Adhyaya 94: The Birth of Mahiṣāsura and the Goddess’s Victory as Mahīṣamardinī

Verse 1

श्रीवराह उवाच । अथ विद्युत्प्रभो दैत्यस्तथा दूतः विसर्जितः । देव्याः सकाशं गत्वाऽसौ तामुवाच सुमध्यमाम् ॥

ஸ்ரீவராஹர் கூறினார்—அப்போது வித்யுத்ப்ரபன் என்னும் தைத்யன் தூதனாக அனுப்பப்பட்டான். அவன் தேவியின் முன்னிலையில் சென்று அந்த சுமத்தியமையிடம் பேசினான்.

Verse 2

एवं सञ्चिन्त्य सा देवी महीषी सम्बभूव ह । सखीभिः सह विश्वेशि तीक्ष्णशृङ्गाग्रधारिणी ॥

இவ்வாறு சிந்தித்து அந்த தேவி மகிஷீ (எருமைப்பசு) வடிவம் கொண்டாள். ஓ விஸ்வேசி, அவள் தோழியருடன் கூடி கூர்மையான கொம்புத் துனிகளைத் தாங்கினாள்.

Verse 3

तमृषिं भीषितुं ताभिः सह गत्वा वरानना । असौ बिभीषितस्ताभिस्तां ज्ञात्वा ज्ञानचक्षुषा । आसुरीं क्रोधसम्पन्नः शशाप शुभलोचनाम् ॥

அந்த முனிவரை அச்சுறுத்த அவர்களுடன் வரானனா சென்றாள். அவர்களால் அச்சமுற்ற முனிவர், ஞானக் கண்களால் அவளை ஆசுர இயல்புடையவளென அறிந்து, கோபம் கொண்டு அந்த சுபலோசனையைச் சபித்தார்.

Verse 4

यस्माद्भीषयसे मां त्वं महिषीरूपधारिणी । अतो भव महिष्येव पापकर्मे शतं समाः ॥

நீ மகிஷீ வடிவம் கொண்டு என்னை அச்சுறுத்துகிறாய்; ஆகவே இந்தப் பாபச் செயலின் காரணமாக நீ நூறு ஆண்டுகள் உண்மையிலேயே மகிஷீயாகவே இரு.

Verse 5

एवमुक्ता ततः सा तु सखीभिः सह वेपती । पादयोर्न्यपतत्तस्य शापान्तं कुरु जल्पती ॥

இவ்வாறு கூறப்பட்டதும் அவள் தோழியருடன் நடுங்கி அவன் பாதங்களில் விழுந்து—“சாபத்தின் முடிவை அருள்க” என்று வேண்டினாள்.

Verse 6

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिः करुणान्वितः । शापान्तमकरोत्तस्या वाक्यं छेदमुवाच ह ॥

அவள் சொற்களை கேட்ட கருணைமிகு முனிவர் அவளுடைய சாபத்திற்கு முடிவை ஏற்படுத்தி, அதன் நீக்கத்திற்கான நிபந்தனையைக் கூறும் வார்த்தைகளை உரைத்தார்.

Verse 7

अनेनैव स्वरूपेण पुत्रमेकं प्रसूय वै । शापान्तो भविता भद्रे मद्वाक्यं न मृषा भवेत् ॥

“பத்ரே! இதே வடிவிலேயே உண்மையாக ஒரு மகனைப் பெற்ற பின் உன் சாபம் முடிவடையும்; என் வாக்கு பொய்யாகாது.”

Verse 8

एवमुक्ता गता सा तु नर्मदातीरमुत्तमम् । यत्र तेपे तपो घोरं सिन्धुद्वीपो महातपाः ॥

இவ்வாறு அறிவுறுத்தப்பட்ட அவள் நர்மதையின் சிறந்த கரைக்கு சென்றாள்; அங்கு மகாதபஸ்வி சிந்துத்வீபர் கடும் தவம் செய்திருந்தார்.

Verse 9

तत्र चेन्दुमती नाम दैत्यकन्या अतिरूपिणी । सा दृष्टा तेन मुनिना विवस्त्रा मज्जती जले ॥

அங்கே சந்துமதி என்னும் மிக அழகிய தைத்யகன்னி இருந்தாள்; அவளை அந்த முனிவர் நீரில் ஆடையின்றி நீராடிக் கொண்டிருப்பதைக் கண்டார்.

