
Gokarṇa-māhātmya: Nandikeśvara-varapradāna-varṇanaṃ (Muñjavat-śikhara-devasaṃgamaḥ)
Tīrtha-Māhātmya / Sacred Geography and Deity-Assembly Narrative
இந்த अध्यாயத்தில் வராஹ–பிருதிவி உபதேசச் சூழலில் தீர்த்தமாஹாத்மியம் கூறப்படுகிறது. நந்தி/நந்திகேஸ்வரர் ஒளிமயமான, சிவனை ஒத்த வடிவில் தோன்றி தேவர்களை அச்சுறுத்துகிறார்; உலக ஆட்சியில் குழப்பம் வரும் என அவர்கள் அஞ்சுகின்றனர். விஷ்ணு அவர்களின் கவலை அறிந்து நந்தியிடம் சென்று விசாரிக்கிறார்; நந்தி ஹரிதரிசனத்தில் நிறைவு பெற்று, சிவன் அருளால் தமக்கு பாரிஷதப் பதவி கிடைத்ததைச் சொல்கிறார். சிவன் எங்கே சென்றார் எனக் கேட்டபோது, அதை வெளிப்படுத்த இயலாது என்கிறார்; ஈசுவரின் முன் ஆணையின்படி ஹிமாலயத்தின் தொலைவிலுள்ள ஷ்லேஷ்மாதக வனம் சுட்டப்படுகிறது; அது ஷ்லேஷ்மாதகன் என்ற நாகத்துடன் தொடர்புடையது. பின்னர் முஞ்ஜவத் சிகரத்தில் தேவர்கள், முனிவர்கள், நதிகள், மலைகள், அப்சரஸ்கள், கந்தர்வர்கள், நாகர்கள், காலப் பகுதிகள் வரை கூடிச் நந்தியை வணங்கி, தடையற்ற இயக்கமும் நலனும் அருளி, இறுதியில் சிவனைத் தேட முடிவு செய்கின்றனர்.
Verse 1
पुनर्गोकरणमाहात्म्यनन्दीकेश्वरवरप्रदानवर्णनम् ॥ ब्रह्मोवाच ॥ अन्तर्हितं ततस्तस्मिन्भवे वै भूतनायके ॥ बभूव दिव्यः स तदा नन्दी गणचमूपतिः ॥
மீண்டும் கோகர்ண மாஹாத்ம்யத்தில் நந்தீகேஸ்வரனுக்கு வரம் அளித்த நிகழ்வு. பிரம்மா கூறினார்— பூதநாயகர் மறைந்தபின், நந்தி தெய்வீகனாகி கணசேனையின் தலைவனானான்.
Verse 2
चतुर्भुजस्त्रिनयनो दिव्यसंस्थानसंस्थितः ॥ दिव्यवर्णवपुश्चारुर्दिव्यागुरुसमन्वितः ॥
அவன் நான்கு கரங்களும் மூன்று கண்களும் உடையவன்; அதிசயமான தெய்வீக வடிவில் நிலைபெற்றவன். ஒளிமிக்க தெய்வீக நிறத்துடன் அழகிய உடலையும், தெய்வீக அகில் மணத்தையும் பெற்றிருந்தான்.
Verse 3
त्रिशूली परिघी दण्डी पिनाकी मौञ्जमेखली ॥ शुशुभे तेजसा तत्र द्वितीय इव शङ्करः ॥
திரிசூலம், பரிகம் போன்ற கதையும் தண்டும் ஏந்தி, பினாக வில்லைக் கொண்டு, முஞ்சப் புல் மேகலையை அணிந்து, அவர் அங்கே ஒளியால் பிரகாசித்தார்—இரண்டாம் சங்கரன் (சிவன்) போல்.
Verse 4
आस्थितः पादमाकृष्य ह्याह्वयन्निव स द्विजः ॥ त्रिभिः क्रमैः क्रान्तुमनास्त्रिविक्रम इवोद्यतः ॥
அந்த இருபிறப்பாளர் காலைக் கிழித்து இழுத்து நின்று, சவால் விடுப்பதுபோல் தோன்றினார்; மூன்று அடிகளில் முன்னே செல்லத் துணிந்து—திரிவிக்ரமன் போல் தயாரானார்.
Verse 5
तं दृष्ट्वा खेचराः सर्वा देवताः परिशङ्किताः ॥ आख्यातुं पुरुहूताय सम्भ्रान्ताः प्रययुर्दिवम् ॥
அவரைக் கண்டதும் ஆகாயத்தில் இயங்கும் தேவர்கள் அனைவரும் அஞ்சித் திகைத்தனர்; கலக்கத்துடன் புருஹூதன் (இந்திரன்) இடம் செய்தி சொல்ல விண்ணுலகத்திற்குச் சென்றனர்.
Verse 6
अर्बुदो न्यर्बुदबलस्तथा चक्षुःश्रवादिपः ॥ विद्युज्जिह्वो द्विजेह्वेन्द्र शङ्खवर्च्चा महाद्युतिः ॥
அர்புதன், ந்யர்புதபலன், மேலும் சக்ஷுஃஶ்ரவாதிபன்; வித்யுஜ்ஜிஹ்வன், த்விஜேஹ்வேந்திரன், மகாத்யுதி சங்கவர்சா—இவர்கள் (அவர்களில்) குறிப்பிடப்பட்டோர்.
Verse 7
तेभ्यः श्रुत्वा सहस्राक्षः सर्वे चान्ये दिवौकसः ॥ विषादं परमं गत्वा चिन्तामापेदिरे भृशम् ॥
அவர்களிடமிருந்து கேட்டதும் சஹஸ்ராக்ஷன் (இந்திரன்) மற்றும் மற்ற எல்லா விண்வாசிகளும் மிகுந்த துயரத்தில் ஆழ்ந்து, கடும் கவலையில் மூழ்கினர்.
