Adhyaya 185
Varaha PuranaAdhyaya 18535 Shlokas

Adhyaya 185: Installation of a Bronze (Kāṁsya) Icon (Arcā)

Kāṁsyārcāsthāpanam

Ritual-Manual

இந்த அதிகாரத்தில் வராகப் பெருமான் ப்ருதிவியிடம், இல்லத் தெய்வாலயத்தில் தமது காஞ்சிய (வெண்கலம்/பிராஞ்சு) அர்ச்சாமூர்த்தியை நிறுவும் முறையை ஒழுங்கான வரிசையில் உரைக்கிறார்—சரியான அளவுகளுடன் விக்ரகம் அமைத்தல், சுப நக்ஷத்திரம்–முஹூர்த்தம் தேர்வு, வாத்திய-மங்களாசாரங்களுடன் விக்ரகத்தை கொண்டு வருதல், பின்னர் ஆவாஹனம், ஸ்நானம், வஸ்த்ர-அலங்காரம், உபசார சமர்ப்பணம். தெய்வ ஏகத்துவத்தை அறிவிக்கும் தொடக்க மந்திரம், தேவர்கள்–கிரகங்கள்–திசைகள்–பூதங்கள்–நீர்கள்–மருந்துத் தாவரங்கள் ஆகியவற்றை இணைக்கும் பிரபஞ்ச ஆவாஹன மந்திரம், ஸ்நானத்தில் தீர்த்த ஆவாஹன மந்திரம் கூறப்படுகின்றன. அதிவாஸனத்திற்குப் பின் கலச நீரால் அபிஷேகம், தூப-கந்தம்-ஆடை-தானம், சாந்தி பாராயணம், பிரதக்ஷிணை, பகவதர்கள் மற்றும் பிராமணர்களை மரியாதை செய்தல், அன்னதானம், சாந்த்யுதக ப்ரோக்ஷணம், குருபூஜை ஆகியவை விதிக்கப்படுகின்றன. நிறுவுபவருக்கும் அவரது குலங்களுக்கும் புண்ணியம் பெருகும் என வாக்குறுதி அளித்து, இவ்வித ஒழுங்கு இல்லத்தின் மங்களத்தையும் ப்ருதிவியின் நலனையும் நிலைநிறுத்தும் என எடுத்துரைக்கிறது।

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

kāṁsyārcā (bronze icon) and arcā-sthāpana (installation)nakṣatra-based auspicious timing (jyeṣṭhā, mūla; uttarā orientation)adhivāsana and kalāśa-snāpana (consecration and pot-bathing rite)śāntyudaka, śānti-pāṭha, and ritual pacificationcosmological integration: grahas, lokapālas, directions, elements, waters, and oṣadhiscommunal ethics of ritual: honoring brāhmaṇas, Bhāgavatas, and guru-pūjālineage merit (pitṛja/mātṛja kula) as social continuityPṛthivī-centered stewardship framing: harmonizing household practice with terrestrial order

Shlokas in Adhyaya 185

Verse 1

अथ कांस्यार्चास्थापनम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ कांस्येन प्रतिमां कृत्वा सुरूपां सुप्रतिष्ठिताम् ॥ सर्वाङ्गावयवैर्युक्तां विमलां कर्मनिर्मिताम् ॥

இப்போது காஞ்சிய (வெண்கலம்/பித்தளை) விக்ரஹத்தின் நிறுவல். ஸ்ரீவராஹர் கூறினார்—காஞ்சியால் அழகிய வடிவமுடைய, நிறுவலுக்குத் தகுதியான, எல்லா அங்க-உபாங்கங்களும் உடைய, குறையற்ற, திறமையான கைவினையால் செய்யப்பட்ட விக்ரஹத்தை உருவாக்கி—

Verse 2

ज्येष्ठायां चैव नक्षत्रे मम वेश्मन्युपानयेत् ॥ गीतवादित्रशब्देन बहुभिर्मङ्गलैस्तथा ॥