Verse 10

चस्कन्द स मुनिः शुक्रं शिलाद्रोण्यां महातपाः । तच्च माहिष्मती दृष्ट्वा दिव्यगन्धि सुगन्धि च । ततः सखीरुवाचेदं पिबामीदं जलं शुभम् ॥

அந்த மகாதபஸ்வி முனி கல்லுத் தொட்டியில் விந்தைச் சிந்தினார். அது தெய்வீக மணமுடன் இனிய நறுமணமாயிருப்பதைக் கண்டு மஹிஷ்மதி தோழிகளிடம்— “இந்தப் புனித நீரை நான் அருந்துவேன்” என்றாள்.

Verse 11

एवमुक्त्वा तु सा पीत्वा तच्छुक्रं मुनिसंभवम् । प्राप्ता गर्भं मुनेर्बीजात् सुषाव च तदा सतः ॥

இவ்வாறு கூறி அவள் முனியிலிருந்து தோன்றிய அந்த விந்தை அருந்தினாள். முனியின் விதையால் அவள் கருவுற்று, அந்நேரமே ஒரு நல்ல (சத்புத்ரன்) பிள்ளையைப் பெற்றாள்.

Verse 12

प्रणम्य प्रयतो भूत्वा कुमारिशतसंकुलाम् । आस्थाने विनयापन्नस्ततो वचनमब्रवीत् ॥

வணங்கி, அமைதியடைந்து, நூற்றுக்கணக்கான கன்னியர் நிறைந்த அவைமன்றத்தில் பணிவுடன் நின்று, பின்னர் அவர் உரைத்தார்.

Verse 13

तस्याः पुत्रोऽभवद् धीमान् महाबलपराक्रमः । महिषेति स्मृतो नाम्ना ब्रह्मवंशविवर्धनः । स त्वां वरयते देवि देवसैन्यविमर्दनः ॥

அவளுக்கு ஒரு மகன் பிறந்தான்—அறிவுடையவன், மிகுந்த வலமும் வீரமும் உடையவன். ‘மஹிஷ’ என்ற பெயரால் நினைக்கப்படுபவன்; பிரம்ம வம்சத்தை வளர்ப்பவன். தேவர்களின் சேனைகளை நசைக்கும் அவனே, தேவி, உம்மை மணம்கோருகிறான்.

Verse 14

स सुरानपि जित्वाजौ त्रैलोक्यं च तवानघे । दास्यते देवि सुप्रोतस्तव सर्वं महासुरः ॥ तस्यात्मोपप्रदानेन कुरु देवि महत्कृतम् ॥

களங்கமற்ற தேவி! ‘சுப்ரோத’ எனும் மகாசுரன் போரில் தேவர்களையும் வென்று, மூவுலகையும் கைப்பற்றியவன்; உமக்கு அனைத்தையும் அளிப்பான். தன் உயிரையே அர்ப்பணித்து, தேவி, நீர் ஒரு மகத்தான செயலை (அவனது வேண்டுகோளை ஏற்க) செய்யுமாறு வேண்டுகிறான்.

Verse 15

एवमुक्ता तदा देवी तेन दूतेन शोभना । जहास परमा देवी वाक्यं नोवाच किञ्चन ॥

அப்போது தூதன் இவ்வாறு கூறியபோது அந்த ஒளிமிகு தேவி வெறுமனே சிரித்தாள்; பரம தேவி ஒரு சொல்லும் கூறவில்லை।

Verse 16

तस्या हसन्त्या दूतोऽसौ त्रैलोक्यं सचराचरम् । ददर्श कुक्षौ संभ्रान्तस्तत्क्षणात् समपद्यत ॥

அவள் சிரித்தவுடன் அந்தத் தூதன் அவளுடைய வயிற்றில் அசையும்-அசையாத அனைத்துடன் மூன்று உலகங்களையும் கண்டான்; திகைத்து அந்தக் கணமே விழுந்தான்।

Verse 17

ततो देव्याः प्रतीहारी जया नामातितेजना । देव्याः हृदि स्थितं वाक्यमुवाच तनुमध्यमा ॥