Verse 8
अयं कश्चिद्वरं लब्ध्वा ह्युमाकान्तान्महेश्वरात् ॥ अत्यूर्जितबलः श्रीमान्स्त्रैलोक्यं प्राप्स्यति ध्रुवम् ॥
இவன் உமைகாந்தனான மகேஸ்வரனிடமிருந்து வரம் பெற்று மிகுந்த வலிமையும் திருவும் உடையவனானான்; நிச்சயமாகத் திரிலோகத்தையும் அடைவான்.
Verse 9
यादृशोऽस्य महोत्साहस्तेजोबलसमन्वितः ॥ नूनमेष महासत्त्वो हरेत्स्थानं दिवौकसाम् ॥
இவனுடைய மாபெரும் உற்சாகமும், தேஜஸும் வலிமையும் காண்கையில், இந்த மகாசத்துவன் நிச்சயமாக விண்ணுலக வாசிகளின் பதவியைப் பறிப்பான்.
Verse 10
यावच्चैवोजसा नाकमसौ चङ्क्रमते प्रभुः ॥ प्रसादयामो वरदं तावदेव महेश्वरम् ॥
அந்த வல்லமைமிக்க ஆண்டவன் தன் ஓஜஸால் விண்ணில் உலாவும் வரை, வரமளிப்பவனான மகேஸ்வரனை நாம் பிரசன்னப்படுத்துவோம்.
Verse 11
विधाता भगवान्विष्णुः प्रभुस्त्रिभुवनेश्वरः ॥ अभ्यधावंस्ततः सोऽथ स हि जानाति हृद्गतम् ॥
பின்னர் விதாதாவான பகவான் விஷ்ணு—பிரபு, திரிபுவனேஸ்வரன்—அவரிடம் அவர்கள் அணைந்தனர்; ஏனெனில் அவர் இதயத்தில் உள்ளதை அறிந்தவன்.
Verse 12
कृतेन तेन विबुधाः पश्यन्ति मुनयश्च तं ॥ ततः स भगवान्विष्णुः सहदेवः सधात्रिकः ॥
அந்த நிறைவேற்றப்பட்ட செயல் காரணமாக தேவர்கள் மற்றும் முனிவர்கள் அவரைத் தரிசித்தனர்; பின்னர் பகவான் விஷ்ணு தேவர்களுடன், தாத்ரியுடனும் சேர்ந்து முன்னே சென்றார்.
Verse 13
जगाम तत्र यत्रासौ नन्दी तिष्ठति देववत् ॥ नन्द्युवाच ॥ सफलं जीवितं मेऽद्य सफलश्च परिश्रमः ॥
அவன் நந்தி தேவனைப் போல நின்ற இடத்திற்குச் சென்றான். நந்தி கூறினார்—இன்று என் வாழ்வு பயனடைந்தது; என் உழைப்பும் பயனடைந்தது.
Verse 14
यन्मे दृष्टः सुराध्यक्षः सर्वलोकगुरुर्हरिः ॥ पर्याप्तं तन्ममाद्येह कृतकृत्योऽस्मि तेन वै ॥
நான் ஹரியைத் தரிசித்தேன்—தேவர்களின் தலைவன், எல்லா உலகங்களின் குரு—இன்று இங்கே எனக்கு அதுவே போதும்; அதனால் நான் கृतகൃത்யன் ஆனேன்.
Verse 15
यच्च मे प्रभुरव्यग्रः प्रीतः पापहरो हरः ॥ विधाय पार्षदत्वं मे वरानिष्टान्ददौ शिवः ॥
மேலும் என் ஆண்டவன்—அமைதியுடன், மகிழ்ந்து—பாவநாசகன் ஹரன், என்னைத் தன் பார்ஷதனாக்கி, சிவன் எனக்கு விரும்பிய வரங்களை அளித்தான்.
Verse 16
परो मेऽनुग्रहः सोऽत्र पूतोऽस्मि खलु साम्प्रतम् ॥ यच्छोक्तं विधिना वाक्यं देवान्प्रति महात्मना ॥
இங்கே என்மேல் அதுவே உன்னத அருள்; நிச்சயமாக நான் இப்போது தூய்மையடைந்தேன். மேலும் மகாத்மா விதி (பிரம்மா) தேவர்களிடம் கூறிய வாக்கு—
Verse 17
मामुद्दिश्य हितं तथ्यं तथैव च न चान्यथा ॥ यन्मां देवर्षयः प्रीत्या समागत्य प्रियंवदाः ॥
—அந்த வாக்கு என்னை நோக்கி நன்மையும் உண்மையும்; அதுவே, வேறல்ல. மேலும் தேவரிஷிகள் அன்புடன், இனிய சொற்களுடன், ஒன்றுகூடி என்னை அணுகினர்—
Verse 18
तेनास्मि परमप्रीत आदृतः परमेṣ्ठिना ॥ देवा ऊचुः ॥ वयं तं वरदं देवं द्रक्ष्यामस्ते वरप्रदम् ॥
ஆகையால் நான் மிகுந்த மகிழ்ச்சியடைந்தேன்; பரமேஷ்டி (பிரம்மா) அவரால் மதிக்கப்பட்டேன். தேவர்கள் கூறினர்—உமக்கு வரம் அளிக்கும் அந்த வரத தேவனை நாம் தரிசிப்போம்।
Verse 19
तवैष तपसा तुष्टः स्वयं प्रत्यक्षताङ्गतः ॥ इत्युक्तवन्तस्ते देवाः पुनरूचुर्द्विजोत्तमम् ॥
உமது தவத்தால் அவர் திருப்தியடைந்தார்; தாமே தன்னிச்சையாக நேரில் வெளிப்பட்டார். இவ்வாறு கூறிய தேவர்கள் மீண்டும் அந்த இருபிறப்பில் சிறந்தவரை உரைத்தனர்।
Verse 20
न जाने कुत्र वा देवं कुत्रास्ते तद्गवेष्यताम् ॥ सनत्कुमार उवाच ॥ किमत्र नन्दिनं देवो येनासौ नोक्तवान्प्रभुम् ॥
தேவன் எங்கே இருக்கிறான், எங்கே நிற்கிறான் என எனக்குத் தெரியாது; அதைத் தேடிக் காண்க. சனத்குமாரர் கூறினார்—இங்கே நந்தியைப் பற்றித் தெய்வம் ஆண்டவனைச் சொல்லாததற்குக் காரணம் என்ன?