ஜ்யேஷ்டா நட்சத்திர நாளில் அதை என் ஆலயம்/இல்லத்திற்குள் கொண்டு வர வேண்டும்; பாடலும் வாத்தியங்களின் ஒலியுடனும், பல மங்களச் சடங்குகளுடனும் சேர்த்து।

Verse 3

अर्घ्यं गृहीय यथान्यायमिमं मन्त्रं उदाहरेत् ।

விதிப்படி அர்க்யத்தை எடுத்துக் கொண்டு, பின்னர் இந்த மந்திரத்தை உச்சரிக்க வேண்டும்।

Verse 4

योऽसौ भवान् सर्वयज्ञेषु पूज्यो ध्येयो गोप्ता विश्वकामो महात्मा ॥ प्रसन्नात्मा भगवान् मे प्रसन्नः सुपूजितस्तिष्ठ हि लोकनाथ ।

ஓ பிரபுவே! நீர் எல்லா யாகங்களிலும் பூஜிக்கத் தகுதியானவர், தியானிக்கத் தகுதியானவர், காப்பவர், எல்லா விருப்பங்களையும் நிறைவேற்றும் மகாத்மா. அமைதியான உள்ளத்தையுடைய பகவான் என்மேல் அருள்புரிவாராக. ஓ உலகநாதா! முறையாகப் பூஜிக்கப்பட்டு இங்கே நிலைத்திருப்பீராக.

Verse 5

अर्घ्यं दत्त्वा यथान्यायं स्थापयेत् तदुदङ्मुखः ॥ यथान्यायेन संस्थाप्य कुर्याच्चैवाधिवासनम् ।

முறையாக அர்க்யத்தை அர்ப்பணித்து, வடக்கு நோக்கி அதை நிறுவ வேண்டும். விதிப்படி நிறுவிய பின், ‘ஆதிவாசன’ எனும் பிரதிஷ்டை-வாசச் சடங்கையும் செய்ய வேண்டும்.

Verse 6

चतुरः कलशांश्चैव पञ्चगव्यसमन्वितान् ॥ सर्वगन्धैश्च लाजैश्च मधुना च विशेषतः ।

மேலும் நான்கு கலசங்களையும் தயாரிக்க வேண்டும்; அவை பஞ்சகவ்யம் உடையவையாக, எல்லா நறுமணப் பொருட்களாலும், லாஜா (வறுத்த நெல்) யாலும், குறிப்பாக தேனாலும் நிறைந்தவையாக இருக்க வேண்டும்.

Verse 7

चतुरः कलशान् पूर्य स्नानार्थं मे समन्त्रकम् ॥ ततश्चास्तंगते सूर्ये शुद्धैर्भागवतैः सह ।

என் ஸ்நானத்திற்காக மந்திரங்களுடன் நான்கு கலசங்களை நிரப்பி; பின்னர் சூரியன் அஸ்தமித்தபோது, தூய பகவத பக்தர்களுடன் (சடங்கைத் தொடர வேண்டும்).

Verse 8

कुर्यात् संस्थापनं तत्र ममार्चायास्तु पूजकः ॥ गृहीत्वा कलशांस्तत्र शुद्धान् भागवतांस्तथा ।

அங்கே பூஜகர் என் அர்ச்சா (விக்ரகம்/பிரதிமை) நிறுவுதலைச் செய்ய வேண்டும். அங்கே கலசங்களை எடுத்துக் கொண்டு, தூய பகவதர்களையும் (சேர்த்து) (சடங்கை நிறைவேற்ற வேண்டும்).