பின்னர் தேவியின் பிரதிஹாரி ‘ஜயா’ எனப்படும் மிகுந்த ஒளியுடைய, மெலிந்த இடையுடையவள், தேவியின் உள்ளத்தில் இருந்த சொல்லை உரைத்தாள்।

Verse 18

जया उवाच । कन्यार्थी वदते यद्धि तत्त्वया समुदीरितम् । यदि नाम व्रतं चास्याः कौमारं सार्वकालिकम् । अपि चान्याः कुमार्योऽत्र सन्ति देव्याः पदानुगाः ॥

ஜயா கூறினாள்—நீ சொன்னது கன்னியை நாடுபவன் சொல்லும் சொற்களே. ஆனால் அவளுடைய கௌமார்ய விரதம் எந்நாளும் நிலைத்திருந்தாலும், இங்கே தேவியின் அடியார்களான பிற கன்னியரும் உள்ளனர்।

Verse 19

तासामेकापि नो लभ्या किमु देवी स्वयं शुभा । याहि दूत त्वरण् मा ते किञ्चिदन्यद् भविष्यति ॥

அவர்களில் ஒருத்தியும் கிடைக்கமாட்டாள்; அப்படியிருக்க, தானே மங்களமயியான தேவி எப்படிக் கிடைப்பாள்? தூதனே, விரைந்து செல்; உனக்காக இதற்கு மேல் எதுவும் நிகழாது।

Verse 20

एवमुक्तो गतो दूतस्तावद् व्योम्नि महामुनिः । आयातो नारदस्तूर्णं नृत्यन्नुच्चैर्महातपाः ॥

அவ்வாறு கூறப்பட்டதும் தூதன் புறப்பட்டான். அதற்கிடையில் வானில் மகாதபஸ்வி மகாமுனி நாரதர் விரைவாக வந்து, நடனமாடி உரத்த குரலில் அழைத்தார்.

Verse 21

दिष्ट्या दिष्ट्येति वदतस्तां देवीं शुभलोचनाम् । उपविष्टो जगादाथ आसने परमेऽर्चितः ॥

“திஷ்ட்யா, திஷ்ட்யா!” என்று கூறி அழகிய கண்களுடைய அந்த தேவியை உரைத்தார்; பின்னர் சிறந்த ஆசனத்தில் மரியாதை பெற்று அமர்ந்து பேசினார்.

Verse 22

प्रणम्य देवीं सर्वेशीमुवाच च महातपाः । देवि देवैरहं प्रीतैः प्रेषितोऽस्मि तवान्तिकम् ॥

அனைவருக்கும் அதிபதியான தேவியை வணங்கி மகாதபஸ்வி கூறினார்— “தேவி, மகிழ்ந்த தேவர்கள் என்னை உமது அருகே அனுப்பினர்.”

Verse 23

विद्युत्प्रभा उवाच । देवि पूर्वमृषिस्त्वासीदादिसर्गे कसंभवः । सखा सारस्वतो जातः सुपार्श्वो नाम वै विभुः ॥

வித்யுத்பிரபா கூறினாள்— “தேவி, ஆதிசிருஷ்டிக் காலத்தில் கசம்பவ என்ற முனிவர் இருந்தார். அவருடைய நண்பன், சரஸ்வதியுடன் தொடர்பால் பிறந்த, சுபார்ஷ்வன் எனும் வல்லவன்.”

Verse 24

विजिता देवि दैत्येन महिषाख्येन निर्जराः । त्वां गृहीतुं प्रयत्नं स कृतवान् देवि दैत्यराट् ॥

தேவி, மகிஷன் எனும் அசுரன் அமரர்களை வென்றான். அந்த அசுரராஜன், தேவி, உம்மை கைப்பற்ற முயன்றான்.