Verse 21
तन्मे कथय देवेश गुह्यं किं चास्ति शूलिनः ॥ ब्रह्मोवाच ॥ यदुक्तवान्महेशानो नाख्येयोऽस्मि पुरान्जनि ॥
ஆகவே சொல்லும், தேவேசா! சூலதாரி (சிவன்) பற்றிய எந்த மறைபொருள் உள்ளது? பிரம்மா கூறினார்—மகேசன் சொன்னது—‘ஓ புராஞ்ஜனி, நான் வெளிப்படையாகச் சொல்லப்பட வேண்டியவன் அல்ல’—
Verse 22
किमुक्तवान्महादेवो नन्दिनं तच्छृणुष्व मे ॥ ईश्वर उवाच ॥ अस्ति कश्चित्समुद्देशः क्षितेः सिद्धोऽद्रिसङ्कटः
மகாதேவன் நந்தியிடம் என்ன சொன்னான் என்பதை என்னிடமிருந்து கேள். ஈச்வரன் கூறினார்—பூமியில் ஒரு குறிப்பிட்ட பகுதி உள்ளது; அது சித்தியடைந்தது, மலைச் சிரமங்களால் சூழப்பட்டு அணுக இயலாதது।
Verse 23
पारे हिमवतः पुण्ये तपोवनगणैर्युतः ॥ तत्र श्लेष्मातको नाम वसते पन्नगोत्तमः
புனிதமான ஹிமவத்தின் அப்பால், தவோவனக் குழுக்களால் சூழப்பட்ட அந்தப் புண்ணியத் தலத்தில் ‘ஷ்லேஷ்மாதக’ எனும் நாகசிரேஷ்டன் வாசம் செய்கிறான்।
Verse 24
सोऽनुग्राह्यो मयावश्यं तपसा दग्धकिल्बिषः ॥ तदभ्याशे च रुचिरं न चासौ वानराश्रयः
அவன் நிச்சயமாக என் அருளுக்குரியவன்; தவத்தால் அவன் குற்றங்கள் எரிந்து நீங்கின. மேலும் அதன் அருகில் ஒரு அழகிய இடம் உள்ளது; ஆனால் அது வானரர்களின் அடைக்கலம் அல்ல.
Verse 25
तस्य नाम्ना च तत्स्थानं दिव्यं चिरतपोभृतम् ॥ श्लेष्मातकवनं नाम पुण्यशीलशिलोच्चयम्
அவனுடைய பெயராலேயே அந்த இடம்—தெய்வீகமும் நீண்ட தவத்தின் சுமையையும் தாங்கியதுமாக—புகழ்பெற்றது. அது ‘ஷ்லேஷ்மாதக வனம்’ என அழைக்கப்பட்டது; புண்ணியச் சீர்மையுடைய பாறைகளின் உயர்ந்த தொகுதி.
Verse 26
मृगरूपेण चरता तत्र वै त्रिदशा मया ॥ द्रष्टव्याः सञ्जिघृतक्षन्तः खिन्नाश्चान्वेषणे मम
நான் அங்கே மான் வடிவில் உலாவியபோது, முப்பது தேவர்களையும் கண்டேன்—அவர்கள் ஒன்றுகூடி துன்பங்களைத் தாங்கி, என்னைத் தேடி களைத்திருந்தனர்.
Verse 27
नाख्यातव्यं त्वया तेषां देवताप्सरसामिदम् ॥ अनुगृह्य वरैस्तैश्च तत्रैवान्तरधी यत
இந்த செய்தியை அந்த தேவர்கள் மற்றும் அப்சரஸ்களுக்கு நீ வெளிப்படுத்தக் கூடாது. அவர்களுக்கு வரங்களை அளித்து அருள்புரிந்து, அவன் அங்கேயே மறைந்தான்.
Verse 28
विद्योतयन्दिशः सर्वास्त्रिदशैः परिवारितः ॥ बालकेन्दुनिभं दिव्यमर्चितं दिव्यबिन्दुभिः
எல்லாத் திசைகளையும் ஒளிரச் செய்து, முப்பது தேவர்களால் சூழப்பட்டு, இளம் சந்திரனைப் போன்ற தெய்வீக வடிவு தோன்றியது; அது தெய்வீக பிந்துக்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு அர்ச்சிக்கப்பட்டது।
Verse 29
गणावृतश्च वरदो वरुणो यादसांपतिः ॥ वज्रस्फटिकचित्रेण विमाननातितेजसा
மேலும் வருணன்—நீர்வாழ் உயிர்களின் அதிபதி, வரம் அளிப்பவன்—தன் கணங்களால் சூழப்பட்டு, வைரம் மற்றும் ஸ்படிக வடிவங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட மிகுந்த ஒளியுடைய விமானத்தில் வந்தான்।
Verse 30
तप्तकाञ्चनवर्णेन रत्नचित्रेण भास्वता ॥ विमाननागतः शृङ्गे द्योतयन्बै धनाधिपः
மேலும் தனாதிபன் (குபேரன்) காய்ந்த பொன்னின் நிறம் போல், ரத்தின அலங்காரங்களால் ஒளிரும் விமானத்தில் வந்து, சிகரத்தை ஒளிரச் செய்தான்।
Verse 31
विमानशतकोटीभिरागतो यक्षराक्षसैः ॥ श्रीमद्भिर्बहुभिर्दिव्यैर्विमानैः सूर्यसन्निभैः
அவன் யக்ஷர் மற்றும் ராக்ஷசர்களுடன் வந்தான்; நூறு கோடி விமானங்களுடன்—பல செல்வமிக்க தெய்வீக விமானங்கள், சூரியனைப் போல் ஒளிர்ந்தன।
Verse 32
अधिष्ठितः सुकृतिभिः प्रायाद्वैवस्वतोपमः ॥ चन्द्रादित्यौ ग्रहाः सर्वे समग्रं त्वृक्षमण्डलम् ॥
புண்ணியவான்களால் சூழப்பட்டு, வைவர்ஸ்வதன் (யமன்) போன்றவனாய் அவன் புறப்பட்டான். சந்திரன்-சூரியன், எல்லா கிரகங்களும், முழு நக்ஷத்திர மண்டலமும் கூடச் சேர்ந்தது/நடந்தது।
Verse 33
विमानैरग्नितुल्याभैराजग्मुः खान्महीधरम् ॥ रुद्रास्त्वेकादशा याताः सूर्याः द्वादश चैव तु ॥
அக்னியைப் போன்ற ஒளிவீசும் விமானங்களில் அவர்கள் வான்வழியாக அந்த மலைக்கு வந்தடைந்தனர். பதினொன்று ருத்ரர்களும், அதுபோல பன்னிரண்டு ஆதித்யர்களும் (சூரியத் தேவர்கள்) வந்தனர்.
