Adhyaya 209: Description of the Greatness of the Pativratā (Marital Fidelity and Ethical Devotion)
Pativratāmāhātmya-varṇana
Ethical-Discourse / Social Conduct (Strīdharma, Gṛhastha-ethics)
வராஹபுராணத்தின் போதனைச் சூழலில் (வராஹ–பூமி பின்னணியுடன்) ஒரு துணை உரையாடல் வருகிறது. நாரதர் யமனை—குறிப்பாக கிருஷ்ணபக்தர்கள் ‘உத்தம கதி’ எவ்வாறு அடைகிறார்கள்? என்று கேட்கிறார். யமன் நியமம், தவம், உபவாசம், தானம் போன்ற வெளிப்புற சாதனைகள் இரண்டாம் நிலை எனக் கூறி, பத்திவிரதா தர்மத்தையே உயர்த்துகிறார்—மனைவி கணவனின் நலன், சொல், தினசரி ஒழுக்கத்துடன் விழிப்புடன் ஒத்திசைவது. இத்தகைய உறுதி ‘மரணத்தின் வாசலைக் காணாது’ என்று மீண்டும் மீண்டும் சொல்லி, சௌசாசாரம், இல்லம் துடைத்தல், சுயக்கட்டுப்பாடு, குடும்ப ஒழுங்கு ஆகியவை நெறிமாற்றம் தரும் சாதனைகள் என்றும், சமூக நிலைத்தன்மை மூலம் பூமியின் சமநிலைக்கும் துணை எனவும் உணர்த்துகிறது।
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 209
Verse 1
अथ पतिव्रतामाहात्म्यवर्णनम् ॥ नारद उवाच ॥ कर्मणा केन राजेन्द्र तपसा वा तपोधनाः ॥ उत्तमां च गतिं यान्ति कृष्णवासः प्रशंस मे ॥
இப்போது பத்திவிரதைகளின் மகிமை விளக்கம் தொடங்குகிறது. நாரதர் கூறினார்—ஓ ராஜேந்திரா! எந்தக் கர்மத்தால் அல்லது எந்தத் தவத்தால் தவோதனர்கள் உயர்ந்த நிலையை அடைகிறார்கள்? ஓ கிருஷ்ணவாசா, இதை எனக்காக விளக்கி புகழ்ந்து கூறு।
Verse 2
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा नारदेनाब्रवीत्तदा ॥ यम उवाच ॥ न तस्य नियमो विप्र तपो नैव च सुव्रत ॥
நாரதர் இவ்வாறு கூற, தர்மாத்மா அப்போது பதிலளித்தார். யமன் கூறினான்—ஓ பிராமணா, அந்த (உயர்ந்த நிலை) பெறுவதற்கு எந்த நியமமும் இல்லை; தவமும் இல்லை, ஓ நல்விரதனே।
Verse 3
उपवासो न दानं वा न देवो वा महामुने ॥ यादृशी तु भवेद्विप्र शृणु तत्त्वं समासतः ॥
ஓ மகாமுனியே! நோன்பும் அல்ல, தானமும் அல்ல, (மட்டும்) தேவபூஜையும் அல்ல. ஓ பிராமணா, எத்தகைய நடத்தை வேண்டும் என்பதன் தத்துவத்தைச் சுருக்கமாகக் கேள்।
Verse 4
प्रसुप्ते या प्रस्वपिति जागर्ति विबुधे स्वयम् ॥ भुङ्क्ते तु भोजिते विप्र सा मृत्युम् जयति ध्रुवम् ॥
கணவன் உறங்கியபோது உறங்கி, அவர் விழித்தபோது தானும் விழித்து, அவர் உண்டபின் தான் உண்ணும் அந்தப் பெண்—ஓ பிராமணரே—நிச்சயமாக மரணத்தை வெல்லுகிறாள்।
Verse 5
मौने मौना भवेद्या तु स्थिते तिष्ठति या स्वयम् ॥ सा मृत्युम् जायते विप्र नान्यत्पश्यामि किञ्चन ॥
கணவன் மௌனமாக இருந்தால் மௌனமாக இருந்து, அவர் நின்றால் தானும் நிற்கும் பெண்—ஓ பிராமணரே—மரணத்தை வெல்லுகிறாள்; இதைத் தவிர வேறொன்றையும் நான் காணவில்லை।
Verse 6
एकदृष्टिरेकमना भर्त्तुर्वचनकारिणी ॥ तस्या बिभीमहे सर्वे ये तथान्ये तपोधन ॥
ஒரே நோக்கு, ஒரே மனம் கொண்டு கணவனின் சொல்லை நிறைவேற்றும் அவளைக் குறித்து—ஓ தவோதனரே—நாங்கள் அனைவரும், மற்ற தவசிகளும் கூட, பக்தியுடனான அச்சமரியாதையால் வியக்கிறோம்।
Verse 7