Verse 9

नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रं उदाहरेत् ।

“நமோ நாராயணாய” என்று கூறி, பின்னர் மந்திரத்தை உச்சரிக்க வேண்டும்।

Verse 10

विकार अविकार अकार सकार शकार षकार स्वच्छन्दरूपः क्षरमक्षरं धृतिरूपः अरूपमिति नमः पुरुषोत्तमायेति ॥ व्यतीतायां तु शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे ॥ अश्वेन च मुहूर्तेन प्राप्ते मूलेषु चोत्तरे ।

“(நீர்) விகாரம் மற்றும் அவிகாரம்; அ, ஸ, ஶ, ஷ என்ற எழுத்துகள்; சுயஇச்சை வடிவம்; க்ஷரம் மற்றும் அக்ஷரம்; த்ருதி-வடிவம்; அரூபம்”—என்று: “புருஷோத்தமனுக்கு நமஸ்காரம்।” இரவு கடந்தபின் சூரியன் உதயமாகி, அஶ்வின எனும் முஹூர்த்தம் வந்தபோது, (சந்திரன்) மூல நட்சத்திரத்திலும் வடப் பகுதி/வட்டத்திலும் இருக்கும் போது…

Verse 11

पूर्वोक्तेषु विधानेन मम शास्त्रानुदर्शिनाम् ॥ स्थापयेद्द्वारमूले तु मम वेष्मनि सुन्दरि ।

முன்னர் கூறிய விதிப்படி, என் சாஸ்திரத்தைப் பின்பற்றுவோருக்காக, அழகியவளே, என் ஆலயம்/இல்லத்தில் வாசலின் அடிப்பகுதியில் (அதை) நிறுவ வேண்டும்।

Verse 12

सर्वशान्त्युदकं गृहीय सर्वगन्धफलानि च ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रं उदाहरेत् ।

அனைத்தையும் அமைதிப்படுத்தும் சாந்த்யுதகத்தையும், எல்லா நறுமணப் பொருட்களையும் பழங்களையும் எடுத்துக் கொண்டு, “நமோ நாராயணாய” என்று கூறி, பின்னர் மந்திரத்தை உச்சரிக்க வேண்டும்।

Verse 13

मन्त्रः— ॐ इन्द्रो भवान् त्वं च यमः कुबेरो जलेश्वरः सोमबृहस्पती च॥ शुक्रः शनैश्चरबुधौ सह सैहिकेयकेतू रविश्चैव धरात्मजस्त्वम्॥

மந்திரம்: “ஓம்—நீரே இந்திரன்; மேலும் யமன், குபேரன், நீரின் ஈசனும்; நீரே சோமனும் ப்ருஹஸ்பதியும். நீரே சுக்ரன்; சனைச்சரன் மற்றும் புதன், ராகு-கேதுவுடன்; மேலும் நீரே ரவி (சூரியன்) மற்றும் தராத்மஜன் (மங்களன்).”

Verse 14

तथैव सर्वौषधयो जलानि वायुः च पृथ्वी च स वायुसारथिः॥ नागाः सयक्षाश्च दिशश्च सर्वास्तस्मै नमस्ते पुरुषोत्तमाय इति॥

அதேபோல் எல்லா மூலிகைகள், நீர்கள், காற்று, பூமி—மேலும் காற்றையே சாரதியாகக் கொண்டவர்; நாகர்கள், யக்ஷர்கள், எல்லாத் திசைகளும்—அந்த புருஷோத்தமனுக்கு நமஸ்காரம்।

Verse 15

अनेनैव तु मन्त्रेण कृत्वा कर्म सुपुष्कलम्॥ मम तां प्रतिमां गृह्य ततो वेश्मन्युपानयेत्॥

இம்மந்திரத்தாலேயே கிரியையை முழுமையாகச் செய்து, என் அந்தப் பிரதிமையை எடுத்துக்கொண்டு பின்னர் இல்லத்தின் புனித இடத்திற்குக் கொண்டு செல்ல வேண்டும்।

Verse 16

एकान्ते स्नापयेन मां च जलैः पूर्वाभिमन्त्रितैः॥ प्रगृह्य कलशेभ्यश्च जलं गन्धसमन्वितम्॥

தனிமையான இடத்தில், முன்பே மந்திரத்தால் புனிதப்படுத்தப்பட்ட நீர்களால் என்னை ஸ்நானம் செய்ய வேண்டும்; மேலும் கலசங்களிலிருந்தும் நறுமணமுள்ள நீரை எடுத்துக் கொண்டு (அபிஷேகம் செய்ய வேண்டும்)।