Verse 34
आगतावश्विनौ देवौ मौञ्जवन्तं महागिरिम् ॥ विश्वेदेवाश्च साध्याश्च गुरुश्च तपसान्वितः ॥
இரு அஸ்வினி தேவர்கள் மௌஞ்சவந்தம் எனும் மகாமலையை வந்தடைந்தனர். விஸ்வேதேவர்கள், சாத்யர்கள், மேலும் தவவலத்துடன் கூடிய குரு (பிரஹஸ்பதி)யும் வந்தார்.
Verse 35
संचाद्यैरावतपथं सहसाभ्याययुर्द्रुतम् ॥ स्कन्दश्चैव विशाखश्च भगवांश्च विनायकः ॥
ஐராவதப் பாதையை கடந்து அவர்கள் உடனே விரைவாக அணுகினர். ஸ்கந்தன், விசாகன், மேலும் பகவான் விநாயகரும் [அங்கு] வந்தனர்.
Verse 36
संप्राप्तस्तं गिरिवरं मयूरशतनादितम् ॥ नारदस्तुम्बुरुश्चैव विश्वावसुपरावसू ॥
நூற்றுக்கணக்கான மயில்களின் குரலால் முழங்கும் அந்தச் சிறந்த மலையை அவர்கள் அடைந்தனர். நாரதர், தும்புரு, மேலும் விஸ்வாவசு மற்றும் பராவசுவும் [வந்தனர்].
Verse 37
हाहाहूहूस्तथा चान्ये सर्वे गन्धर्वसत्तमाः ॥ वैहायसैर्यानवरैर्विविधैर्वासवाज्ञया ॥
ஹாஹா, ஹூஹூ மற்றும் பிற எல்லா சிறந்த கந்தர்வர்களும், வாசவனாகிய இந்திரனின் ஆணையினால், பலவகைச் சிறந்த வானயானங்களில் [அங்கு] வந்தனர்.
Verse 38
गुह्यकाश्च महात्मानः सर्व एव समागताः ॥ गन्धकाली घृताची च बुद्धा गौरी तिलोत्तमा ॥
குஹ்யகர்கள் எனும் மகாத்மாக்கள் அனைவரும் கூடினர். கந்தகாளி, க்ருதாசி, புத்தா, கௌரி, திலோத்தமா ஆகியோரும் வந்தனர்.
Verse 39
सिन्धुश्च पुरुषश्चैव सरयूश्च महानदी ॥ ताम्रारुणा चारुभागा वितस्ता कौशिकी तथा ॥
சிந்து, புருஷ, மேலும் மகாநதியான சரயூவும் வந்தன; அதுபோல தாம்ராருணா, சாருபாகா, விதஸ்தா, கௌசிகீயும் வந்தன.
Verse 40
उर्वशी मेनका रम्भा पञ्चस्या च तथापरा ॥ एताश्चान्याश्च तच्छैलमाजग्मुर्देवयोषितः ॥
உர்வசி, மேனகா, ரம்பா, பஞ்சஸ்யா மற்றும் பிறரும்—இந்த தெய்வீகப் பெண்கள் அந்த மலைக்கு வந்தனர்.
Verse 41
पुलस्त्योऽत्रिर्मरीचिश्च वसिष्ठो भृगुरेव च ॥ कश्यपः पुलहश्चापि विश्वामित्रोऽथ गौतमः ॥
புலஸ்த்யர், அத்ரி, மரீசி, வசிஷ்டர், ப்ருகு; கஷ்யபர், புலஹர்; பின்னர் விஸ்வாமித்ரர், கௌதமரும் கூடினர்.
Verse 42
भारद्वाजोऽग्निवेश्यश्च तथा वृद्धपराशरः ॥ मार्कण्डेयोऽङ्गिरा गर्गः संवर्त्तः क्रतुरेव च ॥
பாரத்வாஜர், அக்னிவேஷ்யர், மேலும் வ்ருத்த-பராசரர்; மார்கண்டேயர், அங்கிரஸ், கர்கர், ஸம்வர்த்தர், க்ரதுவும் அங்கே இருந்தனர்.
Verse 43
मरीचिर्जमदग्निश्च भार्गवश्च्यवनस्तथा ॥ नियोगान्मम विष्णोश्च शक्रस्य त्रिदिवस्पतेः ॥
மரீசி, ஜமதக்னி, பார்கவ, ச்யவனரும்—என் கட்டளையாலும், விஷ்ணுவினதும், மூன்று விண்ணுலகங்களின் அதிபதி சக்ரன் (இந்திரன்) ஆணையாலும் வந்தனர்.