Verse 25

एवमुक्तोऽस्मि देवैस्त्वां बोधयामि वरानने । स्थिरीभूता महादेवि तं दैत्यं प्रतिघातय ॥

தேவர்களின் ஆணைப்படி நான் உம்மை அறிவுறுத்துகிறேன், அழகிய முகத்தையுடையவளே. மகாதேவியே, உறுதியாக இருந்து அந்த அசுரனைத் தாக்கி அழித்திடு।

Verse 26

उक्त्वैवान्तरहितः सद्यो नारदः स्वेच्छया ययौ । देवी च कन्यास्ताः सर्वाः सन्नह्यन्तामुवाच ह ॥

இவ்வாறு கூறியவுடன் நாரதர் உடனே மறைந்து தம் விருப்பப்படி சென்றார். பின்னர் தேவி அந்த எல்லா கன்னியரிடமும்—“ஆயுதம் தரித்து சன்னத்தமாகுங்கள்” என்று கூறினாள்।

Verse 27

ततः कन्या महाभागाः सर्वास्ता देविशासनात् । बभूवुर्घोररूपिण्यः खङ्गचर्मधनुर्धराः । सङ्ग्रामहेतोः सन्तस्थुर्दैत्यविध्वंसनाय ताः ॥

அப்போது அந்தப் பெரும்பாக்கியமான கன்னியர் அனைவரும் தேவியின் ஆணையின்படி பயங்கர வடிவம் கொண்டு, வாள், கேடயம், வில் ஆகியவற்றை ஏந்தினர். போருக்காக அவர்கள் அசுரர் அழிவை நோக்கி நிலை கொண்டனர்।

Verse 28

तावद् दैत्यबलं सर्वं मुक्त्वा देवचमूं द्रुतम् । आययौ यत्र तद् देव्याः सन्नद्धं स्त्रीबलं महत् ॥

அவ்வேளையில் முழு அசுரப் படையும் தேவர்களின் படையை விட்டுவிட்டு விரைந்து, தேவியின் பெரும் ஆயுதம் தரித்த பெண்கள் படை தயாராக நின்ற இடத்துக்கு வந்தது।

Verse 29

ततस्ताः युयुधुः कन्या दानवैः सह दर्पिताः । क्षणेन तद् बलं ताभिश्चतुरङ्गं निपातितम् ॥

பின்னர் அந்தக் கன்னியர் போர்த் துடிப்புடன் தானவர்களுடன் போரிட்டனர். ஒரு கணத்தில் அவர்களால் அந்த நான்கு அங்கப் படை வீழ்த்தப்பட்டது।

Verse 30

शिरांसि तत्र केषाञ्चिच्छिन्नानि पतितानि च । अपरेषां विदार्योरः क्रव्यादाः पान्ति शोणितम् ॥

There, some heads were severed and had fallen; for others, their chests having been torn open, flesh-eaters drank the blood.

Verse 31

अन्ये कबन्धभूतास्तु ननृतुर्दैत्यनायकाः । एवं क्षणेन ते सर्वे विध्वस्ताः पापचेतसः । अपरे विद्रुताः सर्वे यत्रासौ महिषासुरः ॥

Others—becoming headless trunks—danced about, those leaders of demons. Thus, in a moment, all of them, evil-minded, were destroyed; and the rest all fled to where that Mahiṣāsura was.

Verse 32

ततो हाहाकृतं सर्वं यथा दैत्यबलं महत् । एवं तदाकुलं दृष्ट्वा महिषो वाक्यमब्रवीत् । सेनापते किमेतद्धि बलं भग्नं ममाग्रतः ॥

Then the great demon host raised a cry of lamentation. Seeing it thus thrown into confusion, Mahiṣa spoke: “Commander, what is this—my army shattered before my very eyes?”

Verse 33

ततो यज्ञहनुर्नामा दैत्यो हस्तिस्वरूपवान् । उवाच भग्नमेतद्धि कुमारिभिः समन्ततः ॥

Then the demon named Yajñahanu, of elephant-like form, said: “Indeed, this has been shattered on all sides by the maidens.”

Verse 34

तस्याभवन्महातेजाः सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् । स हि तीव्रं तपस्तेपे माहिष्मत्यां पुरोत्तमे ॥

From him there arose Sindhudvīpa, possessed of great radiance and prowess. Indeed, he performed intense austerities in Māhiṣmatī, the excellent city.

Verse 35

ततो दुद्राव महिषस्ताः कन्याः शुभलोचनाः । गदामादाय तरसा कन्या दुद्राव वेगवान् ॥

அப்போது மகிஷாசுரன் நல்விழியுடைய கன்னியரிடம் பாய்ந்து வந்தான். வலிமையுடன் கதையை எடுத்துக் கொண்டு அந்தக் கன்னியும் விரைந்து முன்னே ஓடினாள்.