देवानामपि सा साध्वी पूज्या परमशोभना ॥ भर्त्रा चाभिहिता यापि न प्रत्याख्यायिनी भवेत् ॥
அந்த சாத்வி பெண் தேவர்களிடையிலும் வணக்கத்திற்குரியவள், மிகுந்த ஒளியுடையவள்; கணவன் அழைத்துச் சொன்னாலும் அவன் சொற்களை மறுப்பவளாக இருக்கக் கூடாது।
Verse 8
वर्त्तमानापि विप्रेन्द्र प्रत्याख्यातापि वा सदा ॥ न दैवतं सम्प्रयाति पत्युर्न्यं कदाचन ॥
ஓ பிராமணர்களில் சிறந்தவரே, அவள் தனியாக வாழ்ந்தாலும் அல்லது எப்போதும் நிராகரிக்கப்பட்டாலும், கணவனைத் தவிர வேறு எந்த ‘தெய்வத்தையும்’ அவள் ஒருபோதும் நாடுவதில்லை।
Verse 9
सा न मृत्युमुखं याति एवं या स्त्री पतिव्रता ॥ एवं या तु भवेद्नित्यं भर्त्तुः प्रियहिते रता ॥
பதிவிரதையான பெண் மரணத்தின் வாய்க்குச் செல்லாள். கணவனுக்குப் பிரியமும் நலனும் தரும் காரியங்களில் எப்போதும் ஈடுபடுபவளும் அவ்வாறே கூறப்படுகிறாள்.
Verse 10
एष माता पिता बन्धुरेष मे दैवतं परम् ॥ एवं शुश्रूषते या तु सा मां विजयते सदा ॥
அவரே எனக்கு தாய், தந்தை, உறவினர்; அவரே என் பரம தெய்வம். இவ்வாறு கணவனைப் பணிவிடை செய்பவள் எப்போதும் என்னையும் மிஞ்சுவாள்.
Verse 11
पतिव्रता तु या साध्वी तस्यां चाहं कृताञ्जलिः ॥ भर्तारमनुध्यायन्ती भर्तारमनुगच्छती ॥
பதிவிரதையான அந்த சாத்விக்கு நானும் கைகூப்பி வணங்குகிறேன். கணவனைத் தியானித்தபடி அவள் கணவனைப் பின்தொடர்கிறாள்.
Verse 12
भर्तारमनुशोचन्ती मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ गीतवादित्रनृत्यानि प्रेक्षणीयान्यनेकशः ॥
கணவனை நினைத்து ஏங்கிக்/புலம்பிக் கொண்டிருப்பவள் மரணவாயிலைப் பார்க்காள். பாடல்கள், வாத்தியங்கள், நடனங்கள்—பலவகை காணத்தக்க காட்சிகள்—
Verse 13
न शृणोति न पश्येद्या मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ स्नान्ती च तिष्ठती वापि कुर्वन्ती वा प्रसाधनम् ॥
அத்தகைய பொழுதுபோக்குகளைச் செவியுறாமல், பாராமல் இருப்பவள் மரணவாயிலைப் பார்க்காள். அவள் குளித்தாலும், நின்றாலும், அல்லது அலங்கரித்தாலும்—
Verse 14
नान्यं या मनसा पश्येन्मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ देवतार्चयन्तं वा भुज्यमानमपि द्विज ॥
மனத்தில் பிற ஆணை நோக்காத பெண் மரணத்தின் வாசலைக் காணாள். கணவர் தேவர்களை வழிபட்டாலும் அல்லது உணவு உண்டாலும், ஓ இருபிறப்பனே।
Verse 15
पतिं न त्यजते चित्तान्मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ भानौ चानुदिते वापि उत्थाय च तपोधन ॥
உள்ளத்தில் கணவரை விட்டு விலகாதவள் மரணவாசலைக் காணாள். சூரியன் உதிக்குமுன்னே எழுந்து, ஓ தவநிதியே।
Verse 16
गृहं मार्जयते नित्यं मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ चक्षुर्देहश्च भावश्च यस्या नित्यं सुसंवृतम् ॥
நாள்தோறும் இல்லத்தைத் தூய்மைப்படுத்தும் பெண் மரணவாசலைக் காணாள். அவளுடைய கண்கள், உடல், மனநிலை எப்போதும் நன்கு கட்டுப்பட்டிருக்கும்।
Verse 17
शौचाचारसमायुक्ता सापि मृत्युम् न पश्यति ॥ भर्तुर्मुखं प्रपश्येद्या भर्त्तुश्चित्तानुसारिणी ॥