Verse 44
पुण्या सरस्वती कोका नर्मदा बाहुदा तथा ॥ शतद्रूश्च विपाशा च गण्डकी च सरिद्वरा ॥
புண்யா, சரஸ்வதி, கோகா, நர்மதா, பாஹுதா; மேலும் சதத்ரூ, விபாசா, கந்தகி—இவை சிறந்த நதிகளாக இங்கு கூறப்பட்டுள்ளன.
Verse 45
गोदावरी च वेणी च तापी च सरिदुत्तमा ॥ करतोया स शीता च तथा चीरवती नदी ॥
கோதாவரி, வேணி, தாபி—இவை சிறந்த நதிகள்; மேலும் கரதோயா, சீதா, சீரவதி நதியும் இங்கு குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன.
Verse 46
नन्दा च परनन्दा च तथा चर्मण्वती नदी ॥ पर्णाशा दैविका चैव वितस्ता च तथापरा ॥
நந்தா, பரநந்தா, மேலும் சர்மண்வதி நதி; பர்ணாசா, தைவிகா, மேலும் விதஸ்தா மற்றும் இன்னொன்றும் இங்கு எண்ணப்பட்டுள்ளன.
Verse 47
अन्यानि चापि मेदिन्यां तीर्थान्यायतनानि च ॥
மேலும் பூமியில் பல்வேறு தீர்த்தங்களும் ஆயதனங்களும் (புனித ஆலயத் தலங்களும்) உள்ளன.
Verse 48
निजस्वरूपेणाजग्मुस्तत्र पुण्यान्यनेकशः ॥ उपागतानि चेन्द्रस्य नियोगादुत्तमं गिरिम् ॥
அவர்கள் தத்தம் சொரூபத்தோடு அங்கே வந்தனர்; பல புனிதத் தத்துவங்கள்/தீர்த்தரூபங்களும் பெருந்தொகையாக வந்து, இந்திரனின் ஆணையால் அந்தச் சிறந்த மலையை அடைந்தன।
Verse 49
शैलोत्तमो महामेरुः कैलासो गन्धमादनः ॥ हिमवान्हेमकूटश्च निषधश्च महागिरिः ॥
மலைகளில் முதன்மையான மஹாமேரு, கைலாசம், கந்தமாதனம், ஹிமவான், ஹேமகூடம், மேலும் நிஷதம் எனும் மாபெரும் மலைகள் (எண்ணப்பட்டன)।
Verse 50
विन्ध्यो महेन्द्रः सह्यश्च मलयो दर्दुरस्तथा ॥ माल्यवांश्चित्रकूटश्च तथा द्रोणः शिलोच्चयः ॥
விந்த்யம், மகேந்திரம், சஹ்யம், மலயம், தார்துரம்; மால்யவான், சித்ரகூடம், மேலும் த்ரோணம் மற்றும் ஷிலோச்சயம் (எனவும் குறிப்பிடப்பட்டன)।
Verse 51
श्रीपर्वतो लतावेष्टः पारियात्रश्च शैलराट् ॥ आगताः सर्व एवैते शैलेन्द्राः काननौकसः ॥
ஸ்ரீபர்வதம், லதாவேஷ்டம், மேலும் மலைராஜன் பாரியாத்ரம்—இவ்வனைத்து வனவாசி மலைநாதர்களும் அங்கே வந்து சேர்ந்தனர்।
Verse 52
सर्वे यज्ञाः सर्वविद्या वेदाश्चत्वार एव च ॥ धर्मः सत्यं दमः स्वर्गः कपिलश्च महानृषिः
அனைத்து யாகங்களும், அனைத்து வித்யைகளும், நான்கு வேதங்களும்; தர்மம், சத்தியம், தமம் (சுயக்கட்டுப்பாடு) மற்றும் ஸ்வர்க்கம்; மேலும் மகரிஷி கபிலர்—இவை அனைத்தும் அங்கே கூடியிருந்தன।
Verse 53
वासुकिश्च महाभागश्चामृताशी भुजङ्गराट् ॥ ज्वलत्फणासहस्रेण अनन्तश्च धराधरः
அமிர்தம் உண்ணும் பெரும்பாக்கியமுடைய நாகராஜன் வாசுகியும், ஆயிரம் எரியும் பனங்களுடன் பூமியைத் தாங்கும் அனந்தனும் (அங்கே) இருந்தனர்।
Verse 54
फणीन्द्रो धृतराष्ट्रश्च किर्मीराङ्गश्च नागराट् ॥ अम्भोधरश्च स श्रीमान्नागराजो महाद्युतिः
பணீந்திரன், த்ருதராஷ்டிரன், கீர்மீராங்கன் ஆகிய நாகராஜர்கள்; மேலும் திருவுடைய, பேரொளி கொண்ட நாகராஜன் அம்போதரனும் (அங்கே) இருந்தார்।
Verse 55
फणाशतधरो रूपी भूरिशृङ्ग इवाचलः ॥ अरिमेजयसंयुक्तः प्रज्ञावान् भुजगेश्वरः
நூறு பனங்களைத் தாங்கும் அழகிய வடிவுடையவன்—பல சிகரங்களுள்ள மலைபோல்; ‘அரிமேஜய’ தொடர்புடைய, அறிவுடைய புஜகேஸ்வரன் (அங்கே) இருந்தான்।
Verse 56
विनतो नागराजश्च कम्बलाश्वतरौ तथा ॥ भुजगाधिपतिर्वीर एलापत्रस्तथैव च
வினதன் எனும் நாகராஜனும், கம்பலன் மற்றும் அஸ்வதரனும்; மேலும் வீரமான புஜகாதிபதி ஏலாபத்ரனும் (அங்கே) இருந்தனர்।
Verse 57
उरगानामधिपती कर्कोटकधनञ्जयौ ॥ एवमाद्याः समायाता भुजगेन्द्रा महाबलाः
உரகங்களின் அதிபதிகள் கர்கோடகன் மற்றும் தனஞ்சயன்; இவ்வாறு முதலிய பல மகாபல புஜகேந்திரர்கள் (அங்கே) வந்து சேர்ந்தனர்।
Verse 58
अहोरात्र तथा पक्षाः मासाः संवत्सरास्तथा ॥ द्यौर्मेदिनी दिशश्चैव विदिशश्च समागताः
பகலும் இரவும், பக்கங்கள், மாதங்கள், ஆண்டுகள்; வானமும் பூமியும்; திசைகளும் இடைத்திசைகளும்—அனைத்தும் ஒன்றுகூடியன.