Verse 36

यत्र तिष्ठति सा देवी देवगन्धर्वपूजिता । तत्रैव सोऽसुरः प्रायाद् यत्र देवी व्यवस्थिताः । सा च दृष्ट्वा तमायान्तं विंशद्धस्ता बभूव ह ॥

தேவர்கள் மற்றும் கந்தர்வர்கள் வணங்கும் அந்த தேவி எங்கு நின்றாளோ, அங்கேயே அந்த அசுரன் சென்றான்—தேவி இருந்த இடத்திற்கே. அவன் வருவதைப் பார்த்ததும் அவள் இருபது கைகளுடையவளானாள்.

Verse 37

धनुः खङ्गं तथा शक्तिं शरान् शूलं गदां तथा । परशुं डमरुं चैव तथा घण्टां विशालिनीम् । शतघ्नीं मुद्गरं घोरं भुशुण्डीं कुन्तमेव च ॥

வில், வாள், சக்தி, அம்புகள், சூலம், கதை; பரசு, டமரு, மேலும் பெரிய மணி; சதக்னி, பயங்கர முத்தகர், புஷுண்டி மற்றும் குந்தம்—இவை அவளுடைய ஆயுதங்கள்.

Verse 38

मुसलं च तथा चक्रं भिन्दिपालं तथैव च । दण्डं पाशं ध्वजं चैव पद्मं चेति च विंशतिः ॥

மேலும் உலக்கை, சக்கரம், பிந்திபாலம்; தண்டு, பாசம், கொடி, தாமரை—இவ்வாறு மொத்தம் இருபது (ஆயுதங்கள்) ஆனது.

Verse 39

भूत्वा विंशभुजा देवी सिंहमास्थाय दंशिता । सस्मार रुद्रं देवेशं रौद्रं संहारकारणम् ॥

இருபது கரங்களுடைய தேவியாகி, போருக்கு ஆயத்தமாக சிங்கத்தை ஏறினாள். பின்னர் அவள் தேவேசனான ருத்ரனை நினைத்தாள்—சம்ஹாரத்திற்குக் காரணமான ரௌத்ரத் தத்துவத்தை.

Verse 40

ततो वृषध्वजः साक्षाद् रुद्रस्तत्रैव आययौ । तया प्रणम्य विज्ञप्तः सर्वान् दैत्यान् जयाम्यहम् ॥

அப்போது வृषத்வஜன்—சாட்சாத் ருத்ரனே—அங்கேயே நேராக வந்தார். அவள் அவரை வணங்கி விண்ணப்பித்தாள்—“நான் எல்லா தைத்யர்களையும் வெல்வேன்.”

Verse 41

त्वयि सन्निधिमात्रे तु देवदेव सनातन । एवमुक्त्वाऽसुरान् सर्वान् जिगाय परमेश्वरी ॥

“தேவர்களின் தேவனே, சனாதனனே! உமது சன்னிதி மட்டுமே போதும்”—என்று கூறி பரமேஸ்வரி எல்லா அசுரர்களையும் வென்றாள்.

Verse 42

मुक्तवा तमेेकं महिषं शेषं हत्वा तमभ्ययात् । यावद् देवी ततः साऽपि तां दृष्ट्वा सोऽपि दुद्रुवे ॥

அந்த ஒரே எருமை (அசுரன்) மட்டும் விடுவித்து, மீதியவர்களை அழித்து அவனை நோக்கி முன்னேறினாள். தேவி நகர்ந்தவுடன் அவளைக் கண்டு அவனும் ஓடிப் பறந்தான்.

Verse 43

क्वचिद् युध्यति दैत्येन्द्रः क्वचिच्चैव पलायति । क्वचित् पुनर्मृधं चक्रे क्वचित् पुनरुपारमत् ॥

ஒரு வேளை தைத்யர்களின் தலைவன் போரிடுகிறான்; இன்னொரு வேளை ஓடுகிறான். ஒரு வேளை மீண்டும் போரைத் தொடங்குகிறான்; இன்னொரு வேளை மீண்டும் விலகுகிறான்.