Verse 17

गात्रसंशोधनार्थाय इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

உடல் அங்கங்களைத் தூய்மைப்படுத்துவதற்காக இம்மந்திரத்தை உச்சரிக்க வேண்டும்।

Verse 18

मन्त्रः— सरांसि ये ते च समस्तसागराः नद्यश्च तीर्थानि च पुष्कराणि॥ आयान्तु तान्येव तव प्रसादाच्छुद्ध्यै च मे स्युः पुरुषोत्तमाय इति॥

மந்திரம்— எந்த ஏரிகள், எல்லாச் சமுத்திரங்கள், நதிகள், தீர்த்தங்கள், புஷ்கரங்கள் உள்ளனவோ, அவை அனைத்தும் உமது அருளால் இங்கே வருக; என் தூய்மைக்குக் காரணமாக ஆகுக; புருஷோத்தமனுக்கு நமः।

Verse 19

गन्धधूपादिभिश्चैव यथाविभवशक्तितः॥ पश्चाद्वस्त्राणि मे दद्यान्मम गात्रसुखानि च॥

தன் வசதி மற்றும் ஆற்றலுக்கேற்ப நறுமணம், தூபம் முதலியவற்றை அர்ப்பணித்து; பின்னர் உடலுக்கு இன்பமளிக்கும் ஆடைகளை எனக்கு அளிக்க வேண்டும்।

Verse 20

तान्यानयित्वा वस्त्राणि ममाग्रे स्थापयेन्नरः॥ उभौ तौ चरणौ नत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

அந்த ஆடைகளை கொண்டு வந்து என் முன் வைக்க வேண்டும்; அந்த இரு திருவடிகளுக்கும் வணங்கி இம்மந்திரத்தை உரைக்க வேண்டும்।

Verse 21

मन्त्रः— वस्त्राणि देवेन्द्र मया हृतानि सूक्ष्माणि सौम्यानि सुखावहानि॥ गात्रस्य सन्तुष्टिकराणि तुभ्यं गृह्णीष्व देवेश सुलोकनाथ॥

மந்திரம்— ஓ தேவேந்திரா! நான் கொண்டு வந்த இவ்வாடைகள் நுண்மையானவை, மென்மையானவை, இன்பமளிப்பவை. ஓ தேவேசா, ஓ சுலோகநாதா! உடல் திருப்திக்காக இவற்றை ஏற்றருள்வாயாக।

Verse 22

वेदोपवेद ऋग्वेद यजुर्वेद सामवेद अथर्वणवेद संस्तुत इति नमः परम्परायेति॥ अर्चितालङ्कृतं कृत्वा पूर्वन्यायेन सुन्दरी॥ पश्चान्मे प्रापणं दद्यान्मन्त्रवद्विधिपूर्वकम्॥

‘வேதோபவேதங்கள்—ரிக், யஜுர், சாம, அதர்வண வேதங்களால் போற்றப்பட்டவன்’ என்று கூறி ‘பரம்பரைக்கு நமஸ்காரம்’ செய்ய வேண்டும். ஓ அழகியவளே! முன் விதிப்படி வழிபட்டு அலங்கரித்து, பின்னர் மந்திரத்துடன் விதிமுறையின்படி எனக்கு பிராபணம் (இறுதி அர்ப்பணம்) அளிக்க வேண்டும்।

Verse 23

दत्त्वा प्रापणकं तत्र दद्यादाचमनं ततः ॥ शान्तिपाठश्च वै कार्यो मन्त्रेणानेन सुन्दरि

அங்கே பிராபணத்தை அர்ப்பணித்து, பின்னர் ஆசமனத்திற்காக நீர் அளிக்க வேண்டும்; அதன் பின், ஓ அழகியவளே, இம்மந்திரத்தால் சாந்திபாடம் நிச்சயமாக செய்ய வேண்டும்।