Verse 59
तस्मिन्देवसमाजे तु रम्ये शैलेन्द्रमूर्द्धनि ॥ पुष्पाणि मुमुचुस्तत्र तरवो ह्यनिलार्दिताः
அந்த இனிய தேவர் சபையில், மலைமன்னன் உச்சியில், காற்றால் அசைந்த மரங்கள் அங்கே மலர்களை உதிர்த்தன.
Verse 60
प्रगीताः देवगन्धर्वाः प्रनृत्ताप्सरसां गणाः ॥ पक्षिणः संप्रहृष्टाश्च कूजन्ति मधुरं तदा
தெய்வ கந்தர்வர்கள் பாடினர்; அப்சரைகளின் கூட்டம் நடனமாடியது; பறவைகளும் மகிழ்ந்து அப்போது இனிய குரல் எழுப்பின.
Verse 61
पुण्यगन्धाः सुखस्पर्शास्तत्र वान्ति च वायवः ॥ एवमागत्य ते सर्वे देवा विष्णुपुरोगमाः
அங்கே புனித மணமும் இனிய தொடுதலும் கொண்ட காற்றுகள் வீசியன. இவ்வாறு விஷ்ணுவை முன்னணியாகக் கொண்டு எல்லாத் தேவரும் வந்தடைந்தனர்.
Verse 62
ततश्चैवागतैर्देवैर्यक्षैः सिद्धैश्च सर्वशः॥ आपूर्यत गिरेः शृङ्गे वेला काले यथोदधेः॥
பின்னர் எல்லாத் திசைகளிலிருந்தும் வந்த தேவர்கள், யக்ஷர்கள், சித்தர்கள் காரணமாக மலைச்சிகரம் நிரம்பியது—அலைநேரத்தில் கடல் நிரம்புவது போல.
Verse 63
श्रिया ज्वलन्तं ददृशुर्नन्दिनं पुरतः स्थितम्॥ स च तानागतान्द्रष्ट्वा गन्धर्वाप्सरसां गणान्॥
அவர்கள் திருமகள் ஒளியால் ஜொலிக்கும் நந்தியைத் தம்முன் நிற்கக் கண்டனர். அவனும் வந்திருந்த கந்தர்வர், அப்சரஸர் கூட்டங்களைப் பார்த்தான்.
Verse 64
सम्भ्रान्तः सहसा तेभ्यो नमस्कर्तुं प्रचक्रमे॥ नमस्कृत्य च तान्सर्वान् स्वागतानभिभाष्य च॥
திடீரென மரியாதை கலந்த பணிவுடன் அவன் அவர்களுக்கு வணங்கத் தொடங்கினான். அனைவருக்கும் வணங்கி, வரவேற்புச் சொற்களையும் கூறினான்.
Verse 65
सिद्धचारणसङ्घाश्च विद्याश्चाप्सरसाङ्गणाः॥ सत्कृतं देवदेवेन गणास्तमभिपूजयन्॥
சித்தர்-சாரணர் கூட்டங்களும், வித்யைகளும், அப்சரஸர் குழுக்களும்—தேவர்களின் தேவனால் முறையாகப் போற்றப்பட்ட பின்—அவனையும் வணங்கி வழிபட்டனர்.
Verse 66
अर्घ्यपाद्यादिभिः शीघ्रमासनैश्च न्यमन्त्रयत्॥ प्रणिधानेन तस्यार्थं श्रुत्वा तत्प्रतिपूजयेत्॥
அவன் அர்க்யம், பாத்யம் முதலியவற்றாலும் ஆசனங்களாலும் விரைவாக அவர்களை அழைத்தான். விருந்தினரின் வருகை நோக்கத்தை கவனமாகக் கேட்டு, அதற்கேற்றவாறு எதிர்வழிபாடு செய்ய வேண்டும்.
Verse 67
आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्चाश्विनावपि॥ साध्या विश्वे सगन्धर्वा गुह्यकाश्च प्रपूजयेत्॥
ஆதித்யர், வசுக்கள், ருத்ரர்கள், மருதர்கள், அஸ்வின்கள்; சாத்யர்கள், விஸ்வேதேவர்கள் கந்தர்வர்களுடன், மேலும் குஹ்யகர்களையும் முறையாகப் போற்ற வேண்டும்.
Verse 68
विश्वावसुर्हाहाहू तथा नारदतुम्बुरू॥ चित्रसेनादयः सर्वे गन्धर्वास्तमपूजयन्॥
வిశ்வாவசு, ஹாஹாஹூ, மேலும் நாரதர், தும்புரு—சித்ரசேனன் முதலிய எல்லா கந்தர்வர்களும்—அவரை மரியாதையுடன் வழிபட்டனர்.
Verse 69
तं वासुकिप्रभृतयः पन्नगेन्द्रा महौजसः॥ सौम्यमभ्यर्चयन्ति स्म दृष्ट्वा नन्दीश्वरं तथा॥
அப்போது வாசுகி முதலிய மகாதேஜஸுடைய நாகராஜர்களும் நந்தீஸ்வரரைத் தரிசித்து அந்த சௌம்யமான (மங்களகரமான) இறைவனை வழிபட்டனர்.
Verse 70
यक्षविद्याधराश्चैव ग्रहाः सागरपर्वताः॥ सिद्धा ब्रह्मर्षयश्चैव गङ्गाद्याः सरितस्तथा॥
யக்ஷர்கள், வித்யாதரர்கள், கிரகத் தெய்வங்கள், கடல்கள் மற்றும் மலைகள்; சித்தர்கள், பிரம்மரிஷிகள்; மேலும் கங்கை முதலிய நதிகளும் (அங்கே இருந்தன).