Verse 44

एवं वर्षसहस्राणि दश तस्य तया सह । दिव्यानि विगतानि स्युर्युध्यतस्तस्य शोभने । बभ्राम सकलं त्वाजौ ब्रह्माण्डं भीतमानसम् ॥

அழகியவளே! அவளுடன் போரிட்டுக் கொண்டிருந்த அவனுக்குப் பத்தாயிரம் தெய்வீக ஆண்டுகள் கடந்தன; அந்தப் போர்க்களத்தில் அச்சமுற்ற மனத்துடன் முழு பிரபஞ்சமும் குலுங்கியது.

Verse 45

कुर्वतस्तु तपो घोरं निराहारस्य शोभने । आद्या तु विप्रचित्तेस्तु सुता सुरसुतोपमा । माहिष्मतीति विख्याता रूपेणासदृशी भुवि ॥

அழகியவளே! அவர் நிராஹாரமாகக் கடுந்தவம் செய்து கொண்டிருந்தபோது, விப்ரசித்தியின் முதற்புதல்வி தேவர்கன்னியினைப் போல ‘மாஹிஷ்மதி’ எனப் புகழ்பெற்றாள்; அழகில் பூமியில் ஒப்பற்றவள்.

Verse 46

ततः कालेन महता शतशृङ्गे महागिरौ । पद्भ्यामाक्रम्य शूलेन निहतो दैत्यसत्तमः ॥

பின்னர் நீண்ட காலத்திற்குப் பின், ‘சதச்ருங்க’ எனும் மாபெரும் மலையில், தைத்யர்களில் சிறந்தவன் காலடியில் மிதிக்கப்பட்டும் திரிசூலத்தால் தாக்கப்பட்டும் கொல்லப்பட்டான்।

Verse 47

शिरश्चिच्छेद खङ्गेन तत्र चान्तःस्थितः पुमान् । निर्गत्य विगतः स्वर्गं देव्याः शस्त्रनिपातनात् ॥

அங்கே தேவி வாளால் தலைையை வெட்டினாள்; அதற்குள் இருந்தவன் வெளியே வந்து, தேவியின் ஆயுதப் பிரயோகத்தால், சொர்க்கத்திற்கு சென்றான்।

Verse 48

ततो देवगणाः सर्वे महिषं वीक्ष्य निर्जितम् । सब्रह्मका स्तुतिं चक्रुर्देव्यास्तुष्टेन चेतसा ॥

பின்னர் எல்லா தேவர்களும் மகிஷன் அடக்கப்பட்டதைப் பார்த்து, பிரம்மாவுடன் சேர்ந்து, மனம் நிறைவடைந்து தேவியைப் புகழ்ந்து பாடினர்।

Verse 49

देवा ऊचुः । नमो देवि महाभागे गम्भीरे भीमदर्शने । जयस्ते स्थितिसिद्धान्ते त्रिनेत्रे विश्वतोमुखि ॥

தேவர்கள் கூறினர்—தேவி! பெரும்பாக்கியவளே, ஆழ்ந்தவளே, அச்சமூட்டும் தோற்றமுடையவளே, உனக்கு வணக்கம். நிலைநிறுத்தும் தத்துவமுடையவளே, மும்முகக் கண்களுடையவளே, எல்லாத் திசைகளிலும் முகமுடையவளே, உனக்கு வெற்றி.

Verse 50

विद्याविद्ये जये याज्ये महिषासुरमर्दिनि । सर्वगे सर्वदेवेशि विश्वरूपिणि वैष्णवि ॥

ஓ வித்யையும் அவித்யையும் ஆனவளே! ஓ ஜயம்! ஓ வழிபடத்தக்கவளே! ஓ மகிஷாசுரமர்தினி! ஓ அனைத்திலும் பரவியவளே! ஓ எல்லாத் தேவர்களுக்கும் ஈஸ்வரியே! ஓ விஸ்வரூபிணியே! ஓ வைஷ்ணவியே!

Verse 51

वीतशोके ध्रुवे देवि पद्मपत्रशुभेक्षणे । शुद्धसत्त्वव्रतस्थे च चण्डरूपे विभावरि ॥

ஓ தேவியே, துயரமற்றவளே, நிலையானவளே! ஓ தாமரை இதழ்போன்ற மங்களமான பார்வையுடையவளே! ஓ தூய சத்த்வ வ்ரதத்தில் நிலைத்தவளே! ஆயினும் ஓ சண்டரூபிணியே, ஓ ஒளிமிக்கவளே!