Verse 24

विद्याः सर्वे ब्रह्म च ब्राह्मणाश्च ग्रहाः सर्वे सरितः सागराश्च ॥ इन्द्राद्यष्टौ लोकपालाश्च सर्वे पूर्वोक्ता ये सर्वशान्तिं च कुर्युः

அனைத்து வித்யைகள், பிரம்மம் மற்றும் பிராமணர்கள்; எல்லா கிரகங்கள், நதிகள், சமுத்திரங்கள்; மேலும் முன் கூறப்பட்ட இந்திரன் முதலிய எட்டு லோகபாலர்கள்—இவர்கள் அனைவரும் முழு சாந்தியும் உலக நலனும் அருள்வாராக।

Verse 25

आयाम यम कामदम वाम ॐ नमः पुरुषोत्तमायेति सूत्रम् ॥ वृत्तेष्वेवोपचारेषु मम कुर्यात्प्रदक्षिणम् ॥ अभिवादनं स्तुतिं चापि कृत्वा भागवतांश्छुचीन्

‘ஆயாம, யம, காமதம, வாம; ஓம்—புருஷோத்தமாய நமः’ என்பதே சூத்திரம். விதிக்கப்பட்ட உபசாரச் சுற்றுகளில் என்னைச் சுற்றி பிரதட்சிணம் செய்ய வேண்டும்; வணக்கமும் ஸ்துதியும் செய்து, தூய பகவத் பக்தர்களை மதிக்க வேண்டும்।

Verse 26

सम्पूज्य ब्राह्मणान्पश्चाद्भोजयेत् पायसादिभिः ॥ तेभ्यः शान्त्युदकं गृह्य द्विजेभ्यः कमलेक्षणे

பிராமணர்களை முறையாகப் பூஜித்த பின், பாயசம் முதலிய உணவுகளை அவர்களுக்கு அளித்து போஜனம் செய்யச் செய்ய வேண்டும். ஓ கமலநேத்ரா! அவர்களிடமிருந்து சாந்த்யுதகம் பெற வேண்டும்—அது த்விஜர்களிடமிருந்தே பெறத்தக்கது।

Verse 27

दद्यादभ्युक्षणं मह्यं तेनाहं पूजितोऽभवम् ॥ सर्वान्विसर्जयित्वा तु कुर्याद्वै गुरुपूजनम्

என்மேல் அப்யுக்ஷணம் (புனித நீர் தெளித்தல்) செய்ய வேண்டும்; அதனால் நான் பூஜிக்கப்பட்டவனாகிறேன். பின்னர் அனைவரையும் மரியாதையுடன் விடைபெறச் செய்து, நிச்சயமாக குருபூஜை செய்ய வேண்டும்।

Verse 28

तेनाहं पूजितो देवि एवमेतन्न संशयः ॥ ब्राह्मणान्मम भक्तांश्च गुरूंश्चैव हि निन्दति

தேவி! அதனால் நான் பூஜிக்கப்பட்டவனாகிறேன்—இதில் ஐயமில்லை. ஆனால் பிராமணர்கள், என் பக்தர்கள், குருக்கள் ஆகியோரைக் கண்டிப்பவன் இந்த நெறிக்கு எதிராக நடக்கிறான்।

Verse 29

नाशयिष्यामि तं देवि सत्यं मतेद्ब्रवीमि ते ॥ जलस्य बिन्दवो यावन्मम गात्रेषु तिष्ठति

தேவி, நான் அவனை அழித்துவிடுவேன்—இது உண்மை; என் கருத்தின்படி உனக்குச் சொல்கிறேன்—என் அங்கங்களில் நீர்த்துளிகள் நிலைத்திருக்கும் வரை।

Verse 30

तावद्वर्षसहस्राणि मम लोकेषु तिष्ठति ॥ य एतेन विधानेन स्थापयिष्यति मां नरः

அவ்வளவு ஆயிரம் ஆண்டுகள் வரை அவன் என் உலகங்களில் தங்குவான்—இந்த விதிமுறையின்படி என்னை நிறுவும் மனிதன்.