Verse 71
आशिषः प्रददुस्तस्य सर्व एव मुदान्विताः॥ देवा ऊचुः॥ स सुप्रीतोऽस्तु ते देवः सदा पशुपतिर्मुने॥
அனைவரும் மகிழ்ச்சியுடன் அவருக்கு ஆசீர்வாதங்களை அளித்தனர். தேவர்கள் கூறினர்—“முனிவரே, உங்கள் தெய்வமான பசுபதி எப்போதும் உம்மீது மிகுந்த திருப்தியுடன் இருப்பாராக.”
Verse 72
सर्वत्र चाप्रतिहता गतिश्चास्तु तवानघ ॥ भवनदेवैस्तु वा न स्यादत ऊर्ध्वं द्विजोत्तम ॥
“அப்பாவியே, உமது நடை எங்கும் தடையின்றி இருக்கட்டும். இருபிறப்பினருள் சிறந்தவரே, இனிமேல் தேவர்களால்கூட உமக்கு எந்த எதிர்ப்பும் ஏற்படாதிருக்கட்டும்.”
Verse 73
इत्युक्तस्त्रिदशैर्नन्दी पुनस्तान्प्रत्युवाच ह ॥ नन्दीकेश्वर उवाच ॥ यद्भवद्भिः प्रियं सर्वैः प्रीतिमद्भिः सुरोत्तमैः ॥
தேவர்கள் இவ்வாறு கூற, நந்தி மீண்டும் அவர்களிடம் பதிலளித்தார். நந்தீகேஸ்வரர் கூறினார்—அன்பு நிறைந்த தேவேந்தர்களே, உங்களுக்கெல்லாம் பிரியமானதைச் சொல்லுங்கள்.
Verse 74
आशिषाऽनुगृहीतोऽस्मि नियोज्योऽहं सदा हि वः ॥ ब्रूत यूयं किमस्माभिः कर्तव्यं भवतामिह ॥
உங்கள் ஆசீர்வாதத்தால் நான் அருள்பெற்றேன்; எப்போதும் உங்கள் பணிக்கே நான் நியமிக்கத்தக்கவன். சொல்லுங்கள்—இங்கே உங்கள் பொருட்டு நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?
Verse 75
आज्ञापयध्यमाज्ञप्तस्तस्माद्विबुधसत्तमाः ॥ तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शक्रः प्रोवाच तं तदा ॥
ஆகையால், ஞானமிகு தேவர்களே, எனக்கு ஆணையிடுங்கள்; நான் ஆணைக்குட்பட்டவன். அவன் சொற்களை கேட்டபின் அப்போது சக்ரன் (இந்திரன்) அவனிடம் கூறினான்.
Verse 76
शक्र उवाच ॥ कुत्रासौ प्रस्थितो भद्र कुत्र वा स गतोऽपि वा ॥ पश्यामो विप्र तं सर्वे देवानामधिपं विभुम् ॥
சக்ரன் கூறினான்—நல்லவரே, அவர் எங்கே புறப்பட்டார்? அல்லது எங்கே சென்றார்? ஓ பிராமணரே, நாங்கள் அனைவரும் தேவர்களின் அதிபதியான அந்த விபுவை காண விரும்புகிறோம்.
Verse 77
स्थाणुमुग्रं शिवं देवं शर्वमेव स्वयं मुने ॥ यदि जानासि भगवान् ईश्वरो यत्र तिष्ठति ॥
முனிவரே, அவர் தான் ஸ்தாணு, உக்ரன், சிவதேவன், சர்வன் தானே—பகவான் ஈஸ்வரன் எங்கு தங்கியிருக்கிறார் என்பதை நீ அறிந்தால் (சொல்).
Verse 78
तत्स्थानं नः समाख्याहि महर्षे शीघ्रमेव हि ॥ तच्छ्रुत्वा वचनं धीमदीरितं वज्रपाणिना ॥
ஓ மகரிஷியே, அந்த இடத்தை எங்களுக்கு விரைவாகச் சொல்லுங்கள். வஜ்ரபாணி இந்திரன் ஞானத்துடன் உரைத்த சொற்களை கேட்டபின்…
Verse 79
प्रत्युवाच ततः शक्रं नन्दी पशुपतिं स्मरन् ॥ नन्दीकेश्वर उवाच ॥ श्रोतुमर्हसि देवेन्द्र यथातत्त्वं दिवस्पते ॥
அப்போது பசுபதியை நினைத்து நந்தி, சக்ரனுக்கு பதிலளித்தான். நந்திகேஸ்வரன் கூறினான்—தேவேந்திரா, திவஸ்பதே, உண்மையின்படி கேட்பது உமக்கு உரியது.
Verse 80
अस्मिङ्गिरौ मुञ्जवति स्थाणुरभ्यर्च्चतो मया ॥ प्रीतोऽसौ मां वरैर्दिव्यैरनुगृह्य हरः प्रभुः ॥ प्रीतो विनिर्गत इतस्तं विज्ञातुं बिभेम्यहम् ॥ यद्याज्ञापयसे देवं चाहं त्वच्छासने स्थितः ॥
இந்த முஞ்ஜவத மலைமேல் நான் ஸ்தாணுவை வழிபட்டேன். மகிழ்ந்த பரமன் ஹரன் எனக்கு தெய்வீக வரங்களை அருளினார்; ஆனால் அவர் மகிழ்ந்து இங்கிருந்து புறப்பட்டபின், அவர் எங்கு சென்றார் என்பதை அறிய நான் அஞ்சினேன். தேவரே, நீங்கள் ஆணையிட்டால் நான் உங்கள் கட்டளைக்குள் நிற்கிறேன்.