தூய்மையும் நன்னடத்தையும் உடையவளும் மரணத்தை காணாள். கணவரின் முகத்தைத் தரிசித்து, கணவரின் உள்ளத்திற்கேற்ப நடப்பவள்।
Verse 18
वर्तते च हिते भर्त्तुर्मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ एवं कीर्त्तिमतां लोके दृश्यन्ते दिवि देवताः ॥
கணவரின் நலனில் நிலைத்து நடப்பவள் மரணவாசலைக் காணாள். இவ்வாறு புகழுடையோர் உலகில் ஒளிர்வர்; விண்ணில் தேவர்கள் போல।
Verse 19
मया तस्मात्तु विप्रर्षे यथावृत्तं यथाश्रुतम् ॥ गुह्यमेतत्ततो दृष्ट्वा पूजयामि पतिव्रताः ॥
ஆகையால், ஓ பிராமணரிஷியே, நடந்ததுபோலவும் கேட்டதுபோலவும் நான் உரைத்தேன். இதை இரகசிய உபதேசமென அறிந்து, நான் பதிவிரதையரை வணங்கிப் போற்றுகிறேன்.
Verse 20
अनुवेष्टनभावेन भर्त्तारमनुगच्छति ॥ सा तु मृत्युमुखद्वारं न गच्छेद्ब्रह्मसम्भव ॥
நெருங்கிய சேவை மனப்பான்மையுடனும் உறுதியான துணையுடனும் அவள் கணவனைப் பின்தொடர்கிறாள். ஆனால், ஓ பிரம்மசம்பவா, அவள் மரணத்தின் வாயிலாகிய வாசலுக்குச் செல்லாள்.
Verse 21
मानुषाणां च भार्या वै तत्र देशे तु दृश्यते ॥ कथितैव पुरा विप्र आदित्येन पतिव्रता ॥
மனிதர்களின் மனைவியும் அந்நாட்டில் காணப்படுகிறாள். ஓ விப்ரரே, முற்காலத்தில் ஆதித்யன் (சூரியன்) பதிவிரதையின் பெருமையை உரைத்தான்.
Frequently Asked Questions
The text prioritizes pativratā-dharma—steady, self-regulated marital fidelity and attention to a spouse’s welfare—over external ascetic markers such as fasting, donations, or formal vows. Yama’s response frames everyday ethical discipline (speech, attention, household order, and restraint) as a decisive cause of elevated post-mortem destiny and moral power.
No tithi, lunar phase, festival calendar, or seasonal timing is specified in the supplied verses. The only temporal cues are daily-routine markers (e.g., rising before sunrise and maintaining continual attentiveness), indicating an ethic of constant practice rather than date-bound ritual performance.
While it does not explicitly discuss rivers, forests, or land-management, it advances a Purāṇic logic in which social order and disciplined household life stabilize the human sphere that rests upon Pṛthivī. By emphasizing cleanliness (śauca), regulated domestic activity, and non-disruptive conduct, the chapter can be read as indirectly supporting terrestrial balance through norms that reduce disorder and promote sustainable household governance.
The chapter references Nārada (sage-messenger figure) and Yama (administrator of death and moral order). It also gestures to a prior exemplum associated with Āditya (the Sun) concerning a pativratā, but no royal genealogy or named human dynasty is provided in the supplied text.