Verse 31

तारितं च कुलं तेन पितृजं मातृजं तथा ॥ एतत्ते कथितं भद्रे कांस्येन स्थापनं मम

அவனால் குலம் கரை கடக்கும்—தந்தை வழியும் தாய் வழியும் இரண்டும். பத்திரே, இதை உனக்குச் சொன்னேன்: காஞ்சியால் (காம்ஸ்யம்) எனது நிறுவல்.

Verse 32

कथयिष्यामि ते ह्येवं रौप्येण स्थापनं मम

இப்போது நான் உனக்கு இவ்விதமாக வெள்ளியால் எனது நிறுவலை விளக்குவேன்।

Verse 33

मन्त्रः— आदिर्भवान्ब्रह्मयुगान्तकल्पः सर्वेषु कालेष्वपि कल्पभूतः ।। एको भवान्नास्ति कश्चिद्द्वितीय उपागतस्तिष्ठ हि लोकनाथ ॥

மந்திரம்: நீ ஆதியவன்; பிரம்மயுகத்தின் முடிவைக் குறிக்கும் கல்பம்; எல்லாக் காலங்களிலும் நீயே கல்பத்தின் ஆதாரம். நீ ஒருவனே; இரண்டாவன் இல்லை. அருகே வந்து இங்கே நிலைத்திரு, உலகநாதா.

Verse 34

एवं मां स्नाप्य विधिना मम कर्मानुसारिणः ।। एवं न्यायेन मां तत्र अर्चयित्वा यथोचितम् ॥

இவ்வாறு முறையின்படி என்னை ஸ்நானம் செய்யவைத்து, என் விதிக்கேற்பச் செயல்படுவோர்; அதே நியாயமான முறையால் அங்கே என்னை உரியவாறு ஆராதிக்க வேண்டும்।

Verse 35

अङ्गुलीयकवासोभिर्दानसम्माननादिभिः ।। यो गुरुं पूजयेद्भूमे भक्तियुक्तेन चेतसा ॥

மோதிரங்கள், ஆடைகள், தானம், மரியாதை முதலியவற்றால்—பக்தியுடன் கூடிய மனத்தால் பூமியில் குருவை யார் வழிபடுகிறாரோ।

Frequently Asked Questions

The chapter frames correct ritual installation as an ethics of order: disciplined preparation, non-arbitrary timing, and respectful social conduct (honoring Bhāgavatas, brāhmaṇas, and the guru). Philosophically, the mantras emphasize a unifying cosmic principle—aligning directions, planets, elements, waters, and medicinal plants—so that household practice participates in a wider equilibrium that implicitly supports Pṛthivī (earthly stability and well-being).

The text specifies auspicious timing via nakṣatras and day-night markers: installation is associated with Jyeṣṭhā nakṣatra; additional timing cues include after night has passed (vyatītāyāṁ śarvaryām) and at sunrise (udite divākare), with mention of Mūla and an “uttara” (northern/upper) alignment. It also notes a step performed after sunset (astaṁgate sūrye) in the sequence leading to installation.

Environmental balance appears through ritual ecology: the bathing rite invokes rivers, oceans, lakes, tīrthas, and sacred ponds (puṣkaraṇīs) as purifying networks, and the cosmological mantra includes waters (jalāni), winds (vāyu), earth (pṛthvī), and medicinal plants (oṣadhayaḥ). Read as terrestrial ethics, the chapter depicts human practice as ideally harmonized with hydrological and elemental systems, reinforcing a model of respectful engagement with Pṛthivī’s sustaining resources.

No dynastic or royal lineages are named. The text references cultural-religious roles and groups—brāhmaṇas, Bhāgavatas (devotional adherents), and the guru—alongside cosmological figures (Indra, Yama, Kubera, Soma, Bṛhaspati, Śukra, Śani, Budha, Rāhu/Siṁhikeya, Ketu, Ravi/Sūrya, and Dharātmaja). Lineage is treated generically through pitṛja and mātṛja kula (paternal and maternal lines) as beneficiaries of the rite.