Verse 81
एवमुक्त्वा तु ते तत्र मया सह सुरोत्तमाः ॥ गिरेर्मौञ्जवतः शृङ्गमाजग्मुर्देवनिर्मितम् ॥
இவ்வாறு கூறி, அந்தச் சிறந்த தேவர்கள் என்னுடன் அங்கிருந்து, தேவர்களால் அமைக்கப்பட்டதாகக் கூறப்படும் மௌஞ்சவத மலையின் சிகரத்திற்குச் சென்றனர்.
Verse 82
कुत्र द्रक्ष्यामहे देवं भगवन्तं कपालिनम्॥ नन्द्युवाच॥ अनुगृह्य तु मां देवस्तत्रैवादर्शनं गतः॥
“பகவான் கபாலினை எங்கே தரிசிப்போம்?” என்று கேட்டனர். நந்தி கூறினான்—“எனக்கு அருள் செய்து, அந்த இடத்திலிருந்தே தேவர் மறைந்தார்.”
Verse 83
कामगं रथमारुह्य महेन्द्रः समरुद्गणः॥ आयातः शैलपृष्ठान्तमोजसा पूरयन्निव॥
விருப்பம்போல் செல்லும் ரதத்தில் ஏறி மகேந்திரன் (இந்திரன்) மருத்கணங்களுடன் மலைச்சிகரத்தின் விளிம்பிற்கு வந்தான்; தன் வலிமையால் அந்தப் பகுதியை நிரப்புவது போலத் தோன்றினான்।
Verse 84
अनिलश्चानलश्चैव धर्मः सत्यो ध्रुवोऽपरः॥ देवर्षयश्च सिद्धाश्च यक्षा विद्याधरास्तथा॥
அனிலன் (வாயு) மற்றும் அனலன் (அக்னி) ஆகியோரும்; தர்மன், சத்தியன், துருவன்; மேலும் தேவரிஷிகள், சித்தர்கள், யக்ஷர்கள், அதுபோல வித்யாதரர்களும்—அனைவரும் அங்கு இருந்தனர்।
Verse 85
सिन्धुश्च पुरुषश्चैव प्रभासः सोम एव च॥ लोहितश्चाययुस्तत्र गङ्गासागर एव च॥
சிந்து மற்றும் புருஷனும்; பிரபாசன், சோமனும்; அங்கு லோஹிதன், ஆயுஸும் இருந்தனர்; மேலும் கங்காசாகரமும் (உடனிருந்தது)।
Verse 86
ख्यातस्त्रिभुवने धीमान्नहुषोऽनिमिषेश्वरः॥ विरोचनसुतः सत्यः स्फुटोमणिशतैश्चितः॥
மூன்று உலகங்களிலும் புகழ்பெற்ற ஞானமிகு நஹுஷன்—அனிமிஷர்களின் (தேவர்களின்) ஈசன்—அங்கு இருந்தான்; மேலும் விரோசனன் மகன் சத்தியனும், ஒளிவீசும் நூற்றுக் கணக்கான மணிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்ட பிரகாசமுடையவனாக இருந்தான்।
Verse 87
स हि तान्दैवराजेन सार्द्धमन्यैश्च दैवतैः॥ मूर्ध्ना प्रणम्य चरणौ प्राञ्जलिः प्रयतात्मवान्॥
அவன் தேவராஜன் (இந்திரன்) மற்றும் பிற தேவர்களுடன் சேர்ந்து (சிவனின்) திருவடிகளில் தலைவணங்கி வணங்கினான்; கைகூப்பி நின்றான்—அடக்கமுற்ற மனத்துடன், ஒருமுகமாக।
Verse 88
निरामयोऽमृतीभूतश्चरिष्यति विभुः सुखी॥ लोकेषु सप्तसु विभो त्र्यम्बकेन सहाच्युत॥
நோயற்றவனாய் அமரத்தன்மை பெற்றவனாய் அந்த வல்லமைமிக்கவன் மகிழ்ச்சியுடன் ஏழு உலகங்களிலும் உலாவான்—ஹே அனைத்திலும் நிறைந்த அச்யுதா—திர்யம்பகன் (சிவன்) உடன் சேர்ந்து।
Verse 89
मार्गयामो हि यत्नेन भगवन्तं तु वासव॥
ஹே வாசவா (இந்திரா), நாம் முயற்சியுடன் பகவானைத் தேடுவோம்।
The narrative frames cosmic stability as dependent on regulated power and transparent social conduct: even a divinely empowered figure (Nandikeśvara) is publicly honored, blessed with ‘unhindered movement,’ and integrated into a wider assembly rather than becoming a destabilizing rival. Sacred landscapes (mountains, rivers, groves) function as institutional spaces where order is reaffirmed through hospitality, praise, and collective decision-making.
No explicit tithi, lunar-month, or seasonal observance is prescribed in the received passage. The only temporal structuring is symbolic and cosmological: personified time-units (ahorātra, pakṣa, māsa, saṃvatsara) are said to ‘arrive’ at the assembly, signaling a totalizing, pan-temporal sanctification rather than a calendrical ritual rule.
Environmental balance is encoded through sacred geography: rivers, mountains, and groves are not mere settings but active participants in maintaining dhārmic order. The convocation at Muñjavat, including waterways (e.g., Sarasvatī, Narmadā, Godāvarī) and ranges (e.g., Himavat, Vindhya), models an integrated terrestrial network where honoring loci of water and highland ecology supports stability across ‘seven worlds’ (lokeṣu saptasu) in the text’s cosmology.
The chapter references major Vedic-Purāṇic sage lineages and cultural authorities as attendees: Pulastya, Atri, Marīci, Vasiṣṭha, Bhṛgu, Kaśyapa, Pulaha, Viśvāmitra, Gautama, Bhāradvāja, Vṛddha-Parāśara, Mārkaṇḍeya, Aṅgiras, Garga, Saṃvartta, Kratu, Jamadagni, and Cyavana. It also names nāga lineages and leaders (e.g., Vāsuki, Ananta, Karkoṭaka, Dhanaṃjaya), indicating a broad mythic ‘administrative’ ecology of beings tied to place.