Verse 52

ऋद्धिसिद्धिप्रदे देवि विद्याविद्येऽमृते शिवे । शांकरी वैष्णवी ब्राह्मी सर्वदेवनमस्कृते ॥

ஓ தேவியே, செல்வமும் சித்தியும் அருள்பவளே! ஓ வித்யா-அவித்யா! ஓ அமிர்தமே, ஓ சிவையே! ஓ ஷாங்கரீ, வைஷ்ணவீ, பிராஹ்மீ—ஓ எல்லாத் தேவர்களாலும் வணங்கப்படுபவளே!

Verse 53

घण्टाहस्ते त्रिशूलास्त्रे महामहिषमर्दिनि । उग्ररूपे विरूपाक्षि महामायेऽमृतस्त्रवे ॥

ஓ மணியைக் கையில் ஏந்தியவளே! ஓ திரிசூலமே ஆயுதமாயுடையவளே! ஓ மகாமஹிஷமர்தினியே! ஓ உக்ரரூபிணியே! ஓ விறூபாக்ஷியே! ஓ மகாமாயையே, ஓ அமிர்தப் பெருக்கே!

Verse 54

सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वसत्त्वमये ध्रुवे । विद्यापुराणशिल्पानां जननी भूतधारिणी ॥

ஓ தேவியே, எல்லா உயிர்களின் நலனில் ஈடுபட்டவளே! ஓ எல்லா உயிர்களிலும் நிறைந்த நிலையானவளே! ஓ கல்வி, புராணங்கள், கலைகள் ஆகியவற்றின் தாயே; ஓ படைக்கப்பட்ட உயிர்களைத் தாங்குபவளே!

Verse 55

सर्वदेवरहस्यानां सर्वसत्त्ववतां शुभे । त्वमेव शरणं देवि विद्येऽविद्ये श्रियेऽम्बिके । विरूपाक्षि तथा क्षान्ति क्षोभितान्तरजलेऽविले ॥

ஓ மங்களமயமானவளே! நீ எல்லாத் தேவர்களுக்கும் எல்லா உயிர்களுக்கும் உரிய மறைபொருளாக இருக்கிறாய். தேவி—வித்யை, அவித்யை, ஸ்ரீ, அம்பிகை, விரிந்த கண்களையுடையவளே, பொறுமையே—நீயே ஒரே சரணம்; உள்ளார்ந்த நீர் கலங்கினாலும் நீ மாசற்றவளாய் நிலைக்கிறாய்.

Verse 56

सा सखीभिः परिवृता विहरन्ती यदृच्छया । आगता मन्दरद्रोणीं तत्रापश्यत्तपोवनम् । मुनेरम्बरसंज्ञस्य विविधद्रुममालिनम् ॥

அவள் தோழியரால் சூழப்பட்டு, விருப்பம்போல் உலாவிக்கொண்டே மந்தர பள்ளத்தாக்கிற்கு வந்தாள். அங்கே ‘அம்பர’ எனப்படும் முனிவரின் தவவனத்தை கண்டாள்; அது பலவகை மரங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தது.

Verse 57

नमोऽस्तु ते महादेवि नमोऽस्तु परमेश्वरि । नमस्ते सर्वदेवानां भावनित्येऽक्षयेऽव्यये ॥

மகாதேவியே, உமக்கு நமஸ்காரம்; பரமேஸ்வரியே, உமக்கு நமஸ்காரம். எல்லாத் தேவர்களின் பாவத்திற்கு நித்திய காரணமானவளே, அழியாதவளே, குறையாதவளே—உமக்கு வணக்கம்.

Verse 58

शरणं त्वां प्रपद्यन्ते ये देवि परमेश्वरि । न तेषां जायते किञ्चिदशुभं रणसङ्कटे ॥

தேவி, பரமேஸ்வரியே! உம்மைச் சரணடைபவர்களுக்கு போரின் அபாயத்தில் எந்தத் தீமையும் ஏற்படாது.

Verse 59

यश्च व्याघ्रभये घोरे चौरराजभये तथा । स्तबवमेनं सदा देवि पठिष्यति यतात्मवान् ॥

கடுமையான புலி அச்சத்திலும், அதுபோல திருடர் அச்சம் அல்லது அரசன் (ஆளுநர்) அச்சத்திலும், தேவி, தன்னடக்கத்துடன் எப்போதும் இந்த ஸ்தவத்தைப் பாராயணம் செய்பவன் (காக்கப்படுவான்).

