమనం చేసి, రక్షార్థం అగ్ని మరియు జలాన్ని వెంట ఉంచాలి.

Verse 28

न हुङ्कुर्याच्छिवं पूज्यं पादं पादेन नाक्रमेत् प्रत्यक्षं वा परोक्षं वा कस्य चिन्नाप्रियं वदेत्

పూజ్యుడైన శివుని పట్ల అవమాన సూచకమైన “హుం” అని పలకరాదు; తన పాదంతో ఇతరుని పాదాన్ని దాటరాదు; ఎవరికైనా అసహ్యమయ్యే మాటలను ప్రత్యక్షంగా గానీ పరోక్షంగా గానీ చెప్పరాదు.

Verse 29

वेदशास्त्रनरेन्द्रर्षिदेवनिन्दां विवर्जयेत् स्त्रीणामीर्षा न कर्तव्या त्रिश्वासन्तासु वर्जयेत्

వేదశాస్త్రాలు, నరేంద్రుడు (రాజు), ఋషులు, దేవతలు—వీరి నిందను పూర్తిగా వర్జించాలి. స్త్రీల పట్ల ఈర్ష్య చేయరాదు; ‘త్రిశ్వాసాంతా’ (రజస్వల) స్త్రీలతో సంగమం/సంబంధం నివారించాలి.

Verse 30

धर्मश्रुतिं देवरतिं कुर्याद्धर्मादि नित्यशः सोमस्य पूजां जन्मर्क्षे विप्रदेवादिपूजनं

ధర్మశ్రవణం మరియు దేవభక్తిలో నిత్యం నిమగ్నుడై, ధర్మాది కర్తవ్యాలను ప్రతిదినం ఆచరించాలి. తన జన్మనక్షత్ర దినంలో సోముని పూజించి, బ్రాహ్మణులు మరియు దేవతలాది పూజా-సత్కారాలు చేయాలి.

Verse 31

पुर्वत्सोपि इति ङ समाचामेदिति छ स्त्रीणामिच्छेति क देवनतिमिति ग , घ , ङ , ञ , ट च वेदनतिमिति ख ,छ च भद्रं भद्रमिति ब्रूयादित्यादिः, कुर्याद्धर्मादि नित्यश इत्य् अन्तः पाठः झ पुस्तके नास्ति षष्ठीचतुर्दश्यष्टम्यामभ्यङ्गं वर्जयेत्तथा दूराद्गृहान् मूत्रविष्ठे नोत्तमैवैरमाचरेत्

వివిధ ప్రతుల్లో పాఠభేదాలు సూచించబడ్డాయి—ఉదా: “పూర్వత్సోపి”, “సమాచామేత్”, “స్త్రీణామిచ్ఛా”, “దేవనతి/వేదనతి”, “భద్రం భద్రమితి బ్రూయాత్” మొదలైనవి; అలాగే “కుర్యాద్ధర్మాది నిత్యశః” అనే అంతఃపాఠం ‘ఝ’ ప్రతిలో లేదు. విధి: షష్ఠీ, చతుర్దశీ, అష్టమీ తిథుల్లో అభ్యంగం (నూనె మర్దనం) వర్జించాలి; మూత్ర-విష్ఠల నుండి గృహాలను దూరంగా ఉంచాలి; మరియు ఉత్తములతో వైరం చేయరాదు.