Verse 60

निगडस्थोऽपि यो देवि त्वां स्मरिष्यति मानवः । सोऽपि बन्धैर्विमुक्तस्ते सुसुखं वसते सुखी ॥

அம்மையே! சங்கிலிகளில் கட்டப்பட்ட மனிதனும் உன்னை நினைத்தால், அவனும் பந்தங்களிலிருந்து விடுபட்டு மிகுந்த இன்பத்துடன், திருப்தியாய் வாழ்வான்।

Verse 61

श्रीवराह उवाच । एवं स्तुता तदा देवी देवैः प्रणतिपूर्वकम् । उवाच देवान् सुश्रोणी वृणुध्वं वरमुत्तमम् ॥

ஸ்ரீவராஹர் கூறினார்: தேவர்கள் வணக்கத்துடன் இவ்வாறு ஸ்துதி செய்தபோது, அழகிய இடையுடைய தேவி தேவர்களிடம்—“உத்தம வரத்தைத் தேர்ந்தெடுங்கள்” என்று கூறினாள்।

Verse 62

देवा ऊचुः । देवि स्तोत्रमिदं ये हि पठिष्यन्ति तवानघे । सर्वकामसमापन्नान् कुरु देवि स नो वरः ॥

தேவர்கள் கூறினர்: அம்மையே, குற்றமற்றவளே! உன் இந்த ஸ்தோத்திரத்தைப் பாராயணம் செய்வோருக்கு எல்லா விருப்பங்களின் நிறைவேற்றத்தையும் அருள்வாயாக. அம்மையே, இதுவே எங்கள் வரம்.

Verse 63

एवमस्त्विति तान् देवानुक्त्वा देवी पराऽपरा । विससर्ज ततो देवान् स्वयं तत्रैव संस्थिता ॥

பரமும் அபரமும் ஆகிய தேவி, தேவர்களிடம் “அப்படியே ஆகுக” என்று கூறி, பின்னர் அவர்களை அனுப்பிவிட்டு, தானோ அங்கேயே நிலைத்திருந்தாள்।

Verse 64

एतद्द्वितीयं यो जन्म वेद देव्याः धराधरे । स वीतशोको विरजाः पदं गच्छत्यनामयम् ॥

பூமியைத் தாங்கும் மலையில் தேவியின் இந்த இரண்டாம் பிறப்பை யார் அறிகிறாரோ, அவர் துக்கமற்றவராய், மாசற்றவராய், நோயற்ற நிலையைக் அடைவார்।

Verse 65

लतागृहैस्तु विविधैर्वकुलैर्लकुचैस्तथा । चन्दनैः स्पन्दनैः शालैः सरलैरुपशोभितम् । विचित्रवनखण्डैश्च भूषितं तु महात्मनः ॥

அந்த மகாத்மாவின் ஆசிரமம் பலவகை லதா-கிருஹங்களாலும், வகுலம் மற்றும் லகுச மரங்களாலும், சந்தனம், ஸ்பந்தன, சால, சரள மரங்களாலும் அழகுபெற்று, பலவித வனப்பகுதிகளாலும் மேலும் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தது।

Verse 66

दृष्ट्वाश्रमपदं रम्यं सासुरी कन्यका शुभम् । माहिष्मती वरारोहा चिन्तयामास भामिनी ॥

இனிய ஆசிரமத் தளத்தைப் பார்த்ததும், அசுர குலத்தைச் சேர்ந்த நற்கன்னி—அழகிய அங்கங்களையுடைய மாஹிஷ்மதி—அந்த மங்கை சிந்திக்கத் தொடங்கினாள்।

Verse 67

भीषयित्वाहमेनं तु तापसं त्वाश्रमे स्वयम् । तिष्ठामि क्रीडती सार्धं सखीभिः परमर्चिता ॥

நானே இந்த ஆசிரமத்தில் இத்தபஸ்வியை அச்சுறுத்தி, தோழிகளுடன் விளையாடிக்கொண்டே, மிகுந்த மரியாதை பெற்றவளாய் இங்கே தங்குவேன்।